Halo, Grażyno? Grażynko, przyjedź natychmiast, mamy tutaj mały bałagan głos ojca w słuchawce, przerażony i błagający, sprawił, że młoda kobieta zaszczelowała zęby i zapytała, co właściwie się stało.
Sąsiedzi znowu zrobili pijacki zamieszanie. Ten krzyczał, że mnie załatwi, a ona że ja mu coś odpowiem, a oni w tle słychać było upadki i krzyki. Wbijają się do drzwi, Grażynko! Zabiją mnie, ja
Jak już cię zabiją, to dzwoń. Co, trzeba cię uczyć wszystkiego? Podłóż krzesło pod drzwi, może nie wytrzymają pół sekundy.
Takiś ty
Jaki mnie wychował, taki mnie wychował. Ale jeśli mi nie odpowiadasz, możesz wyjechać do ukochanego synka i tam sobie zająć się swoimi sprawami, niech cię zasila i spełnia życzenia podniosła Grażyna, z ironicznym uśmiechem.
Rozłączyła się, zanim zdążyła wymyślić kolejną odpowiedź. A zresztą, wymyśliła by coś jeszcze, nie ma co wątpić.
Grażyna dorastała w rodzinie, którą wszyscy uważali za typowo polską, dość stabilną i nienagannie prowadzoną. Nie była pełna matka zmarła, gdy Grażyna była mała, więc wszystkie obowiązki spoczywały na ojcu.
Rodzina wydawała się zwyczajna, ale kryła kilka kości w szafie. Czyli, powiedzmy, kilku nieco niewygodnych członków rodziny. Najbardziej ukrytym skarbem był wujek? Nie, babcia Grażyny i matka jej ojca, Olgierda Stepanowicza.
Babcia Grażyny, Wiera Stefania, wiesz, ta, po której imieniu Grażynka została nazwana, była osobą dość osobliwą. Z punktu widzenia Grażyny była starą, samouwielbiającą dziwolągiem, ale tak piękne dziewczyny nie mówią wprost, więc po prostu osobliwą.
Osobliwość polegała na tym, że ta dama, choć już po wieku emerytalnym i bez oficjalnej diagnozy, zachowywała się, jakby miała już końcowy etap demencji. Nie wstawała z łóżka, załatwiała się przy sobie i, przy niekorzystnym układzie okoliczności, potrafiła rozlać to na najbliższą ścianę, a potem bardzo się gniewała, kiedy krewni odnawiali kafelki, by łatwiej było sprzątać, a pod prześcieradkiem kładli jej folię.
Jedzenie kochała wyłącznie mięso, ryby i oczywiście cukierki. Nie te zwykłe krówki i brzoskwinie kupowane w latach jej dzieciństwa, a prawdziwą belgijską czekoladę, która kosztowała nie małe pieniądze.
Pieniądze miał ojciec Grażyny. Nie kręcił milionami, ale jako dobry tokarz nie zostawał w biedzie nawet w najgorsze czasy. Wszystko jednak szło na ukochaną mamusię, by zaspokoić wszystkie jej kaprysy.
Mieszkali w czteropokojowym bloku. Jeden pokój zajmowała babcia, drugi ojciec z Grażyną, a pozostałe dwa dzielili migrantów z Ukrainy i zwyczajna polska rodzina.
Dodatkowe kłopoty nie wynikały z obcych, a z własnych, pozornie przyzwoitych rodaków. Lubili wypić i hałasować, a potem biegać do sąsiadów, by pogadać albo podjąć konflikt. Do babci nie podchodzono, bo kiedyś zostali trafieni w precyzyjną artyleryjską napaść, długo się z tego wykarasowali i obiecywali nigdy nie przekraczać progu jej pokoju.
Natomiast do małej Grażyny podchodzono częściej. Nie miała własnych dzieci (na szczęście), więc po pijackich zabawach żona chciała przytulić cudze dziecko. Gdy Grażyna zaczęła odmawiać firmie cioci Nadi, mogła dostać klapsa czy ukąszenia.
Ojciec, któremu Grażyna skarżyła się na takie traktowanie, tylko wzruszał ramionami. Nie wychodź na korytarz, nie daj się złapać, podłóż krzesło pod drzwi i śpij spokojnie albo oglądaj telewizję, dopóki nie wrócę z pracy.
Kiedy Grażyna w końcu posłuchała i zrobiła coś w starym doniczce pod kwiatkiem tej kochającej się doniczki ojciec przewrócił ją na głowę. To nie było najgorsze. Przecież do babci nie podchodziła, sąsiedzi nie pili codziennie, a po imprezach byli normalni, jedzenie w domu zawsze było.
Grażynę denerwowało, że ojciec kupuje babci najdroższe smakołyki, a ona, jego córka, nosi po obcych ubrania i żywi się makaronem z najtańszymi parówkami. Ale tak żyły wszystkie okoliczne rodziny, więc nie narzekała zbytnio, przynajmniej w dzieciństwie.
Gdy skończyła trzynaście lat, ojciec postanowił wreszcie o swoim życiu. Przyniósł do domu Marcinę, która od razu zaczęła wprowadzać własne reguły. Najważniejsze nalegała, by w pokoju zostali tylko ona i Olgierd. Przecież nie da się prowadzić życia towarzyskiego przy śpiącym na sąsiednim łóżku dziecku!
Poza tym nieporozumieniem, że Grażyna spała w tym samym pokoju co ojciec, było po prostu nieodpowiednie dorosły mężczyzna i dziewczynka już nie są małe, trzeba je rozdzielić.
Rozdzielić? Do pokoju babci. Tam go przyjęła z radością, nie przewidując, że charakter Grażyny, wykuwany w szkolnych bójkach, przy pierwszej próbie rzutu pachnącymi płynami spotka się z ręką na szyi i cichym, groźnym szeptem:
Spróbuj, a przytłoczę cię poduszką i nie będzie mi za to winny wiek.
Babcia nie odczuła szaleństwa, więc groźby Grażyny przestraszyły ją tak, że nawet nie skarżyła się ojcu.
Ojciec dalej otrzymywał od kochającej matki przysmaki, a Marcinę to nie przeszkadzało. Być może dlatego, że dochody Olgierda rosły, a młoda kobieta mogła sobie pozwolić na ubrania, kosmetyki i wyjścia do kawiarni z przyjaciółkami.
Jaki masz dziesiąty klas? Masz już szkołę, koniec. Będziesz się troszczyć o matkę, zarabiać chleb.
Grażyna, mówiąc, że nie chce być jedynie pomocnicą, że chce się wykształcić i zdobyć dobrą pracę, spotkała się z irytującym żądaniem: wywal się z domu, jeśli ci coś nie odpowiada.
Zrobiła to. Dopiero że skończyła szesnaście lat, podrobiła podpis ojca, by dostać się na studia. Uczyła się pilnie, by nikt nie chciał przyprowadzić rodziców do szkoły i nie odkrył małego kłamstwa.
Kłamała, że ojciec pracuje wiele, by leczyć chorą babcię. Myła nocą podłogi w pobliskim centrum handlowym, by dostać dopłatę do stypendium. Z pierwszej wypłaty po raz pierwszy w życiu spróbowała tej legendarnie drogiej czekolady, której wcześniej nie mogła sobie pozwolić
Po studiach weszła w świat kariery. Ku zdziwieniu, przypadkowo wybrana księgowość i analityka stały się jej powołaniem stała się wyśmienitym specjalistą, a przez ponad dwadzieścia lat wyrobiła sobie reputację i zgromadziła przyzwoity kapitał.
Założyła rodzinę, urodziła syna i córkę. Wszystko na luzie, jak powiedzieliby starsi.
Ojca nie wspominała. Kiedyś, półtora roku temu, natrafiła na niego starszego, zgarbionego, zdawało się, że dotarł do dna życia. Okazało się, że w międzyczasie pochował babcię, rozwiódł się z Marianą, stracił mieszkanie, które po głupim błędzie przepisał na syna z drugiego małżeństwa.
I, jak to w klasykach, usłyszał od tego syna, że nie potrzebuje takiego ojca. Zatem przyszedł do córki po wsparcie i pomoc.
Grażyna oczywiście pomogła, ale tak, by nie stała się już niczym więcej niż dłużnikiem nie oddała mu nic, ani dobrego, ani złego. Znalazła potrzebne mieszkanie bez problemu. Młoda kobieta, przy oglądaniu, szczerze powiedziała, że tę nieruchomość odziedziczyła po matce, a brat nie chce sprzedać swojej części, więc wystawiła ją taniutko, by na wpłatę pierwszą wystarczyło.
Pasuje, biorę powiedziała radośnie Grażyna.
Czy na pewno? Przyzwoita kobieta, jak sobie poradzisz
Nie dla siebie kupuję uspokoiła sprzedawczyni, a tydzień później przeprowadziła ojca z jego nielicznymi rzeczami do tych wspaniałych warunków, mówiąc:
Wprowadzaj się, to już twój dom.
Czuła wtedy mroczne, mszalne zadowolenie, słuchając ojcowskich narzekań i obserwując, jak wścieka się z różnicy w traktowaniu, które Grażyna okazała mu i ciotce.
Mamo, wołała, przy pierwszym telefonie przyjeżdżałam do ciebie (co nie zdarzało się często w przeciwieństwie do koszmarnej babci z dzieciństwa, mama nie nadużywała środków i pieniędzy), wybierałam ci drogie prezenty na urodziny i nawet wysłałam cię z mężem na tydzień za granicę, by się odstresować.
Wychowałem cię, Grażyno. Wychowywałem, jak potrafiłem.
No i ja cię teraz utrzymuję, tato. Tak jak umiem. I tak samo, jak ty mnie, rzekła przy kolejnym uwagach ojca. Oto twoje szare makarony, którymi mnie karmiłeś, kiedy twoja matka jadła w jedną kostkę szynkę. Oto te podarte ciuchy, w które mnie ubierałeś. A oto dwie paczki kiełbasek cena specjalna, bo dziś jest promocja i od razu pomyślałam o tobie, patrz, jaką jestem troskliwą córką!
A u ciebie, w odróżnieniu ode mnie, wciąż jest emerytura, na którą możesz sobie pozwolić, jak ci się podoba.
Ty, niewdzięczny, westchnął ojciec, patrząc na paczki kiełbasek.
Nie rzucał ich jej w twarz, rozumiejąc, że jeśli znowu się oparze, zostanie przytłoczona i nie zostanie ani grosza, ani tego kąta, który ona, łącząc łaskę z zemstą, wydzieliła.
Jestem wdzięczna, tato. Oddaję ci sto razy, dziękuję za wszystko odpowiedziała Grażyna.
Wielu jej znajomych twierdzi, że kobieta jest zbyt dobra dla tego zdradzieckiego ojca, że powinna go po prostu zostawić i niech będzie na ulicy. Ale Grażyna nie chciała mu życzyć śmierci, a przynajmniej nie zostawiać go w sierocińcu. Przecież nie oddała go do domu dziecka i przynajmniej troszczyła się o niego. Więc teraz robi to, co potrafi.
Więcej nie liczy, miłość i troska to rzadki zasób, nie każdy go dostaje tak uczyła się od dziecka Grażyna. Teraz wykorzysta tę wiedzę w praktyce.
