Miałam wtedy pięćdziesiąt jeden lat, gdy zamieszkałam razem z pięćdziesięciopięcioletnim wdowcem. Wszystko wydawało się wręcz idealne, dopóki pewnego letniego dnia mój wnuk nie zachorował.
Szymon pojawił się w moim życiu na początku marca. To był właśnie ten moment, gdy zima w Warszawie jakby nie chciała ustąpić wiośnie śnieg topniał i zamieniał się w szarą breję, chodniki były śliskie, a niebo rozlane ołowiem. Stałam w kolejce do kasy w Biedronce na Alei Jerozolimskich i drżącymi rękami szukałam w torebce karty lojalnościowej. Ludzie za mną już zaczynali sapać ze zniecierpliwienia, ktoś wyraźnie pokazywał na zegarek.
On stał za mną, spokojny, w ciemnym płaszczu. Z uśmiechem powiedział:
Proszę się nie spieszyć, wszystko w porządku.
Powiedział to po prostu, bez złości, bez cienia irytacji, które zwykle da się wyczuć w takich sytuacjach.
Odwróciłam się. Miał około pięćdziesięciu pięciu lat, przeciętna twarz jakich wiele, ale wyjątkowo ciepłe spojrzenie, a uśmiech serdeczny i prawdziwy.
Zagadaliśmy się przy drzwiach sklepu. Okazało się, że mieszkamy po sąsiedzku, on na Górnym Mokotowie, ja na Dolnym. Wdowiec od trzech lat. Ja rozwódka od ośmiu.
Tydzień później zaprosił mnie na wystawę malarstwa do Zachęty.
Gdy opowiedziałam o tym mojej przyjaciółce Grażynie, od razu padło najważniejsze dla niej pytanie:
On ma własne mieszkanie?
Grażyna zawsze była praktyczna, sama mówiła o sobie realistka.
Okazało się, że mieszkanie ma, auto też, pracuje dalej prowadził własną firmę budowlaną, ale ja nie dopytywałam o szczegóły. Wtedy wydawało mi się, że to wszystko ma drugoplanowe znaczenie. Najistotniejsze, że umiał słuchać. Nie tylko udawać, ale naprawdę słuchać.
Zwracał uwagę na drobiazgi.
Pamiętam, gdy mimochodem powiedziałam mu, że zdecydowanie wolę sernik od makowca. Tak po prostu rzuciłam, między zdaniami. Na następne spotkanie przyniósł kawałek świeżego sernika kupionego w piekarni na Marszałkowskiej dokładnie tej, o której wspomniałam przelotnie. Właśnie to mnie ujęło. Takie gesty zawsze rozbrajają.
W maju zaproponował, abyśmy razem zamieszkali.
Spotykaliśmy się dwa miesiące. Tak krótko, że nie byłam pewna, czy naprawdę lubię zapach jego perfum.
Tereso, nie mamy już przecież dwudziestu lat powiedział wtedy spokojnie. Po co odwlekać?
Faktycznie, logika była żelazna. Kiwnęłam głową, ale całą drogę powrotną do domu myślałam, czy to czasem nie za wcześnie. Dwa miesiące to przecież prawie nic.
Wieczorem zadzwoniłam i powiedziałam:
Dobrze, spróbujmy.
Szymon wprowadził się do mnie u niego mieszkała chwilowo krewna, nie miał sumienia jej wyrzucać. Moje trzypokojowe mieszkanie na Ochocie było wystarczająco duże.
Przez dwa pierwsze tygodnie czułam się, jakbyśmy byli parą z filmu. W niedziele Szymon gotował dla nas rosół czy bigos. Robił to z takim spokojem i radością, że pierwszy raz widziałam mężczyznę, który z własnej woli siedzi godzinami w kuchni.
Jego barszcz był lepszy od mojego. Tak jest i już.
Z czasem pojawiły się drobiazgi.
Najpierw zadzwonił jego syn Tomek. Była prawie dziesiąta wieczorem. Szymon wyszedł do kuchni, rozmawiał prawie pół godziny, po czym wrócił nieco spięty i poprosił mnie, żebym pożyczyła do końca tygodnia bo Tomek miał jakiś problem z autem. Suma była niewielka, nie drążyłam tematu.
Tydzień później Tomek znów był u progu. Znowu prosił o pieniądze, tym razem z innego powodu.
Nie liczyłam tych sytuacji, ale zaczęłam je zauważać.
Moja córka Jolanta mieszka pod Warszawą, na Zielonce. Przyjeżdża raz w miesiącu razem z wnukiem Jankiem. Janek ma sześć lat, nazywa mnie babcia Tereska i zawsze żąda naleśników z dziurkami, nie zwykłych, i kubka kakao.
Kiedy przyjechali po raz pierwszy, już w nowej sytuacji, Szymon był w domu.
Janek od razu wbiegł do pokoju, był ciekawski i otwarty, to po Jolancie. Wskoczył na kanapę obok Szymona, zaczął pokazywać mu swoją ciężarówkę.
Szymon patrzył na niego… dziwnie. Nie obojętnie. Nie nieprzychylnie. Po prostu jakby to był mebel, coś przypadkowego w pokoju, co zaraz zniknie.
Jolanta później szepnęła mi w kuchni:
Mamo, on w ogóle lubi dzieci?
Pewnie nie jest przyzwyczajony odparłam. Tomek już dorosły.
Jolanta tylko skinęła głową, jest uprzejma.
Przełom nastąpił w lipcu.
Janek zachorował. Typowe przeziębienie z gorączką. Jolanta zadzwoniła do mnie prawie w panice, bo sama leżała w łóżku, a jej męża akurat nie było w domu.
Mamo, przyjedziesz? zapytała.
Spakowałam się w piętnaście minut. Tego wieczora mieliśmy z Szymonem wyjść na kolację do restauracji na Bulwarach, którą on już dawno chciał odwiedzić.
Powiedziałam mu:
Jolancia nie daje rady, Janek chory, jadę do nich.
Spojrzał na mnie nie ze złością, raczej z lekkim zdziwieniem, jakby nie rozumiał, o czym mówię.
A nie ma tam nikogo, kto by pomógł? spytał.
Nie.
Wezmą doktora, poradzą sobie.
Już narzucałam kurtkę, szukając kluczy w torebce.
Teresa, przecież zarezerwowałem stolik.
Odwołaj, albo idź sam odparłam spokojnie.
Pojechałam.
U Jolanty byłam trzy dni. Janek powoli dochodził do siebie, najpierw spadła gorączka, potem wrócił jego apetyt, a pod koniec już biegał po kanapie i prosił o bajki. Gotowałam mu kompot z suszonych owoców nazywa go herbatą czekoladową i uwielbia.
Przez te trzy dni Szymon napisał tylko raz: Jak tam?
Odpisałam krótko: Już lepiej.
Więcej nie pytał.
Gdy wróciłam do domu, Szymon był na miejscu. Przywitał mnie uprzejmie zapytał o zdrowie Janka, pocałował w policzek, jakby nic się nie stało.
Wieczorem piliśmy herbatę w kuchni. Wtedy powiedział:
Teresa, rozumiem, że wnuk jest dla ciebie ważny. Ale my też mamy swoje życie. Przecież dopiero co zamieszkaliśmy razem.
Patrzyłam na niego i nie wiedziałam, co odpowiedzieć. Czy naprawdę powinno tak być, że zostawię chore dziecko i pójdę na kolację?
Nie odparłam nic. Westchnęłam tylko i zaczęłam przypominać sobie inne sytuacje.
Szymon nigdy nie powiedział: Pojadę z tobą, pomogę Jolce. Ani razu, nawet przy mojej mamie a ma już osiemdziesiąt trzy lata.
Ja zawsze jeździłam sama. On był wtedy zajęty albo zmęczony.
Ale jeżeli dzwonił Tomek wszystko wyglądało inaczej. Raz poprosił ojca o podwiezienie na końce Warszawy, Szymon wyskoczył z łóżka, założył kurtkę i poszedł. Bez żadnego ale.
Nie zazdrościłam mu relacji z Tomkiem, rozumiałam: to przecież jego dziecko.
Ale przypomniałam sobie jedno z naszych pierwszych spotkań przy kawie. Opowiadał, jak po śmierci żony świat stał się pusty i bezbarwny.
Powiedział wtedy:
Chciałbym znowu poczuć, że ktoś jest blisko. Naprawdę blisko.
Wtedy myślałam, że chodzi o bliskość obustronną.
Zrozumiałam później chodziło o to, żeby ktoś był przy nim. Przy nim, nie obok.
Rozmowa, która wszystko uporządkowała, przyszła sama w sierpniu.
Szymonie, chcę jasno wiedzieć. Jolanta to dla ciebie obca osoba?
Spojrzał na mnie zaskoczony.
Obca? Przecież normalna kobieta, nic mi nie zrobiła.
A Janek?
Dzieciak jak dzieciak.
Ale gdy był chory, powiedziałeś: Nie ma tam więcej nikogo.
Szymon ciężko westchnął i odstawił kubek.
Teresa, ja nie muszę… To twoja rodzina. Nie mam nic przeciwko, jak przyjeżdżają. Ale nie umiem udawać, że to także moja rodzina. Jesteśmy razem ledwie cztery miesiące.
Pokiwałam głową.
A Tomek to twoja rodzina?
Zawsze. To mój syn.
Rozumiem.
Wstałam, opłukałam jego kubek i odstawiłam na ociekacz.
Szymonie, chyba źle zrozumiałam, co mówiłeś na początku. Chciałeś, żeby ktoś był blisko, myślałam, że chodzi o dwoje ludzi. Okazuje się że tylko o ciebie.
Milczał.
Poszłam do sypialni. Nie przyszedł za mną.
Dwa tygodnie później Szymon się wyprowadził. Bez dramatu, bez krzyków. Zachował się jak dorosły człowiek, spakował wszystko, nie zapomniał nawet o swoim kubku z żubrami.
Na pożegnanie powiedział:
Jesteś dobrą kobietą, Tereso. Po prostu patrzymy na życie inaczej.
Zgodziłam się z nim.
Później Grażyna mnie spytała:
Żałujesz?
Pomyślałam przez chwilę i dopytałam:
Czego dokładnie?
Że tak szybko zamieszkaliście razem.
Nie odparłam. Lepiej dowiedzieć się wszystkiego w cztery miesiące, niż po czterech latach.
Grażyna tylko pokiwała głową. Zawsze była praktyczna.
W zeszłym tygodniu przyjechał do mnie Janek. Siedział na taborecie przy stole, wcinał naleśniki z dziurkami i opowiadał zawikłaną historię z przedszkola, gdzie przewijała się jakaś żółwica. Nie zrozumiałam do końca o co chodziło, ale patrzyłam na niego i pomyślałam: właśnie to znaczy być blisko. Naprawdę, po polsku, blisko.
