Wiosenny pomost
Rankiem nad rzeką unosił się przymrozek, a deski starego mostu trzeszczały pod stopami przechodniów. We wsi życie toczyło się swoim rytmem: chłopcy z tornistrami przebiegali przez most, by zdobyć autobus do szkoły; starsza pani Weronika Kowalska ostrożnie stąpała między szczelinami, trzymając w jednej ręce siatkę z mlekiem, w drugiej laskę. Za nią powoli toczył się trzykołowy rowerek, na którym pięcioletni sąsiad Staś z powagą unikał dziur w deskach.
Wieczorem pod sklepem zbierali się mieszkańcy, by na ławce omawiać ceny jaj, przedwiośnie i to, jak przeszli zimę. Most łączył dwie części wsi: po jednej stronie były ogrody i cmentarz, a droga za nim wiodła do powiatowego miasteczka. Czasem ktoś zatrzymywał się nad wodą, patrząc na lód, który jeszcze nie stopniał na środku rzeki. O moście mówiono rzadko był tu od lat, częścią krajobrazu i codzienności.
Ale tej wiosny deski zaczęły skrzypieć głośniej. Stary Stanisław Nowak jako pierwszy zauważył nową szczelinę przy poręczy dotknął jej i pokiwał głową. Wracając do domu, usłyszał rozmowę dwóch kobiet:
Coraz gorzej Nie daj Boże, żeby ktoś się zapadł.
E, daj spokój! Tyle lat stał
Słowa zawisły w powietrzu razem z marcowym wiatrem.
Rankiem było pochmurno i wilgotno. Na słupie koło zakrętu pojawiła się kartka w folii: Most zamknięty decyzją administracji ze względu na stan awaryjny. Wstęp i przejazd wzbroniony. Podpis sołtysa był wyraźny. Ktoś już próbował odgiąć róg ogłoszenia sprawdzić, czy to prawda.
Z początku nikt nie wierzył naprawdę: dzieci ruszyły ku rzece zwykłą drogą, lecz zawróci przy wejściu wisiała czerwona taśma i tabliczka Zakaz wstępu. Weronika Kowalska długo patrzyła na wstążkę przez okulary, po czym wolno zawróciła, by szukać obejścia wzdłuż brzegu.
Pod sklepem zebrało się kilkanaście osób w milczeniu czytali ogłoszenie po kolei. Pierwszy odezwał się Kazimierz Wilk:
No i co teraz? Do autobusu nie dojdziemy Kto zawiezie zakupy?
A jak komuś pilno do miasta? Przecież mamy tylko ten most!
Głosy brzmiały niespokojnie. Ktoś zaproponował przejście po lodzie, lecz ten już odchodził od brzegów.
Do południa wieść rozeszła się po całej wsi. Młodzi dzwonili do urzędu pytali o tymczasową przeprawę lub łódź:
Powiedzieli, że czekamy na komisję
A jeśli pilno?
W odpowiedzi słyszeli urzędowe frazy: przeprowadzono kontrolę, decyzja podjęta dla bezpieczeństwa mieszkańców.
Tego samego wieczoru zaplanowano zebranie w świetlicy: przyszli prawie wszyscy dorośli, ubrani cieplej z powodu wilgoci i wiatru znad rzeki. W sali unosił się zapach herbaty z termosów; ktoś przecierał zaparowane okulary rękawem kurtki.
Rozmowy toczyły się cicho:
Jak dzieci do szkoły prowadzić? Do głównej drogi daleko.
Zakupy dowożą od strony miasta
Dyskutowano, czy można samemu naprawić most lub zbudować pomost obok. Ktoś przypomniał dawne lata, gdy razem łatali dziury po wiosennych roztopach.
Głos zabrał Tomasz Baran:
Możemy złożyć petycję do urzędu! Trzeba prosić o pozwolenie choćby na tymczasowy pomost!
Wsparła go Anna Zielińska:
Jeśli się wszyscy zbierzemy szybciej się zgodzą! Inaczej będziemy czekać miesiącami
Postanowiono sporządzić pismo zbiorowe spisać nazwiska tych, którzy mogą pomóc w pracy lub dać narzędzia.
Przez dwa dni trzyosobowa delegacja jeździła do powiatu na spotkanie z urzędnikiem. Przyjmowano ich chłodno:
Zgodnie z prawem wszelkie prace przy rzece wymagają zgody, inaczej odpowiedzialność spada na gminę! Ale jeśli złożycie protokół zebrania
Tomasz Baran pewnie podsunął kartkę z podpisami sąsiadów:
Oto uchwała naszego zebrania! Prosimy o zgodę na tymczasowy pomost!
Po krótkiej naradzie urzędnik ustnie zgodził się pod warunkiem zachowania zasad bezpieczeństwa. Obiecał przydzielić gwoździe i kilka desek z magazynu komunalnego.
Nazajutrz cała wieś wiedziała: pozwolenie jest, dłużej czekać nie można. Na starym moście wisiały nowe tabliczki, a nad brzegiem leżały pierwsze deski i paczka gwoździ to, co udało się wyprosić od administracji. Miejscowi mężczyźni zebrali się nad wodą przed świtem: Tomasz Baran, pochmurny, w starej kurtce, pierwszy chwycił za łopatę by oczyścić dojście do rzeki. Za nim podeszli inni: jedni z siekierami, drudzy z drutem. Kobiety nie stały z boku przynosiły herbatę w termosach, ktoś przyniósł wełniane rękawice dla zapominalskich.
Nad rzeką miejscami leżał jeszcze lód, lecz przy brzegach ziemia była rozmiękła. Kalosze grzęzły w błocie, deski układano na przemarzniętej ziemi i podciągano nad wodę. Każdy wiedział, co robić: jeden mierzył kroki, by pomost nie osunął się do rzeki, drugi trzymał gwoździe w zębach i wciąż przybijał młotkiem. Dzieci biegały w oddali, zbierając gałęzie na ognisko proszono ich, by nie przeszkadzali, lecz i tak chcieli być blisko.
Starzy obserwowali pracę z ławki naprzeciw Weronika Kowalska otuliła się szczelniej i trzymała laskę oburącz. Obok niej usiadł Staś chłopiec z powagą śledził budowę i co chwila pytał, jak długo jeszcze. Weronika uśmiechnęła się do niego przez okulary:
Cierpliwości, Staszku Niedługo znów pojedziesz rowerkiem po moście.
Wtedy ktoś krzyknął znad wody:
Uwaga! Nie stawać tu deska śliska!
Gdy zaczęło mżyć, kobiety rozpostarły brezent nad miejscem pracy pod nim było suchiej. Tam też zorganizowano prowokacyjny stół: termosy, chleb w woreczku, kilka puszek mleka skondensowanego. Przekąszano w biegu: ktoś łyknął herbaty i wracał do młotka lub łopaty. Czas płynął szybko nikt nikogo nie poganiał, lecz każdy starał się nie odstawać. Kilka razy trzeba było poprawiać: deska przechylała się, a podpory nie trzymały w błocie. Tomasz
