Przyjaciele przyszli z pustymi rękami na zastawiony stół, a ja zamknęłam lodówkę
Staszek, jesteś pewien, że trzy kilo karkówki wieprzowej wystarczy? Ostatnim razem zmietli wszystko do czysta, nawet chlebem sos wycierali. A Halinka jeszcze poprosiła o pojemnik dla psa, a później wrzuciła zdjęcie mojego pieczenia do internetu jako swój kulinarny popis.
Marzena nerwowo miętosiła róg kuchennej ściereczki, rozglądając się po polu bitwy, w który zamieniła się jej kuchnia. Zegar ledwie wskazywał południe, a ona była już u kresu sił. Już od szóstej rano na nogach: najpierw rynek, by wybrać najświeższe mięso, później supermarket po lepszy alkohol i delikatesy, potem niekończące się krojenie, gotowanie, smażenie.
Stanisław, mąż Marzeny, stał przy zlewie i melancholijnie obierał ziemniaki. Góra obierek rosła, podobnie jak jego ciche rozdrażnienie, choć starał się tego po sobie nie poznać.
Marzenka, no gdzie im więcej? westchnął, płucząc kolejny ziemniak. Trzy kilo mięsa na czterech gości i nas dwoje? To po pół kilo na głowę. Pękną przecież. Już się nieźle napracowałaś: i kawior, i łosoś, sałatki w misach. To nie wesele, tylko parapetówka, choć z opóźnieniem.
Ty nie rozumiesz, wzruszyła ramionami Marzena, mieszając gęsty sos na patelni. To przecież Zosia z Bartkiem i Halina z Waldkiem. Nasi dawni przyjaciele. Sto lat się nie widzieliśmy, specjalnie przyjeżdżają aż z Ursynowa. Głupio byłoby, jakby stół wyglądał ubogo. Jeszcze powiedzą, że nam odbiło, kupiliśmy mieszkanie i żałujemy.
Marzena zawsze taka była. Gościnność miała w genach po babci, która potrafiła z niczego zrobić kolację dla całego pułku. Dla niej pusty stół był osobistą porażką. Jeśli goście to uczta. I na co dzień skrupulatnie planowała menu, odkładała z pensji, żeby kupić ten drogi koniak, który lubił Bartek, i to francuskie wino ulubione przez Zosię.
Lepiej by coś sami przynieśli, mruknął Stanisław. Ostatnio na urodzinach Waldka to i upominek przytargaliśmy, i alkohol, a ty jeszcze piekłaś tort. A oni? Pamiętasz, jak odwiedziliśmy ich bez okazji? Herbata ekspresowa i sucharki sprzed epoki.
Nie bądź drobiazgowy, Stasiu, spojrzała z wyrzutem żona. Wtedy mieli ciężki czas kredyt, remont. Teraz im się poukładało. Bartek dostał awans, Halina nowy płaszcz futrzany, chwaliła się. Może i coś przyniosą. Deser na przykład czy owoce. Specjalnie nie robiłam nic na słodko, Zosi napomknęłam, że słodkie z ich strony.
O siedemnastej mieszkanie błyszczało czystością, a stół w pokoju wyglądał jak witryna delikatesów. W centrum półmisek z galaretowanym ozorem wołowym, dookoła sałatki: jarzynowa wersja z językiem i szyjkami rakowymi, śledź pod pierzynką, przybrane kawiorem, wędliny i pieczona domowa szynka. W piekarniku dusiła się karkówka z ziemniakami po chłopsku i grzybami. W lodówce chłodziła się Wyborowa, drogi koniak i trzy butelki czerwonego wina.
Marzena, zmęczona ale zadowolona, włożyła najlepszą sukienkę, poprawiła fryzurę i usiadła w fotelu, czekając na dzwonek do drzwi.
Nie wiem czemu, ale się denerwuję, przyznała się mężowi, który zapinał koszulę. Pierwsze spotkanie w naszych nowych czterech kątach. Chciałabym, żeby wszystko wyszło perfekcyjnie.
Zadzwonili równo o siedemnastej. Punktualność wzorowa.
Marzena rzuciła się otwierać. W drzwiach gwarna grupa. Zosia w nowym futrze, za które można by wykończyć pół remontu u Marzeny, Bartek w skórzanej kurtce, Halina z mocnym makijażem i Waldek już lekko wstawiony.
Hurra! Nowi lokatorzy! zawołała Zosia, wpadła do przedpokoju i zalała Marzenę słodkim zapachem perfum. Dawajcie, pokazujcie pałacyk!
Goście głośno ściągali okrycia, rzucając kurtki i płaszcze na ręce Stanisława, który z ledwością odnosił rzeczy do szafy. Marzena uśmiechała się z boku, a mimowolnie patrzyła na ich ręce.
Ręce mieli puste, zupełnie. Ani siatki, ani pudełka z ciastem, ani wina nawet czekoladki.
A gdzie… zaczęła Marzena, lecz zamilkła. Zawstydziła się pytać. Może coś zostawili w aucie? Może drobny prezent w kieszeniach?
Ale schudłaś! Halina cmoknęła ją w policzek, nawet nie zdejmując butów, i od razu przeszła do korytarza. Remont skromny, ale czysto. Tapeta pod malowanie? Fuj, przypomina biuro. Trzeba było dać coś z wzorem.
Lubimy minimalizm, spokojnie odpowiedział Stanisław, prowadząc ich do salonu. Chodźcie, stół gotowy.
Wszyscy wlali się do pokoju. Na widok zastawionego stołu Bartkowi zaświeciły się oczy.
Łał! No Marzena, prawdziwa gospodyni! Wiedziałem, że warto było przyjechać. Od rana nic do ust nie wzięliśmy, zostawiliśmy miejsce na twoje mięsa.
Usiedli. Marzena pobiegła po gorące zakąski żurek w filiżankach. W myślach tylko jedno: Może szykują prezent w kopercie? Dlatego pustymi rękami przyszli?
Wróciła z tacą, a goście już chłepcieli sałatki, nie doczekawszy się nawet toastu.
Mmm, sałatka jarzynowa pycha! mlaskał Waldek. Staszek, lej, na co czekasz? Zaschło w gardle!
Stanisław rozlał wódkę panom, wino paniom.
Za nowe cztery kąty! wzniósł toast Bartek. Niech się wam żyje… spokojnie. Niech ściany nie pękają, sąsiedzi nie zalewają. No, pijemy!
Wypił, pociągnął rękawem nos (choć na stole leżały lniane serwetki) i od razu wbił widelec w łososia.
Marzenka, powiedział przełykając czemu wódka ciepła? Trzeba było do zamrażarki wrzucić.
Prosto z lodówki, Bartek, pięć stopni jak należy odpowiedziała cicho, czując rosnącą złość.
Co tam pięć stopni… Wódka ma się lać jak syrop! Ale jakoś przejdzie. A jest koniaczek? By się poprawiło smak.
Jest, pokiwała głową. Ale może najpierw coś zjedzmy?
A jedno nie wyklucza drugiego! zaśmiał się Waldek.
Rozmowa szła, talerze pustoszały w zastraszającym tempie. Jedli, jakby ich tydzień trzymano o chlebie i wodzie. A przy tym nie szczędzili krytyki.
Śledź pod pierzynką trochę suchawy, rzuciła Zosia, nakładając trzecią porcję. Oszczędzałaś majonez?
Domowy robiłam, mniej tłusty, tłumaczyła Marzena.
Daj spokojnie, i po co się bawić? Kup w sklepie paczkę i zalej. Smak szybki i dobry. A kawior drobny. To łosoś? Trzeba było pstrąga, grubszy.
Marzena spojrzała na męża. Staszek był czerwony ze złości, aż bielały mu kostki na dłoniach.
A co tam u was? próbował zmienić temat Stanisław. Zosia, byłaś chyba ostatnio w Egipcie?
Byłam! Zosia wywróciła teatralnie oczami. Cudownie! Pięciogwiazdkowy hotel, all inclusive, homary, szampan na lewo i prawo. Kupilam oryginalną torebkę, Louis Vuitton! Dwieście tysięcy dałam, ale warto było. Bartek marudził, ale ja mówię: Raz się żyje!.
No, baby to rozrzutne przytaknął Bartek, nalewając bez pytania koniaku. Ja sobie rozglądam się za nową bryką, SUV-a by wypadało. Mamy odłożone. My nie wydajemy na bzdury jak remonty.
Jakie bzdury? zdziwiła się Marzena.
No, ściany jak ściany, wytłumaczyła Halina. My od dziesięciu lat siedzimy ze starymi tapetami po babci. Za to co roku nad morze, ubrania markowe, restauracje. Wy tylko te ściany i ściany. Nuda.
A propos restauracji, wciął się Waldek, wycierając tłuste usta serwetką i rzucając ją na obrus. Wczoraj byliśmy w Polskim Smaku. Kuchnia fantastyczna. Na rachunek poszło półtora tysiąca, ale poziom! Nie to, co w domu kroić. Marzena, a będzie mięso? Bo sałatki to żart, by się czegoś konkretnego zjadło.
Marzena wstała, by zebrać brudne talerze. W środku cała trzęsła się z wściekłości. Dopiero co chwalili się torbami za dwieście tysięcy i kolacją za półtora tysiąca, a przyszli gościnnie z pustymi rękami. Nawet doniczki z kwiatkiem nie przynieśli, nie mówiąc o czekoladzie na deser.
Wyszła do kuchni. Za nią pospiesznie wyszła Zosia niby by pomóc, a naprawdę, by pogadać.
Oj, Marzena, zaszalałaś, szepnęła, opierając się o framugę. Stół okazały, ale widać, że was wykończyło. To wino takie sobie my takie tylko na działce do grilla pijemy. Tak dla gości to mogłaś się bardziej postarać.
Zosiu, to francuskie wino, dwieście złotych za butelkę, powiedziała przez zęby, ładując naczynia do zmywarki.
Wkręcili cię. Kwaśne jak ocet. A powiesz szczerze, czy coś zostanie, żeby dać na wynos? Bo jutro na kacu nie mam siły gotować. Mięso, sałatki tyle zrobiłaś, a we dwoje nie przejecie, szkoda by się zmarnowało.
Marzena zastygła z talerzem w ręku. Powoli odwróciła się do przyjaciółki.
Chcesz, żebym spakowała ci jedzenie do domu?
No pewnie! Zawsze tak robimy. Oszczędność! chichotała Zosia. A będzie deser? Jakoś mam ochotę na coś słodkiego. Masz tort?
Przecież mówiłaś, że tort przyniesiecie, przypomniała łagodnie Marzena.
Ja?! Zosia wykonała zdziwioną minę. Żartujesz? Jestem na diecie, nie kupuję słodkiego. Myślałam, że upieczesz napoleonka albo przynajmniej ciasto kupisz. Przyszliśmy z pustymi rękami, bo wiadomo, że wy wszystko macie. Bogaci teraz jesteście, mieszkanie i w ogóle.
Marzena odłożyła talerz z powrotem. Dźwięk porcelany zabrzmiał jak strzał.
Czyli myśleliście, że wszystko mamy i jesteśmy bogaci, powtórzyła wolno.
No jasne! Zosia nie widziała problemu. Kredyt spłacacie, remont zrobiliście, znaczy macie jak lód. My tak, biedni krewni, zbieramy na wakacje. Dobra, dawaj mięso, chłopy już sztućcami stukają.
Marzena patrzyła na Zosię. Wspomnienia wróciły lawiną jak pożyczała jej na wakacje i zwracała po pół roku bez dziękuję; jak Bartek prosił Staszka o pomoc przy przeprowadzce, a nawet benzyny nie oddali; jak na każde święta chodzili do nich z pustymi brzuchami, za to w rewanżu zapraszali raz na pięć lat na pierogi z paczki.
Podeszła do piekarnika, otworzyła go. Zapach pieczystego mięsa ziołami i czosnkiem wypełnił kuchnię. Złocista skórka, tłusty sok, grzyby To mięso kosztowało ją pół dnia pracy i niemało pieniędzy.
Spojrzała na lodówkę, gdzie na górnej półce stał zamówiony w cukierni, ogromny bezowy tort z owocami, kosztujący trzysta złotych, który miała dać w prezencie mimo wcześniejszych ustaleń.
Zamknęła piekarnik. Wyłączyła gaz. Podeszła do lodówki i przycisnęła drzwi mocno.
Nie będzie mięsa, powiedziała głośno.
Jak to? zapytała Zosia. Przypaliło się?
Nie. Po prostu nie będzie.
Wróciła do salonu. Panowie już nalewali po kolejnej, zgłębiając politykę. Stanisław siedział nieszczęśliwy.
Drodzy goście, powiedziała głosem napiętym jak struna uczta zakończona.
Wszyscy zamilkli. Bartek zamarł z kieliszkiem przy ustach.
Marzena, żartujesz? spytał. Jaka zakończona? Nawet obiadu nie było! Przecież mięso miało być!
Miało, skinęła głową. Ale zmieniłam zdanie.
Jak to? oburzyła się Halina. Przyszliśmy głodni! Sałatka to nie obiad! Daj mięso!
Mięso zostało w piekarniku. I tam zostanie. A wy, moi drodzy, powoli się ubierzecie i pójdziecie do domu. Albo do Polskiego Smaku, tam za półtora tysiąca nakarmią was po królewsku.
Oszalałaś? wstał Waldek z krzesła. Staszek, zrób coś z żoną! Co to za przedstawienia? Jesteśmy gośćmi!
Stanisław powoli wstał. Spojrzał na żonę, potem na przyjaciół. Zrozumiał, jak bardzo ją to boli, jaką ma w oczach zadrę.
Marzena nie zwariowała, powiedział twardo. Po prostu ma już dosyć. Przyszliście do nas, nie przynosząc nawet kawałka chleba, wypiliście mój koniak, skrytykowaliście jedzenie mojej żony, nazwaliście nasze wino octem, a mieszkanie biurem. I teraz chcecie mięsa?
Przecież żartowaliśmy! wrzasnęła Zosia. Co, poczucia humoru wam brak? No zapomnieliśmy ciasto, wielka rzecz! Za to przynieśliśmy atmosferę!
Za nasz koszt? syknęła Marzena. Dziękuję, postoję. Stałam cały ranek w kuchni i wydałam pół pensji na ten stół, bo chciałam was ugościć. A wy jesteście po prostu darmozjadami. Pijecie koniaki, latacie do Egiptu, a szkoda wam dwudziestu złotych na czekoladę dla gospodyni.
To już przesada! Bartek poderwał się, przewracając krzesło. Wywlekasz chleb przed oczy? Sami żałujcie, nie będę tu więcej przychodził! Sknerusy!
Proszę się zbierać, rzekł spokojnie Stanisław, otwierając szeroko drzwi. I nie zapomnijcie o swoich pojemnikach. Takich pustych.
Goście w pośpiechu opuszczali mieszkanie, krzycząc, że Marzena to już nie ich przyjaciółka i wszystkim powiedzą, jaka jest sknera. Halina sarkała o zmarnowanym wieczorze. Panowie przeklinali.
Kiedy drzwi trzasnęły za ostatnią osobą, zapadła absolutna cisza. Marzena stała samotnie w salonie, patrząc na pobojowisko. Brudne talerze, plamy wina na obrusie, zgniecione serwetki.
Stanisław podszedł, objął ją za ramiona.
Jak się czujesz? wyszeptał.
Łapy mi się trzęsą, wyznała Marzena. Staszek, może jednak przesadziłam? Trzeba było już nakarmić, nie robić scen? Przecież goście
Nie przesadziłaś. Po prostu zaczęłaś się szanować. Jestem z ciebie dumny. Ja bym ich wyrzucił szybciej, gdybyś nie zaczęła. Przekroczyli wszelkie granice.
Marzena westchnęła i przytuliła się do niego.
A mięso? po chwili zapytał z figlarnym uśmiechem. Naprawdę jest? Pachnie tak, że głodniem umrę!
Marzena roześmiała się po raz pierwszy tego wieczoru.
Jest, Staszek. I tort jest. Ogromny, z owocami.
Usiedli przy stole pośród brudnych naczyń. Marzena wyjęła gorącą karkówkę, postawiła tort. Nalała mężowi i sobie tego właśnie kwaśnego wina, które w rzeczywistości było wyborowym, aksamitnym Bordeaux.
Za nas powiedział Stanisław, stukając się z żoną. I za to, żeby w naszym domu byli tylko ludzie z otwartym sercem, a nie z pustą łyżką.
Jedli mięso rozpływające się w ustach i cieszyli się ciszą oraz swoim towarzystwem. To była najlepsza kolacja w ich życiu.
Po godzinie telefon Marzeny zawibrował. Wiadomość od Zosi: No i co z ciebie za przyjaciółka! Siedzimy teraz w McDonaldsie i jemy hamburgery przez ciebie! Chociaż byś przeprosiła!
Marzena przeczytała, uśmiechnęła się i wcisnęła Zablokuj. To samo zrobiła z numerami Haliny, Bartka i Waldka.
Lista kontaktów w komórce skróciła się o kilka osób. Ale za to w domu zrobiło się o wiele przestronniej i w lodówce, i w sercu. Jedzenia starczyło im z mężem na cały tydzień. I nie dostała ani okruszka ktoś, komu się to nie należało.
Ta historia przypomina, że przyjaźń wymaga wzajemności, a czasem zamknięta lodówka najlepiej chroni własne poczucie wartości.
