Wszystko było idealne, dopóki ona nie wróciła
– Co Ty tu robisz? – Marta ledwo nie wylała łyka herbaty, widząc na progu mieszkania znajomy cień.
– Cześć, siostrzyczko – uśmiechnęła się Aneta, pstryknęła paznokciem w metalową obucha i cisnęła włosy do tyłu. – Dawno nie widziałyśmy się z ust do ust.
– Przecież ty w Ameryce… – Marta czuła, jak cała zdrżewie. – Przestałaś się odlać osiem lat temu, powiedziałaś, że nigdy się nie…
– Panie zmieniają się – wzruszyła ramionami Aneta, przestępując przez próg. – Możesz mnie wpuścić, czy całkiem na progu mam zasłonić Wawel?
Marta przepuściła ją cicho. Osiem lat. Osiem lat spokoju, domowego zapachu, ciepłej rutyny. Aneta zerknęła na mieszkanie, które kiedyś dzieliły wspólnie.
– Dywan wygląda jak nowy – skinęła głową, obejmując wzrokiem tapicerkę. – Pamiętasz, jak marzyłyśmy o tym, by zwinąć te straszne tapetry z kwiatami?
– Pamiętam – szepnęła Marta, wciąż nie chcąc uwierzyć własnym oczom. – Aneczko, co się dzieje? Dlaczego tu jesteś?
– Czy naprawdę musi być powód, by odwiedzić swą rodzinę? – Aneta zdjęła kurtkę z siedziska i podeszła do okna. – Widziałeś, to samo miasto. Te same bloki, ten sam dziedziniec z zabawkami.
Marta postawiła filiżankę na stoliku. Nadal hadrała dłonie. Aneta wyglądała prawie tak samo, jak wtedy – tylko włosy dłuższe, a w oczach cień nocy.
– Jesteś tu z mężem? – spytała Aneta, dostrzegającleszczko na palcu Merty.
– Tak – Marta zasłoniła szyję. – Z Tomaszem. Pamiętasz? Naszemu klasowemu.
– Tomasz Świątek? – Aneta uniosła brwi. – Ten, który składał wiersze twym zauroczeniom?
– Ten.
– Slaba – Aneta zadrwiła. – A dzieci?
– Siostra. Zuzanna. Jej siedem lat.
Aneta kiwnęła głową, ale coś w jej wyrazie zmieniło się. Marta znała to chowanie z dzieciństwa – była taka, kiedy coś ją pchało w kierunku burzy.
– Gdzie ona jest?
– W przedszkolu. Tomasz będzie ją szukał. Chyba do parku wybierali się.
– Jak magiczna idylia – mruknęła Aneta, a w jej tonie zabrzmiała staro znana drapieżność. – Rodzina, dziecko, ciepło. To samo, o czym marzyłyśmy.
– Aneco – Marta zbliżyła się, – powiesz mi, co się dzieje? Dlaczego… wróciłaś?
Aneta odwróciła się od okna i zajrzała siostrze w oczy. Zmignęła chwytliwością, ale szybko zniknęła.
– Nie przetrwało się w Stanach. Przedsiębiorstwo przewróciło się, wizy wygasły. Chciałaś, bym tu wróciła.
– Na zawsze?
– Nie wiem.
Marta czuła, jak w środku wszystko zwęża się w nici. Pamiętała, jak było, gdy Aneta była blisko. Pamiętała, jak potrafiła zniszczyć wszystko jednym wdechem.
– Gdzie będziesz mieszkać?
– Gdzie ino – Aneta uśmiechnęła się tą samą uśmiechem, która zawsze oznaczała: poproszę. – Myślałam, może na parę dni u ciebie?
– Aneco, ja… – Marta zawahała się. – Mieszkanie małe, Zuzan…
– Spłynę jak kicha. Zniknę.
Marta wiedziała, że powinna odmówić. Każda komórka jej ciała ostrzegała o zagrożeniu. Ale to była jej siostra. Jedyne żyjące pokrew.
– Dobrze – westchnęła. – Lecz krótko.
– Dziękuję, Martusiu – Aneta objęła ją, i na chwilę wydawało się, że wszystko jak dawniej, że są dwiema dziewczynkami, które zawsze się wzajemnie podtrzymywały.
Wieczorem Tomasz wrócił z Zuzanną. Marta wcześniej czuła go, o Anecie, ale widząc ich, czytał w jego twarzy napięcie.
– Cześć, Tomku – Aneta podniosła się z kanapy, gdzie sztudziała magazyn. – Dawno nie widziałyśmy się.
– Aneta – przywitał się ciszo, kiwnął jej głową. – Jak ten świat po drugiej stronie Atlantyku?
– Bywało gorzej – uśmiechnęła się. – A Ty? Wciąż ten sam surowy bad master?
Zuzanna przycisnęła się do ojca, przygląda się siostrze z ciekawością.
– A kto to? – spytała dziewczynka.
– Teta Ania – wyjaśniła Marta, usiadła obok córki. – Mamasia siostra.
– Czy masz siostrę? – zdziwiła się Zuzanna. – Dlaczego nigdy nie widziałam?
– Teta Ania długo mieszkała daleko – wyjaśniła Marta. – Teraz wróciła na wizyty.
Aneta podeszła do dziecka i zasiedła na piętach.
– Cześć, Malutko. Jak jesteś piękna. Z całą moją mamą.
Zuzanna zawstydziła się, ale chwyciła się za dłoń.
– Jesteście naprawdę siostrami? Przecież zupełnie się nie przypominacie.
– Tak – zarzuciła Aneta śmiechem. – Tym razem mama się wyuczyła.
Podczas kolacji rozmowa bez własnych dźwięków. Tomasz milczał, odpowiedział rzadko na pytania Anety. Marta usiłowała ją prowadzić, ale czuła, jak wokół dzieci rosnie.
– Tato, jutro pójdziemy na różne eksperymenty? – spytała Zuzanna, jedząc zupę.
– Oczywiście, słoneczko – uśmiechnął się Tomasz, a cała twarz mięknęła. – Jak byśmy chcieli.
– A teta Ania z nami pójde? – Zuzanna zwróciła się do siostry.
– Jeśli teta Ania chce – odpowiedziała Marta, rzuciła okiem na niej.
– Chętnie – kiwnęła Aneta. – Długo nie było mi ich.
Po kolacji Tomasz pomogł Merty z upustami.
– Na początku będzie? – spytał cicho.
– Mówi, na parę dni.
– Martysia – ulożał rękę na jej ramieniu, – pamiętasz, co było, gdy…
– Pamiętam – przerywała. – Lecz to moja siostra. Nie mogę po prostu ją wyrzucić.
– Rozumiem. Ale myśl o Zuzannie.
– Zuzanne tu ni przypłynęła.
– Marta, dzieci wszystko czują.
Z pokoju dobiegł chichot Zuzanny. Marta spojrzała i ujrzała, jak Aneta pokazuje córce coby z monetami.
– Patrz, jak moneta znika! – mówiła Aneta. – A teraz z ty piersi!
Zuzanna śmiała się, clapała w dłonie.
– Jeszcze, jeszcze! – prosiła.
Marta uśmiechnęła się. Może wszystko będzie dobrze. Może Aneta naprawdę się zmieniła.
Następnego dnia rzeczywiście poszli do parku całą rodziną. Zuzanna była zachwycona, a Aneta kupowała lody i balony. Tomasz stopniowo rozluźniał się, nawet kilka razy zachircuit.
– A wspominasz – mówiła Aneta potem, – jak marzyłyśmy, by być artystkami? Ty chciałaś wskakiwać na rury, a ja… diaby karaliwych.
– Pamiętam – uśmiechnęła się Marta. – A Ty mówiłaś, że je one nasłuchują, bo jesteś odważna.
– I dziś wciąż – mrugnęła okiem.
– A powiedz, co to odważność? – spytała Zuzanna.
– To, gdy decydujesz się na to, co chcesz – wyjaśniła Aneta. – Nawet jeśli inni mówią, że to niebezpieczne albo nieprawidłowe.
Marta zgrywała znakiem. Coś w tonie siostry ją trudziło.
– Odważność to coś dobrze – wtrącił Tomasz. – Ale też ważne jest myślenie o konsekwencjach.
– Tomasz zawsze strzeżony – stwierdziła Aneta. – Prawda, Martusiu?
– Ostrożność to coś dobrego –辩护了丈夫.
– Oczywiście, coś dobrego – przytaknęła Aneta. – Ale czasem przeszkadza w toczeniu.
Wieczorem, gdy Zuzanna chowała się, a Tomasz szedł do łazienki, siostry pozostały same.
– Cudzoziemski – powiedziała Aneta, analizując zdjęcia rodzinne. – Cicho, spokojnie, przewidywalnie.
– Co w tym złego?
– Nic. Lecz… nudno, na pewno.
– Nie jest mi nudnie.
– Przysięgam? – Aneta spojrzała na nią. – Pamiętasz, jak marzyłyśmy, by świat? Chcesz zobaczyć Wawel? Ja – Warszawę.
– Przypadkowo się zmieniły.
– Lecz ich wyrządza – usiadła obok siostry. – Martusio, jesteś szczęśliwa?
– Tak.
– Nie myślisz czasem, jaki mogła być Twoja rzeczywistość, gdybyś nie wyszła za mąż tak wcześnie? Gdybyś nie miały dziecka w dwadzieścia cztery?
– Ane, do czego dączysz?
– Do niczego. Tylko ciekawość.
Marta czuła pułapkę, lecz nie mogła zrozumieć, co w niej.
– Kocham swoją rodzinę.
– To widzę. Lecz uko hutą i zwyczajność to razowe rzeczy.
– O co Ci chodzi?
– O nic – Aneta zaśmiała się. – Zemdlałem. Idę spać.
W kolejne dni Aneta jakby lażała się w ich cywilizacji. Grała z Zuzanną, pomagała Merty, nawet gotowała śniadania. Tomasz stopniowo przyzwyczaił się, przestaj pobudził.
Lecz Marta czuła: coś tu nie tak. Zbyt często zauważyła, jak Aneta robi się ich zwyczajności, zbyt dużo spytał o pracę Toma, o plany na przyszłość.
– A Tomasz dobrze zarabia? – spytała Aneta któregoś dnia, gdy piły kawę w kuchni.
– Wystarczy dla nas.
– A co w jego firmie?
– Menedżer sprzedaży. Ane, na co Ci to?
– Wiedzieć wszystko – to(elementarz). – Aneta zaszczytnie. – Znaczy, czytam ludzi.
– Coś nie tak w jej tonie.
W nocy nie mogła zasnąć. Tomasz pierzła obok, a w głowie krążyły zaburzone myśli. Nieprzypadkowo Aneta znowu za swoje? Czego żadne osiem lat jej nie nauczyło?
Rankiem wstaje wcześnie i idzie na kuchnię. Aneta już siedzi przy stole z filiżanką kawy.
– Nie śpisz? – spytała siostra.
– Nadlatują wcześnie – odpowiedziała Marta, nalewała wody.
– Martusio – Aneta zerknęła badawczo – coś Ci nie daje spokoju ostatnio?
– Wszystko w porządku.
– Jasne? A temu mi się wydaje, że Cię irytuje.
– Skąd?
– Nie wiem. Przecież dlatego, że długo nie pojawiałaś się? Lecz, że chcesz?
Marta milczała.
– Martusio – Aneta podała się i podeszła – rozumiem, że Cię skrzywdziła osiem lat temu. To, co się stało z Tym…
– Nie potrzebuje – przestoła. – To w przeszłości.
– Lecz Ty nie zapomniałaś.
– Zapomniałam.
– Dlaczego patrzysz na mnie, jak na potwora?
Marta spojrzała na siostrę.
– Dlaczego miałabym patrzeć inaczej? Po tym wszystkim?
– Zmieniłam się, Martusio.
– Naprawdę?
– Tak. Te osiem lat nauczyło mnie wielu rzeczy.
– Czych?
– Że szczęście nie da się ukradnąć. Że cudzo się zawsze będzie cudzo.
Marta chciała uwierzyć, ale wewnętrzny głos mówił: nie, nie.
– Anie – szepnęła – błagam. Nie zniszcz tego, co zbudowałam. Mam rodzinę, córkę…
– Myślisz, że chcę od Ciebie męża? – Aneta zaszczytna gorzko. – Martusio, mam czterdzieści dwa lata. Ustałam z cudzymi mężczyznami. Potrzebuję własnego domu, własnego życia.
– Wtedy zadrży. Lecz nie tutaj.
– Gdzie jeszcze? Ty jesteś moja.
W tym momencie do kuchni weszło Tomasz w rób.
– Dobrej rano, dziewczyny – rzuciła, ziewając. – O czym rozmawiałyście?
– O korytarzach idei – odpowiedziała Aneta, tuz natychmiast zmieniając ton. – Tomasz, nie zapomnij o banku?
– Jasne, nie zapomniany. O jedenastej będę wolny.
Marta serce krwaśnie. Znała tę uśmiech. Taką samą dawała Tym przed ukradzeniem go.
Cała reszta dnia przeszła w niepokojach. Tomasz zawiózł ją, żona czekała. Wracali do kolacji. Tomasz był w dobrym humorze, a Aneta – szczególnie obiekcyjna.
– Dziękuje za pomół – powiedziała, przesiewając torebki. – Bez Ciebie bym się zasłonym.
– Nie za co – zachowywał Tomasz. – Zresztą, Ane dobrze się orientuje w technice. Pomogła mi wybrac nowy telefon.
– Prawdziwo?- Marta zerknęła.
– W Ameryce się uczyć – wyjaśniła Aneta. – Tam bez tego i po co?
Przez kolację Aneta rozprawiała o swojej kulturowie. Tomasz słuchał z uśmiechem, czasem zadawał pytania. Zuzanna domagała się nowych i nowych historii.
– A dlaczego wrócisz? – spytał Tomasz. – Jeśli tam było takie ciekawe?
– Skazana na urodziny – odpowiedziała Aneta. – Na rodzinę. Człowiek nie może wiecznie mieszkać na obcej ziemi.
– A plany? Zostaniesz?
– Już nie postanowiłam. Zależy od warunków.
Marta złapała wzrok siostry i zrozumiała: gra się zaczęła. Aneta znała plan.
Późno wieczorem, gdy wszyscy płonęli, Marta długo leżała bez snu. Tomasz spał obok, a ona nasłuchiwała jego oddechu, próbując zrozumieć, czy coś w nim się zmieniło.
Zmienił się. Uśmiechał się częściej, mówił więcej, nawet śpiewał w łazience. Jakby w jego spokojnej przemianie wdarzył się chwyt plastyków wiatru.
Marta wiedziała: przegrywała. Aneta znała najlepsze sposób – ujęcia. A najgorsze, że Tomasz nawet nie zauważy, jak wpadnie w tańce.
Rankiem Marta zrobiła decyzję. Czekała, aż Tomasz pójdzie do pracy, odprowadziła Zuzannę do przedszkola i wróciła do siostry.
– Musimy porozmawiać – powiedziała bez przedmowy.
– O czym? – Aneta pociągała gazetę, obserwując siostrę.
– Ty wiesz. Dość przynęć.
– Nie rozumiem.
– Aneco – Marta usiadła naprzeciw, – błagam cię jeszcze raz. Uciekaj. Znajdź sobie inne życie, inny mężczyzna. Nie ruszaj mojej rodziny.
– Mojej rodziny? – Aneta odłożyła gazetę. – Skąd Ty to bierzesz, że ja ją ruszam?
– Widzę, jak na Toma patrzysz. Znam ten wzrok. Pamiętam go.
– Martusio, ciężko myśli.
– Nie ciężko. Znam Cię lepiej, niż Ty myślisz.
Aneta zamknęła gazetę i spojrzała siostrze w oczy.
– Dobrze – powiedziała spokojnie. – Załóżmy, że masz rację. Załóżmy, że Tomasz mi się podoba. Co z tego?
– Co z tego? – Marta poczuła, jak ziemia znika z- pod nóg. – On mój mąż!
– Twój? – Aneta zaśmiała się. – A on o tym wie?
– O czym?
– O tym, że on jest Twoja własność?
– Nie to miałam na myśli…
– A co chciałaś? Że mężczyzna to rzecz, którą można zająć? Że jeśli na nim pierścień, to automatycznie należy do ciebie wiecznie?
– Kochamy się!
– Naprawdę? – Aneta stanęła i przeszła po pokoju. – A skąd Ty wtedy to strach? Jeśli tak kochasz, na co Cię boisz?
Marta milczała. Siostra trafiła traf.
– A wiedziesz, co zauważyłam? – kontynuowała Aneta. – Tomasz jest niemy. Był dobrzy, odpowiedzialny, ale głęboko niemy. Życie nie swoje.
– To fałsz!
– Prawda. I Ty to wiesz. Wiesz, ale myślisz, że nie zauważasz.
– Uciekaj – cicho rzuciła Marta. – Uciekaj teraz.
– Nie ucieknę – zimno odpowiedziała Aneta. – Bo mam dokąd. I bo ustałam z bieganiem.
– Wtedy mów Tomasz prawdę. Powiemy, że dlaczego ty wrócisz.
– Powiyn. Lecz najpierw jasno odpowiedz sobie na pytanie: co jeśli on mnie wybierze?
Marta patrzyła na siostrę i zrozumiała: wojna się spotkfoot. I w tej wojnie wygra silniejsza.
