Zmierzyć duszą, sprawdzić rozumem
Dziewczyny, ja zwariuję z tą moją teściową! westchnęła Sonia, odsuwając filiżankę kawy i sięgając po kieliszek. Wczoraj zjawiła się u nas z garnkiem barszczu! Mój barszcz jej ponoć nie pasuje, bo jej syn jest przyzwyczajony do jej kuchni! No powiedzcie, skąd się biorą takie kobiety? Czy my też kiedyś takie będziemy? Jeśli tak, to wolę w Bieszczady, żeby nie znaleźć drogi powrotnej!
Spokój, Sonia Lizka pogładziła ją po ręce. Może przechodzi menopauzę albo zwyczajnie się nudzi. W końcu twój mąż to jej jedyny syn. A czym ma się zająć? Gdzieś musi ulokować swoją nadopiekuńczą miłość. Barszcz jak barszcz, powiedziałaś dziękuję i poprosiłaś o dokładkę? Jedna robota mniej.
Nie wygłupiaj się! Zaraz do nas się wprowadzi. Mam dość tego, co już wyczynia. Pamiętasz komplet bielizny, który kupowałyśmy przed Sylwestrem?
Prezent dla siebie?
Tak. A ona go wyrzuciła!
Co ty mówisz?! Lizka omal nie rozlała herbaty, a bieżnik przybrał złocisty odcień.
Bo nieszkodliwy nie był! A majtki ponoć nie takie, co zdrowiu służą! Sonia zaśmiała się nerwowo. Nawet nie powiedziałam, ile kosztował, żeby nie paść trupem na miejscu.
Ciebie nie dogodzisz! Martwi się o twoje zdrowie, a tobie wciąż nie pasuje Lizka roześmiała się, po czym spoważniała. Ale co szpera ci w szufladach?
Sama ją spytaj! Sonia rzuciła serwetką na stół i zaczęła wycierać plamę. No proszę! Co ja robię! Nie spierzesz potem!
Uspokój się! dotąd milcząca Olga podała jej kawę i odebrała serwetkę. Ostatnio jesteś bardzo spięta.
Spiętrzyłoby się każdemu! Kiedy wynajmowaliśmy mieszkanie, nie wchodziła. Mogłam sobie przez pół dnia biegać po domu, myśląc nad nowym projektem, i nikt nie przeszkadzał. Nie dociera do niej, że praca w domu to też praca. Również nie chce przyznać, że zarabiam prawie tyle, co jej syn. Odkąd kupiliśmy mieszkanie, czuję się jak pierwotniak pod mikroskopem. Przychodzi, kiedy jej się podoba, robi, co jej się zamarzy bo przecież pomogła nam ze wkładem własnym, więc jestem jej dłużniczką do końca życia Sonia pociągnęła nosem.
Zmień zamki!
I tak dostanie klucze od męża. To przecież mama! Potem trzy lata fochów i minimum jeden rodzinny dramat. Aż chce się rozwieść!
Przestań! Z powodu teściowej? Soniu, nie poznaję cię! Bywalaś wojownicza, co się zmieniło? oburzyła się Lizka.
Wszystkie niespełnione nadzieje spalają się wewnątrz Sonia wzięła duży łyk wina i westchnęła. Dobra, nie ma co narzekać, muszę rozwiązać to konkretnie, bo zaraz zwariuję i własne dziecko się mnie będzie bało. Wczoraj zapytał, czemu jestem taka zła. I co miałam mu powiedzieć? Że babcia mnie do białej gorączki doprowadza? Macie rację dziewczyny, tak nie można
Oczywiście! Znajdę sobie sierotę, wtedy nikt nie będzie mi gotował barszczu oprócz mnie! Lizka pomachała kelnerce. To może deser na poprawę nastroju?
Pewnie Sonia wytarła kąciki oczu i uśmiechnęła się. Chcecie zobaczyć tort, który zrobiłam ostatnio na wesele? Sama siebie zaskoczyłam!
Nachylone nad ekranem Soni, przyjaciółki wydały okrzyki zachwytu:
Niesamowite!
Soniu! Jak to się trzyma? Wygląda bajecznie!
Słodka tajemnica firmy! Syn mi podpowiedział bawił się klockami, a ja zerkałam ukradkiem. Dostałam już sześć zamówień na przyszłe dwa miesiące. Tyle że nie wiem, kiedy się z tym wszystkim wyrobię.
Niech teściowa zajmie się wnukiem! Będzie miała zajęcie.
Proste, naiwna kobieto! Sonia roześmiała się. Nuda z wnukiem ją nudzi, zaraz boli ją wszystko.
To może niech jadą do babci na wieś?
Ręka Soni zawisła nad filiżanką kawy.
Olka! Ty to masz głowę! I broić nie będą tu pod nogami, a jej syn zje domowy barszczyk, i to na jej zasadach, z jej talerzy. Tylko trzeba małemu dać cukierka niech babcię trochę podręczy.
Wszystkie roześmiały się, bo wiedziały, że po słodyczach synek Soni zamieniał się w prawdziwego rozrabiakę. Na dziecięcych urodzinach Sonia pilnowała, by syn nie przesadził z cukrem.
A co u ciebie, Olga? Lizka wreszcie zwróciła się do milczącej koleżanki. Twoja cię nie podgryza?
Daj spokój, jeszcze się nie zdążyła rozkręcić, od ślubu minęło ledwie kilka miesięcy mruknęła Olga, oblizując łyżeczkę i krzywiąc się na przesłodzoną bezę. Po co tyle cukru?
Idź naucz ich piec! Lizka wybuchła śmiechem, ale zaraz spoważniała, patrząc na Olgę. Co się dzieje?
Sama nie wiem Za cicho, za spokojnie. Słucham Soni i myślę, że coś tu jest nie tak.
Może masz szczęście trafiła ci się normalna teściowa. Nie każdy musi mieć taką lawinę emocji jak Soni. Taka jak jej, to unikat.
Może Odlga przypomniała sobie dzień ślubu i słowa przyszłej teściowej, Marii Stanisławówny.
Olgo, ja nie jestem ani ciastkiem, ani srebrnikiem, żeby każdemu dogadzać. Jeszcze mnie zupełnie nie znasz. Mam swoje za uszami, bywam uparta i czasem urażam się o byle co, więc wspólnego języka pewnie łatwo nie znajdziemy. Ale pamiętaj dla mnie najważniejsza jest rodzina i szczęście mojego Staszka. Jeśli wybrał ciebie, pewnie miał powód. Ja, jak na razie, widzę w tobie tylko to, że jesteś ładna i najwyraźniej sprytna, skoro ukończyłaś uczelnię z wyróżnieniem. Reszta wyjdzie w praniu. Rad będę pomóc, jeśli trzeba, ale złotych rad i tak ci wciskać nie będę.
Pewność Marii zbiła Olgę z tropu. To dziwne usłyszeć o sobie tyle od osoby, którą widziało się może z dziesięć razy.
Olga poznała Staszka na weselu znajomych. Kiedy stała z boku, patrząc z niechęcią na rzucanie bukietem, podszedł do niej niski, krępy facet. Olga, dla której te szpilki miały być wydarzeniem, była o głowę wyższa.
Dlaczego pani nie łapie bukietu? Nie chce pani wyjść za mąż?
Nie chcę.
Dziwne Przecież wszystkie marzą o ślubie.
Nie chodzi o mąż czy papier, a o miłość. O to, by kochać i być kochaną. A w te zabawy po prostu nie wchodzę nie mam skakania we krwi, ledwie stoję w tych butach.
Przegadali cały wieczór, a potem wyszli razem. Staszek odprowadził ją do domu, pocałował w dłoń i poprosił o numer.
Po powrocie Olga długo nie mogła zasnąć, głaszcząc pocałowaną dłoń i śmiejąc się cicho, że jej babcia powiedziałaby: No, wreszcie!.
Babcia, Stefania Zawadzka, wychowywała ją sama, odkąd zmarł ojciec, a matka wyjechała do Londynu za pracą. Przez dwa lata pisała listy, przysyłała drobiazgi i trochę funtów, potem kontakt urwał się. Dopiero po latach przyszła kartka, że założyła nową rodzinę. Olga poczuła się porzucona, a całą złość wylewała na babcię. A babcia zawsze czekała z talerzem zupy, głaskała ją po przemalowanych na czarno włosach i wypuszczała, ze śmiechem ściskając skronie.
Babcia zachorowała, gdy Olga miała piętnaście lat. Życia nie było łatwe: szpital, leki, szkoła. Babcia powtarzała:
Olka, ucz się! Sama musisz o siebie zadbać, ja długo nie pomogę. Daj mi odejść spokojnie, żebym się nie martwiła
Przewidywali jej rok życia, wytrzymała trzy. Odeszła, kiedy Olga była już na studiach. Po pogrzebie matka przyjechała po dwóch miesiącach, zdziwiona, że mieszkanie i działeczka po babci przypadły córce.
To niesprawiedliwe, Olgo. Dzielić się trzeba.
Olgi nagromadzone żale wybuchły: krzyczała, płakała, wyrzucała matce wszystko. Mimo wszystko matka spokojnie zebrała rzeczy i zniknęła na zawsze.
Z czasem Olga wzięła się w garść obiecała przecież babci. Nauka szła jej łatwo, gorzej z łączeniem pracy i szkoły. Lizka, córka właściciela dużej firmy meblarskiej, załatwiła przyjaciółce pracę.
Tata wątpi, ale ja wiem, że nie zawiedziesz.
Lizka była piękna i zaradna, lecz w miłości miała pecha.
Wszyscy jacyś niemrawi. Gdzie jest ten mój jedyny? Już pora na trzecie dziecko, a jego nie ma!
Dom, rodzina to było jej marzenie. Mimo różnic w wychowaniu Lizka i Sonia były Oli najbliższe. Znały się ze szkoły, przeszły razem przez różne zakręty życia.
Był Staszek. Dwa lata się spotykali, potem wzięli ślub. Lizka złapała bukiet i natychmiast zagarnęła pod ramię najbliższego kawalera:
Tańczymy?
Ola i Sonia patrzyły na nią z uśmiechem, życząc szczęścia. Niestety, po miesiącu znajomości Lizka rzuciła chłopaka o imieniu Maksym z suchym Nie moje i sprawa była zamknięta.
Maksym bywał u Oli i Staszka, z czasem jednak Lizka unikała go jak ognia.
Dlaczego? dziwiła się Olga. Wydaje się w porządku.
Uważaj na porządnych. Niby do rany przyłóż, ale coś z nim jest nie tak.
Olga długo nie rozumiała jej intuicji.
Minęły lata. Olga zaszła w ciążę. Szczęście dosłownie spadło z nieba miała już zaklepane terminy na in vitro, bo lekarze mężowi nie dawali szans na dziecko. Przyjęli wiadomość z niedowierzaniem.
Cud, Staszek! Olga nie kryła łez radości, nawet przed teściową Marią, która przyszła złożyć życzenia.
Najlepszy prezent! Staszek tulił żonę, choć widziała, że jego mama marszczy brwi.
Co się dzieje? spytał później, prowadząc mamę do domu.
Nie wiem, coś tu nie gra.
Mamo, ty chcesz coś zasugerować?
Maria popatrzyła tylko uważnie.
Ufasz swojej żonie?
Do końca świata. O takich insynuacjach nawet słyszeć nie chcę.
Cieszę się, synku Teraz się cieszę Maria długo patrzyła przez okno samochodu.
Urodził się Jaś. Po narodzinach Maria nie narzucała się, ale nigdy nie odmówiła, gdy Olga prosiła o pomoc. Było normalnie i to czasem właśnie nie dawało Oli spokoju.
Na spotkaniu z przyjaciółkami, dwie godziny po rozpoczęciu, Ola uświadomiła sobie, jak bardzo niepokoi ją cisza ze strony teściowej. To Maria uparła się, by odwiozła wnuczka i poszła na babskie wyjście.
Telefon zadzwonił nagle, aż podskoczyła.
Olka usłyszała głuchy, cichy głos Marii. Olka
Reszty z tego wieczoru Olga nie pamiętała. Koleżanki próbowały ją reanimować, lały wodę, wzywały taksówkę. W domu pochmurna już o pół wieku starsza Maria, bez słowa przekazała Lizce małego Jasia i poprosiła:
Pojedziesz ze mną? Chcę być z kimś bliskim
Staszek zginął w wypadku samochód wpadł w otwartą studzienkę, obróciło go i wyrzuciło pod ciężarówkę.
Olgę zalewała fala cierpienia płakała po kątach, wielokrotnie szorowała mieszkanie na kolanach lub próbowała zasypać czas pracą, by nie myśleć. Teściowej zaproponowała wspólne mieszkanie, ale ta odmówiła.
Nie mogę. Tu są jego rzeczy, jego pokój. Czasem wydaje mi się, że zaraz wejdzie i poprosi o naleśniki
U mnie nie prosił.
Musiały zostać jakieś nasze drobiazgi Maria się uśmiechała smutno. U mnie naleśników nie jadł, mówił, że twoje są lepsze.
Jaś próbował pocieszać obie kobiety, głaskał je po twarzach, ale nie rozumiał, dlaczego są takie smutne i gdzie jest tata.
W miarę jak Olga widziała, jak Maria łagodnieje przy wnuczku, coraz częściej prosiła ją o pomoc przy dziecku. Rozumiała, że ma rację.
Minęło pół roku, zbliżał się Sylwester. Olga nie mogła przestać myśleć, że pierwszy raz mieli spędzić Nowy Rok razem, w górach. Marzenie Staszka nauczyć się jeździć na nartach miało się spełnić.
Ja będę pokonywał szczyty, a ty z Jasiem ulepisz największego bałwana!
Najpierw naucz się nie przewracać! śmiała się Olga.
Ostatecznie zdecydowała się oddać zarezerwowane ferie, ale Maria zaproponowała wspólny wyjazd. Może będzie nam łatwiej, zobaczymy coś nowego, zrobimy prezent dla Jasia
Tak wylądowali w zimowym Kołobrzegu. Lało przez cały tydzień. Dopiero ostatniego dnia poszły nad morze. Sine fale waliły o brzeg, Jaś piszczał z radości za każdym razem, a Olga zapytała Marię, czy podziela jego zachwyt.
Morze jest dokładnie takie, jak życie potężne, piękne i groźne zamyśliła się Maria, obejmując się ramionami. Olga odruchowo objęła ją, ściskając mocno ramiona. Zdziwiła się sama gestem nigdy nie przełamywała się na tyle, by okazywać teściowej czułość.
Maria odchyliła głowę na jej ramię.
Dobrze, że jesteście. Bo mogłam was wszystkich stracić.
O co chodzi?
O Maksa Maria niemal wypluła imię.
Co o nim?
Przyszedł do mnie, tydzień po pogrzebie. Twierdził, że Jaś nie jest Staszka. Sugerował, że jestem babcią cudzych wnuków.
Olgę zamurowało.
I pani w to uwierzyła?
Słuchaj Maria ujęła ją mocno za dłonie. Gdybym uwierzyła, byłabym tu z tobą? Mój syn ufał ci bezgranicznie. Nie rozumiałyśmy się do końca, ale jeśli pozwolisz, chcę być przy tobie i Jaśku. Bardziej tego potrzebuję niż ty.
Nie trzeba prosić Jesteśmy rodziną. Babcia zawsze powtarzała, że rodzina, która nie trzyma się razem, jest niczym.
Też bym nie chciała, żebyśmy były niczym. Maria przygarnęła Jasia. No, kochany, marzniesz, chodź na kolację. Opowiedz mi o swojej babci, Olu.
Szły mokrymi ulicami i po raz pierwszy rozmawiały szczerze. Olga poczuła, jak zrzuca coś z serca. W końcu zapytała:
A czemu Maks to zrobił? Po co mu to było?
Nie wiem, Olo. Czasem ludzie robią rzeczy, których nie rozumiesz. Zawiść? Złość? Twój Staszek był zawsze o krok od niego lepszy, potem przyszedł sukces, pojawiłaś się ty, a Maks nie umiał się z tym pogodzić? Nigdy się nie dowiemy. Dobrze, że to już poza nami.
Ola nie zdradziła Marii, że Maks próbował przyjść także do niej. Wtedy stanęła w drzwiach Lizka i bez zbędnych ceregieli kazała mu odejść.
Jeśli pojawi się tu jeszcze raz, wygarnij mu w oczy. To człowiek, którego trzeba unikać radziła potem Lizka.
Teraz Olga już to rozumiała.
Przez pozostałe dni rozmawiały dużo, Jaś tulił je na zmianę i zadawał pytania. A one wspominały Staszka, myśląc, co dalej
Po pół roku Olga wyjęła z szafy dawno zapomniane szpilki.
Co to, chińskie tortury! jęknęła.
Chcesz być piękna, musisz cierpieć! śmiała się Maria, zapinając jej zamek w sukience.
A nie mogę w balerinach?
W życiu! Maria poprawiła włosy Oli. Buty na przebranie możesz wziąć potem. Wędruj, wesele się nie obroni!
Wzięła za rączkę Jasia i wręczyła mu kwiaty na ślub Lizki.
Wesele było huczne i pełne zamieszania. Goście, prezenty, tort, Jaś trzymający obrączki. Sonia, już z brzuszkiem, zaprosiła Olgę do stołu z tortem.
Jak się czujesz? spytała Olga, głaszcząc ją po brzuchu.
Dobrze. Pogodziłam się z teściową, bo Lizka bez tortu nie wyobrażała sobie ślubu. Sama musiałam dopilnować wszystkiego.
Co się stało?
Popatrz na tort. Trochę się rozjechał po drodze.
Jest piękny! powiedziała Lizka, nagle pojawiając się koło nich.
Nie strasz mnie, chcesz być moją chrzestną przed czasem? śmiała się Sonia.
Nie dzisiaj, dzisiaj mój dzień! Lizka zatańczyła wśród gości.
Sonia usiadła ciężko na krześle.
A twoi, Olu?
Tańczą.
Ty, Ola, już mówisz na Marię mamo?
Jeszcze się wstydzę.
Dziwne! Gdybym ja miała taką teściową
Olga zamyśliła się, patrząc jak Maria tańczy z Jaśkiem. Może Sonia ma rację? To słowo, pełne czułości, bardzo do niej pasuje.
Mamo wyszeptała, próbując brzmienia, potem spojrzała na Sonię, kiwnęła głową i powiedziała już głośno:
Mamo!
Czasem to, co nam się wydaje trudne lub obce, okazuje się największym darem. Niezależnie od tego, jak złożone bywają rodzinne relacje, prawdziwa bliskość przychodzi wtedy, gdy jesteśmy dla siebie wsparciem nie z obowiązku, a z serca.
