Upał. Katarzyna
Małżeństwo Olgierda i Danuty wydarzyło się dopiero dwa lata po ich pierwszym spotkaniu.
Ostrożnie, niemal na palcach, przemykali przez swoje szczęście, ważąc każde słowo i gest. Nic dziwnego: życie nauczyło ich, że emocje bywają złudne, a miłość nie pojawia się zawsze od razu i na zawsze. Próbowali więc zrozumieć, co dostali w zamian za własne doświadczenia, ból i straty. Czy zaufać tej cichej, nowej bliskości, która pojawiła się na gruzach przeszłości?
Pani Anna również milczała. Nie chciała wypłoszyć szczęścia syna, który zmienił się nie do poznania. Ramiona znów miał proste, spojrzenie żwawe, a na randki wychodził jakby ruszał zaraz do urzędu stanu cywilnego.
Olgierd przedstawił matce Danutę od razu. Z niepokojem przyglądała się przyszłej synowej, lecz nie znalazła w niej niczego, co mogłoby przypomnieć Olgierdowi o poprzedniej miłości, Angelice. Danuta również stanowczo odmówiła przeprowadzki do Olgierda.
Nie, Olgierdzie. Zostawmy wszystko jak jest. Pani Krystyna, u której mieszkam, potrzebuje mnie. Jest dobrą kobietą, wiele mi pomogła, a teraz choruje. Muszę zostać. Po co się spieszyć?
Olgierd się zgodził. Taki stan rzeczy nie przeszkadzał ich uczuciu. Wręcz przeciwnie przeciągnięty okres narzeczeństwa sprawił, że poznali się lepiej.
Do domu pani Anny Danuta wprowadziła się tuż przed ślubem i to z konieczności: zmarła Pani Krystyna.
Od dawna narzekała na serce. Danuta biegała z nią po lekarzach, zwolniła z domowych obowiązków, we wszystkim pomagała, ale i tak to była tylko krótka ulga. Pewnego dnia, wracając z pracy, Danuta zobaczyła Krystynę siedzącą na swojej ukochanej ławce pod lipą, trzymając w rękach list od wnuka. Nie wiedząc jeszcze, co się stało, zawołała ją kilka razy, aż podchodząc zrozumiała, że Krystyna już nie oddycha.
Wezwała pogotowie, ale lekarze byli bezsilni.
Zadzwoniła do Olgierda i synów Krystyny, długo potem siedziała na starej ławce pod lipą, wspominając spacery nad rzekę, wspólne gotowanie konfitur w letniej kuchni i śpiewanie wieczorem piosenek. Krystyna przyjęła ją wtedy do domu bez pytań, bez ciekawości, dokładnie wtedy, gdy Danuta najbardziej potrzebowała miejsca schronienia, a nie miała go gdzie indziej znaleźć.
Dziękuję… szeptała przez łzy Danuta, żegnając pierwszą osobę, która bezinteresownie otworzyła jej drzwi i serce.
Synowie Krystyny przyjechali z rodzinami następnego dnia. Najstarszy, gdy załatwili wszystkie formalności, wziął Danutę na bok:
Mama chciała, żeby część domu przeszła na ciebie. Żebyś tu mieszkała, bo nikt z nas się tu nie przeniesie. Jest testament, jesteśmy z bratem zgodni. Bez ciebie nasza mama byłaby tutaj całkiem sama. Jesteśmy ci wdzięczni za wszystko.
Nie mogę, nie będę Danuta stanowczo pokręciła głową. To wasz dom. Jeśli trzeba doglądać zrobię to, ale do spadku prawo mają tylko synowie. Ona bardzo was kochała!
Wiem…
Tak się umówili. Z czasem Danuta wynajęła dom lokatorom i utrzymywała kontakt z rodziną Krystyny, gdy przyjeżdżali latem na wakacje.
Jedna z synowych Krystyny pomogła Danucie, kiedy ta po pół roku od ślubu trafiła do szpitala.
Ciąża pozamaciczna. Proszę lepiej zbadać swoje zdrowie! pokiwał palcem lekarz. Dobrze, że była przy pani teściowa! Mogło się skończyć znacznie gorzej!
To właściwie moja teściowa, ale… tak, mama…
Dobrze. Miała pani wcześniej takie problemy?
Tak.
Jeśli chce pani mieć dzieci, trzeba się zbadać i usunąć przyczyny. Inaczej jedyną szansą zostanie in vitro.
Rozumiem…
Danuta nie płakała. Zostawiła łzy na potem, próbując zrozumieć, co naprawić. Bardzo pragnęła dzieci z Olgierdem. To pragnienie niemal stało się obsesją.
Wszystko zatrzymała Anna.
Danusiu, porozmawiasz ze mną? zapytała wieczorem, wiedząc, że Olgierd wyjechał służbowo do Poznania.
Po ślubie zamieszkali z Olgierdem osobno; kupili niewielkie mieszkanie. Dobrze się im wiodło Anna nawet planowała otwarcie pensjonatu.
Rodzice Danuty chcieli pomóc, ale Olgierd stanowczo odmówił:
Kochana, damy sobie radę sami. Chcę sam zapewnić żonie dom.
Danuta cicho porozmawiała z ojcem, który uścisnął zięciowi dłoń:
Brawo! Masz powód do dumy, synu!
Anna pochwaliła decyzję syna i to, że nie chcą zwlekać z powiększeniem rodziny.
Ale gdy zauważyła zmarszczkę na czole Olgierda i widziała, jak Danuta biega po klinikach, zdecydowała się działać.
Danusiu, powiedz mi czemu jesteś smutna?
Nic się nie udaje, mamo. A jeśli nie będę mogła mieć dzieci? Wtedy odejdę od Olgierda! Nie mogę zniszczyć mu życia!
Myślisz, że tylko o to chodzi w małżeństwie? Zanim Olgierd się urodził, czekałam, marzyłam, modliłam się, ale nic nie wychodziło. Myśli te niemal rozbiły nasze małżeństwo. Wydawało mi się, że mąż jest tylko dla dziedzica. Zawahałam się. Straciliśmy ze sobą kontakt. Przez prawie rok żyliśmy osobno. Ale zrozumieliśmy, jak bardzo byliśmy głupi. Bo mąż i żona to coś więcej niż rodzicielstwo. Olgierd jest bardzo podobny do ojca… Wiesz, o czym mówię?
Chyba tak…
Nie burzcie tego, co was łączy! Daliście sobie sens. Dbajcie o niego. Miłość wszystko wytrzyma, jeśli tylko na to pozwolicie.
A jak pani udało się zostać mamą? Danuta nie wytrzymała.
Sama nie wiem! zaśmiała się przez łzy Anna. Myślałam, że mam po prostu jakieś problemy zdrowotne, dopiero potem zorientowałam się, że jestem w ciąży. Los zaskoczył nas wtedy niespodzianką.
Oby mnie los też tak zaskoczył… westchnęła Danuta.
Dlaczego nie zadzwonisz do synowej Krystyny? To dobra lekarka. Może pomoże.
Danuta uderzyła się w czoło:
Jak mogłam o tym zapomnieć! Oczywiście!
Już tydzień później była w Toruniu na badaniach. Tam czekała na nią pomoc.
Rok później przyszły na świat bliźnięta.
Do mieszkania Danuty i Olgierda wprowadziło się szczęście i nie zamierzało odejść.
Niedługo potem została też mamą dziewczynki, którą z Olgierdem adoptowali, wiedząc już, że więcej biologicznych dzieci nie mogą mieć. Długo dojrzewała ta decyzja; okazja pojawiła się nagle. Dawna koleżanka Olgierda, świeżo upieczona mama, usłyszała straszną diagnozę. Wieść przyniósł Arsen.
Biedna Marysia Zbieramy na jej leczenie w Warszawie. Może tam będzie pomoc. Wszyscy się dokładamy.
Już robię przelew…
Suma, którą Olgierd przesłał, była znaczna. Kilka dni później młoda mama i Anna pojechały do Warszawy Marysia nie miała bliskiej rodziny poza starą babcią.
Niestety, lekarze mogli tylko ulżyć w cierpieniu, dając Marysi czas na zadbanie o przyszłość córki.
Prośbę o adopcję skierowała do Anny, a ona przyniosła ją Danucie i Olgierdowi. Nie odmówili.
Tak pojawiła się w ich rodzinie córka.
W coraz ciaśniejszym mieszkaniu miejsca zaczęło brakować. Dzieci rosły, należało pomyśleć o czymś większym.
I znów pomogła Anna:
Olgierdzie, są odłożone pieniądze na pensjonat! Kupcie większe mieszkanie.
Mamo, a twoje marzenia? Nie mogę tak!
To jest moje marzenie! śmiała się Anna, całując w czubek głowy swoją wnuczkę i wskazując bliźnięta. Czego więcej mi trzeba? Chcę być z wnukami, patrzeć jak rosną, pomagać wam. Pracujcie, a ja zajmę się dziećmi. Szukajcie mieszkania z pokojami dla wszystkich!
I znaleźli. Duże, jasne, z przestronnym balkonem. Dzieci biegały, bawiąc się w echo; Danuta śmiała się, patrząc, jak synowie uczą siostrę krzyczeć alo!
Bierzemy! zdecydował Olgierd.
Jedyny cień padł ze strony Katarzyny starszej pełnomocniczki wspólnoty mieszkaniowej, która podejrzliwie patrzyła na wielodzietne małżeństwo. Uważała, że takie rodziny muszą być bacznie obserwowane przez sąsiadów i opiekę społeczną.
Ludzie jacyś nie tacy… dzieci biegają boso po klatce! Sama widziałam! Najmłodsza śpi podczas spacerów. Dziwne to.
Może przesadzasz, Kaśka? Upał, dzieciom dobrze biegać boso. Każdy pediatra ci powie. Goście im nie przeszkadzają, nie robią awantur. Może niech i nas ktoś odwiedzi? mówiły sąsiadki, patrząc na rumiane twarze synów Danuty. Sporo można wymyślić, ale jaka tu prawda?
Jak będziecie czekać dzieci wpadną w kłopoty! Z pozoru wszystko pięknie, a co naprawdę dzieje się za drzwiami, nikt nie wie! Zbyt idealnie… Dom pełen, dzieci grzeczne, miłość! Nie wierzę! Odkryję prawdę, bo nie uwierzę, że komuś się wszystko układa. Tak już jest, życie takie.
Sąsiadki marszczyły brwi, ale Katarzyna nie dawała za wygraną była wychowana przez matkę, która potrafiła zamienić dom w piekło.
Kasia wychowywała się w rodzinie partyjnych działaczy z Łodzi. Zarówno matka, jak i ojciec byli pasjonatami dyscypliny w pracy i w domu. Braci i małą Kasię wychowywano twardą ręką. Całą noc na kolanach w kącie to była norma w ich domu, a jeśli obyło się bez paska czy grochu rozsypanego na podłodze, to mieli szczęście. Publicznie rodzina była wzorowa idealnie uprasowane koszule kryły siniaki na ramionach chłopców, a Katarzyna chodziła z ciasno splecionymi warkoczami nie ze względu na szkolny regulamin, ale jako wygodna rączka do karcenia.
Ani Kaśka, ani bratia nie zdradzili nigdy, co działo się w domu. Gdy tylko była okazja, trójka dzieci uciekła z domu i zerwali wszelki kontakt z rodzicami z matką, odpowiedzialną za wychowanie, i ojcem, który nigdy nie protestował przeciw okrucieństwu żony, bo matka wie lepiej.
Nie utrzymywali kontaktu chcieli zapomnieć dzieciństwo. W pamięci nie było miejsca dla tych, którzy zadawali ból ani dla biernych obserwatorów.
Swojej własnej rodziny Katarzyna nigdy nie założyła. Facet, z którym próbowała wspólnego życia w dorosłości, stracił jej sympatię w chwili, gdy zamachnął się pantoflem na swojego schorowanego kundelka.
Nie bij jej! wrzasnęła Katarzyna, zabrała psa na ręce i wybiegła.
Tego samego dnia spakowała się, zabrała psa, który bez oporu został jej oddany, i wróciła do własnego mieszkania po babci.
Babcia Katarzyny, ze strony matki, była równie uparta i złośliwa, co jej córka. Kaśka wiele się nacierpiała, opiekując się staruszką. Kiedy babcia odeszła, Katarzyna mogła wreszcie odetchnąć.
Nie miała przywiązania do ludzi, pamiętając, jak nikt nie zainteresował się losem trójki dzieci za zamkniętymi drzwiami rodzinnego mieszkania. A przecież siniaki czasem widziano, braci nie było w szkole po porządnych biciu ale nikt nie zareagował.
Teraz Katarzyna próbowała nadrobić cudzą obojętność. Miała poczucie, że ludzie są obojętni i źli, dlatego choć trochę chciała świat naprawić. Rodzina Danuty i Olgierda stała się dla niej symbolem, na który czekała latami. W bloku nie było innych takich rodzin.
Danuta, siedząc na ławce i patrząc na grających synów, zerknęła na zegarek czas wracać. Córka zaraz się obudzi, chłopców trzeba przygotować do zajęć. Przedszkole w pobliskim bloku kończono właśnie budować, póki co prowadzała chłopców do zajęć w centrum i na piłkę.
Przy wejściu czekała Katarzyna.
Znowu dzieci boso biegają?! Nie stać cię na buty?!
Danuta uśmiechnęła się sportowe buty, które mieli chłopcy, kosztowały więcej niż buty Olgierda. Ale na obuwiu dzieci nie oszczędzali piłka była ich światem.
I z czego się śmiejesz?! Dzieci trzeba karmić, ubierać a ty?! Katarzyna była purpurowa ze złości.
Mamo, dajcie cioci Kasi wodę! Zawołali chłopcy, wyciągając butelkę z plecaka mamy.
Nagle Katarzynie zrobiło się słabo. Oczy zalali jej komary jak dzwoneczki, świtało jej w głowie i osunęłaby się po schodach, gdyby Danuta jej nie złapała.
Karetka przyjechała szybko Katarzynę zabrali do szpitala. Gdy się obudziła, przy łóżku siedziała Danuta. Dzieci zostały z Anną, która przyjechała na prośbę synowej.
Co mi jest? zapytała Katarzyna, ale język się plątał.
Cicho, cicho! Danuta pogładziła ją po dłoni. Miałaś udar. Ale lekarze zrobili wszystko. To ten upał… Ale wyzdrowiejesz! Jestem przy tobie.
Słowa dotrzymała. Otoczyła Katarzynę opieką, wiedząc od sąsiadów, że kobieta jest samotna, bez korzeni. Nikt nie zwracał na nią uwagi a przecież była tylko starszą panią, jak jej matka i teściowa.
Dlaczego? zapytała Katarzyna.
Tak trzeba. Tak jest dobrze. Źle być samemu. Sprawdziłam to na sobie. Ale pani już nie będzie samej. Teraz ja się tobą zaopiekuję.
Danuta udawała, że nie widzi łez Katarzyny. Liczyło się tylko jedno: odkąd trafiła do szpitala, nie było już w jej oczach złości była tylko samotność. Była starszą, samotną sąsiadką, o duszy cieplejszej, niż przypuszczała nawet Danuta. Bo kto potrafi wyhodować takie róże, jak w jej ogródku, musi mieć dobrą duszę. Danuta była o tym pewna.
Dwa lata później.
O Danusiu! Jak ty sobie z nimi radzisz? Twoja córka to anioł, ale chłopcy łobuziaki nie z tej ziemi! Katarzyna pilnowała córki Danuty, na placu zabaw.
Nic to! A Arsen ma czworo dzieci! Kiedy się zbiorą, mam ochotę uciec z domu. Jego żona modli się, żeby piąte nie było chłopcem.
Wiadomo już, kto będzie?
Nie. Znowu niespodzianka! śmiała się Danuta.
Boże, co za upał… Katarzyna przysłoniła oczy dłonią. Powiedz, Danusiu, jesteś szczęśliwa?
Danuta zamyśliła się.
Czego człowiek potrzebuje do szczęścia? Bliskich? Ma ich. Zdrowych dzieci? Ma. Czy dzieci są szczęśliwe? Wydaje się, że tak więc i ona, absolutnie i nieodwołalnie, jest szczęśliwa.
Tak!
Danuta uśmiechnęła się, i Katarzyna jak zawsze zdziwiła się, jak bardzo ta uśmiech potrafi odmienić świat nawet upał wydawał się nagle mniej dokuczliwy, jakby wiatr niósł powiew ochłody, o jakim wszyscy marzyli.
