Nie jedz słodyczy, jesteś po nich powiedziała szwagierka, wyjąc tort z blatu, który sama upiekłam na urodziny.
Zuzia, znowu używasz mojego garnka? wpadła Świętosława do kuchni, nie pukając do drzwi. Mówiłam, żebyś nie dotykała moich rzeczy!
Świętosławo, to nie twój garnek odpowiedziała Zuzanna, mieszając krem, nie odwracając się. Ten garnek dostałam od teściowej na nowe mieszkanie.
Nieprawda! To mój, rozpoznaję go! Mama mi go kiedyś podarowała!
To chyba mamy takie same. Twój w domu, mój u mnie.
Świętosława podeszła bliżej, chwyciła garnek za rączkę.
Oddaj natychmiast!
Zwin się, proszę! Mieszam krem, a jeśli przestanę, to się zwarzy!
Mam to! Zawsze bierzesz cudze rzeczy i udajesz, że to twoje!
Zuzanna wzięła głęboki oddech, wyłączyła palnik i odsunęła się od garnka.
Bierz, ale krem jest już zepsuty.
Świętosława z triumfem wzięła garnek, przyjrzała się dnu i zmarszczyła brwi.
Tu jest rysa, nie tam, gdzie u mnie Dobra, może i twoja. Następnym razem pytaj, zanim weźmiesz coś moje!
Odwróciła się i wyszła, trzaskając drzwiami. Zuzanna stała pośrodku kuchni, patrząc na zniszczony krem, a łzy zaczęły napływać. Jutro miał być jej 35te urodziny, a ona chciała upiec tort, zaprosić rodzinę i przytulnie świętować. Teraz krem i nastrój były popieprzone.
Wieczorem wrócił Paweł, mąż Zuzanny, i znalazł ją przy nowej porcji kremu.
Kochanie, już gotujesz? przytulił się do niej. Jest już późno.
Świętosława zepsuła krem, musiałam zaczynać od nowa.
Znowu twoja siostra? zmarszczył brwi. Zuzia, powiedz jej, żeby dzwoniła przed przyjściem!
Mówiłam, ale nie słucha.
Ja powiem.
Nie, nie trzeba. Zuzanna nie patrzyła na niego. Będzie gorzej, ona się obrazi, że ją przeciwko sobie stawiam.
Paweł westchnął i usiadł przy stole.
Dobra, jutro naprawdę zaprosimy wszystkich? Może po prostu we dwoje, spokojnie?
Paweł, już wszystkim powiedziałam. Mama przyjdzie, twoja mama, Świętosława z Igorzem
No właśnie, ona zawsze coś kombinować będzie.
To nie jej sprawa, to mój dzień.
Paweł milczał, ale w oczach miał wahanie. Zuzanna wiedziała, że ma rację Świętosława zawsze coś wykrzyknie.
Poznała Pawła w pracy, kiedy przysyłał dokumenty do naszego działu księgowości. Pogadaliśmy, poszliśmy razem do kina, po pół roku wzięliśmy ślub. Paweł był miły, troskliwy, pracowity, choć trochę mamusiowy. Teściowa Antonina Sieradzka przywitała ją serdecznie i podarowała porcelanowy zestaw.
Świętosława, siostra Pawła, była inna. Trzy lata starsza, zamężna z Igorem, nie miała dzieci, pracowała jako zastępca dyrektora w szkole. Zawsze surowa, jakby zarządzała. Przy pierwszym spotkaniu od razu przyjrzała się Zuzannie od stóp do głów i rzekła:
No więc, Pawełku, wybór twój. Najważniejsze, by gospodarczyni była dobra.
Od tego czasu wciąż nas odwiedzała nie zapowiadając się, przeglądała szafki, dotykała półek, sprawdzając kurz. Dawiała rady, jak gotować, sprzątać, co ubrać. Zuzanna najpierw znosiła, potem zaczęła odparcie, co tylko pogorszyło sprawę. Świętosława narzekała matce, matka dzwoniła do Pawła, on prosił Zuzannę o cierpliwość.
Przecież jest starsza, ma doświadczenie, chce pomóc tłumaczył.
Ona chce kontrolować! odparła Zuzanna.
Nie dramatyzuj, Świętosława po prostu energiczna dodawał Paweł.
Tort wyszedł piękny, trzywarstwowy, z truskawkami i bitą śmietaną, ozdobiony jagodami. Zuzanna włożyła go do lodówki i położyła się spać z poczuciem spełnienia.
Rano zadzwoniła teściowa.
Zuzia, wszystkiego najlepszego! Zdrowia, szczęścia!
Dziękuję, Antonino Sieradzka.
My z Pawłem myśleliśmy, może nie piec tort? Bo… wiesz, figura Zbyt cienka, niepotrzebne kalorie.
Zuzanna przycisnęła słuchawkę.
Ja już go upiekłam.
No to nie jedzmy go. Świętosława przyniesie owoce, będziemy je jeść.
To mój dzień, chcę tort.
Jedz, jak chcesz, kochana. Po prostu o nas martwimy się.
Zuzanna poczuła, jak w środku coś się gotuje.
Nie przywiązuj się, kochanie przytulił ją Paweł. Mama się po prostu martwi, bo ostatnio trochę przybrałaś na wadze.
Zuzanna wyrwała się z objęć.
Dwa kilogramy! To nie ich sprawa!
Wiesz, jak twoja mama, zawsze tak. Nie kłóćmy się w twoje urodziny.
Zuzanna milczała, bo ciągle musiała czekać, uśmiechać się, znosić krytykę.
Goście zaczęli przychodzić o piątej. Najpierw przyszła mama Zuzanny, Wiktoria, z bukietem goździków i pudełkiem cukierków.
Córeczko, wszystkiego najlepszego! pocałowała ją. Jak się trzymasz?
Dobrze, mamo odpowiedziała Zuzanna, czując, że trochę się rozluźnia.
Wyglądasz blado, nie chorujesz?
Nie, po prostu zmęczona, dużo gotowałam.
Mogę pomóc?
Wszystko gotowe, dzięki.
Do kuchni weszły Antonina Sieradzka i Świętosława z Igorem. Teściowa od razu przeszła do stołu, oceniając potrawy.
Zuzia, po co tyle sałatek? Nie zjedziemy ich wszystkie!
Nie krytykuj, proszę wtrącił Paweł, podstawiając dzbanek z kompotem. Zuzanna się starała.
Nie krytykuję, stwierdzam fakty. Ten sałatka już się zeszła, powinnaś ją przykryć folią.
Zuzanna bez słowa zakryła sałatkę folią. Świętosława spróbowała vinaigrette i odparła, że za dużo octu. Igor położył jej rękę na ramieniu.
Nie zaczynaj, po prostu usiądźmy i świętujmy.
Świętosława chciała nauczyć Zuzannę gotować lepiej, choć Zuzanna od czternaściu lat przyrządzała potrawy samodzielnie.
Rozpoczęto toastowanie, rozdawanie prezentów. Mama dała ręcznie robioną wełnianą chustę, Antonina podarowała komplet ręczników, a Świętosława z Igorem książkę o zdrowym odżywianiu.
Zuzia, poczytaj, będzie ci pożyteczna powiedziała, podając książkę.
Dzięki odłożyła ją na bok.
Zuzanna wstała po obiedzie po torcie. Wzięła go z lodówki, postawiła na tacy i podeszła do stołu. Tort wyglądał wspaniale, wysoki, z płonącymi świeczkami, które Paweł już wbił.
Ojej, piękny! zachwyciła się mama.
Życzenia! uśmiechnął się Paweł.
Zanim Zuzanna mogła zdmuchnąć świeczki, Świętosława wstała, podeszła i wzięła tacę z powrotem do kuchni.
Postanowiliśmy, że słodycze ci zaszkodzą rzekła spokojnie i zniosła tort.
Zuzanna patrzyła z otwartymi ustami, przy stole zapadła cisza.
Co robisz?! podskoczył Paweł.
To, co trzeba wróciła Świętosława bez ciasta. Zuzanna przybrała na wadze, nie może jeść słodyczy. Rozmawialiśmy z mamą, postanowiliśmy usunąć niezdrowe rzeczy.
To jej urodziny! To jej tort!
Dlatego go zabieramy. Kochamy ją, dbamy o zdrowie.
Zuzanna wzięła głęboki oddech.
Oddajcie mi tort.
Nie, Zuzia wtrąciła Antonina. Naprawdę się martwimy. Przybrałaś na wadze, trzeba pilnować diety.
Przybrałam dwa kilogramy!
Cztery poprawiła Świętosława. Widziałam, że twoja spódnica zaczyna rozrywać się na szwy.
Spódnica jest stara!
To nie spódnica, to ty nie jest normalna. Zuzanna, musimy ci powiedzieć prawdę. Jesteś grubsza, Paweł nie potrzebuje takiej żony.
Paweł uderzył dłonią w stół.
Przestań! krzyknął. Mówisz prawdę? Wczoraj narzekałeś, że wyglądam gorzej!
Nie to miałem na myśli!
Co?
Paweł się zmienił, zaczerwienił się. Zuzanna spojrzała na niego i serce spadło w dół. On omawiał ją z Świętosławą, krytykował jej wygląd.
Wszystko jasne szepnęła cicho.
Zuzia, nie dramatyzuj powiedziała Antonina, wyciągając rękę. Mamy najlepsze intencje!
Wasze intencje popsuły mój dzień urodzinowy krzyknęła Zuzanna, wstając. Jedzcie tort sami albo wyrzućcie go. Nie obchodzi mnie to już.
Wyszła z pokoju, weszła do sypialni, usiadła na łóżku i położyła głowę na rękach. Nie płakała, po prostu czuła pustkę.
Za drzwiami słychały głosy. Paweł coś mówił, Świętosława się sprzeczała, Igor próbował uspokoić. Potem drzwi wejściowe zamknęły się z hukiem. Cisza.
Ktoś zapukał w drzwi sypialni.
Zuzia, otwórz głos Pawła.
Idź stąd.
Proszę, porozmawiajmy.
Nie mam już nic do powiedzenia.
Nie chciałem cię zranić. Naprawdę nie przewidziałem, że siostra tak zareaguje.
Ale rozmawiałeś o mnie z nią, że wyglądam źle.
Nie mówiłem, że źle! Mówiłem, że jesteś zmęczona, że jesteś smutniejsza. To wszystko!
A Świętosława uznała, że przybrałam na wadze.
Ona zawsze wszystko tak interpretuje!
Zuzanna otworzyła drzwi i spojrzała na męża.
Paweł, mam dość. Dość twojej rodziny, ich troski, ich kontroli. Nie mogę tak dalej.
Co chcesz powiedzieć?
Albo ustalasz granice, albo odchodzę.
Paweł zbladł.
Zuzia, serio?
Całkowicie. Nie będę żyła w domu, gdzie mówią, co mam jeść, co nosić, jak wyglądać. To moje życie, moje urodziny, mój tort. Nikt nie ma prawa go zabierać.
Dobrze, pogadam z mamą i siostrą, wyjaśnię, że tak nie można.
Już tysiąc razy tłumaczyłaś. Nic się nie zmieniło.
Co więc mam zrobić?
Wybierać. Albo ja, albo oni.
Paweł stał, nie wiedząc co odpowiedzieć. Zuzanna zamknęła drzwi, położyła się na łóżku, zmęczona walką, zmęczona ciągłym udowadnianiem, że ma prawo być sobą.
Przypomniała sobie, jak w pierwszym roku małżeństwa Świętosława przyjechała i zaczęła jej pokazywać, jak prawidłowo wyprasować koszulę. Zuzanna prasowała od piętnastu lat, pomagała mamie, znała wszystkie triki. Świętosława zabrała żelazko i pokazała swoją metodę. Zuzanna milczała. Potem uczyła ją robić rosół, nakrywać do stołu, wybierać zasłony. Zawsze milczała, bo Paweł prosił, by nie kłócić się, bo teściowa się obrażała.
Dziś coś się złamało. Tort był ostatnią kroplą. Zuzanna upiekła go całą noc, włożyła w niego serce, chciała zrobić przyjemność sobie i bliskim. Świętosława zabrała go, jakby miała prawo decydować o życiu i rzeczywistości innych.
Zuzanna podeszła do kuchni. Paweł siedział przy stole, mama też była.
Córeczko objęła ją matka. Wybacz im, nie chciały cię skrzywdzić.
Mamo, zepsuły mój dzień.
Wiem. Paweł cię kocha, wytrzymaj.
Przez pięć lat wytrzymywałam. Dość.
Zuzanna otworzyła lodówkę. Tort leżał na półce, nienaruszony. Świętosława go zabrała, ale nie wyrzuciła. Pewnie planowała zabrać go do domu.
Mamo, chodź ze mną powiedziała, wyciągając tort.
Dokąd?
Do ciebie. Zjedzemy go we dwoje.
Zuzia, ale mąż
Niech siedzi, niech pomyśli.
Mama się zamyśliła, po chwili skinęła.
Dobrze, jedziemy.
Spakowały tort, ubrały się i wyszły z mieszkania. Paweł patrzył za nimi, ale nie ruszył się. Zuzanna nie odwróciła się, nie słuchała jego spojrzenia.
U mamy w kuchni rozkroiły tort, nalały herbatę.
Pyszny powiedziała mama. Bardzo pyszny.
Dzięki.
Zuzia, naprawdę myślisz o odejściu?Patrząc w oczy Pawła, Zuzanna zdecydowała, że najważniejsze jest jej własne szczęście i od tego dnia postanowiła żyć dla siebie.
