Teściowej podarowałam taki prezent, że zaraz ją z wrażenia zatka! Będzie się trzęsła za każdym razem, gdy na niego spojrzy. Ale nie wyrzuci, nie schowa będzie musiała postawić na widoku i pielęgnować. No właśnie tak. Karma wraca! Ta wstrętna Helena Władysławówna! Przez piętnaście lat małżeństwa z Pawłem nie powiedziała mi nigdy dobrego słowa. Zawsze taka spięta, milcząca. Inne coś tam mrukną, choćby przez zaciśnięte zęby, a ta nic tylko patrzy na mnie tymi czarnymi oczyskami. Staram się do niej prawie w ogóle nie jeździć, a jak już muszę, to na pięć minut raz w roku żaliła się Bożena swojej przyjaciółce Zosi.
Zosia słuchała i z zapałem przytakiwała. Sama do matki swojego męża, pani Marii, pałała ograniczonym entuzjazmem.
Kobiety urządziły sobie w południe babskie spotkanie to już taka ich tradycja od liceum, że co dwa tygodnie spotykają się w soboty we trójkę.
Bożena była fryzjerką, więc co spotkanie zmieniała wszystkim fryzury. Dziś przyszła tylko na chwilę klienci czekali. Zosia, kucharka w stołówce, zawsze przynosiła górę smakołyków, jak nazywał je syn Bożeny, Michałek.
Była z nimi też trzecia przyjaciółka Ania. Pracowała jako pielęgniarka, ostatnio przeniosła się do innej placówki. Koleżanki nie wiedziały gdzie, właśnie miały się tego dowiedzieć, ale temat zeszedł akurat na teściowe.
Nie mogę jej znieść! Dla mnie to nikt. Gdyby jej nie było znów zaczęła Bożena.
Tu Ania, dotąd cicha, przerwała jej z ironicznym uśmiechem:
I co, Bożenko? Od razu lżej by ci się zrobiło?
No chyba tak wydusiła Bożena i zamilkła.
Przypomniała sobie dzisiejszy poranek. Jak niosła podarunek zapakowany w elegancki papier i uśmiechała się złośliwie. Jak wręczyła go Helenie Władysławównie, a ta, jak dziecko, zaczęła natychmiast go rozwijać, aż musiała ją uprzedzić: rozpakować dopiero po swoim wyjściu żeby święto miała nieudane!
Dziewczyny, pytałyście mnie, gdzie pracuję odezwała się Ania.
Przyjaciółki ożywiły się.
W prywatnej klinice? zgadywała Bożena.
O, to teraz będziesz kasę wiadrami zgarniać! zaśmiała się Zosia.
W hospicjum powiedziała spokojnie Ania.
Zapanowała cisza.
Dlaczego? Przecież to miejsce, gdzie ludzie są śmiertelnie chorzy. Jak ty to znosisz? I co z pieniędzmi? pokręciła głową Bożena.
Ciągle “kasa, kasa”… Bożenko, wybacz, ale powiem wprost: jesteś głupia szepnęła gorzko Ania.
Ja? Głupia? Chyba twoja teściowa! żachnęła się Bożena.
Ty, Bożena. Bo robisz podłe rzeczy i to, co mówisz, jest zwyczajnie nieuczciwe. Nie znam dobrze twojej Heleny Władysławówny. Narzekasz, że nie powiedziała ci nigdy dobrego słowa? A jak trzeba wam było pieniędzy na powiększenie mieszkania, kto sprzedał swoje mieszkanie w centrum i przeprowadził się na peryferie? Twoja teściowa. Bez szemrania! Jak twój Michałek ciężko zachorował, kto jeździł z nim do profesora, który uratował mu życie? Lekarz okazał się synem przyjaciółki młodości twojej teściowej! A gdy po zjeździe klasowym ocknęłaś się u kolegi? Między wami nic nie było, ale twój Paweł by ci tej jednej nocy nie darował, znałam przecież twój strach… I znowu teściowa przyszła z pomocą powiedziała mu, że noc spędziłaś właśnie u niej. Sama jesz jej ogórki, dżemy, leczo i nie masz pojęcia, ile serca wkłada, żeby ci to wszystko przynieść. Ty przecież nie odróżnisz sadzonki pomidora od ogórka! Są ludzie, co miłości nie wyrażają w słowach okazują ją czynami! Inni pięknie gadają, a nic z tego nie wynika! wybuchła Ania.
Pięknie, dzięki za wsparcie. Czego się czepiasz? Jeszcze mnie obrażasz! wstała Bożena.
Coś w niej jednak poruszyło się. Jeszcze przed chwilą cały plan “zemsty” wydawał się sprytny i satysfakcjonujący. Teraz żółć, którą czuła, przesłoniła dziwna niewygoda.
Zosia, pożerając piąty pieróg z kapustą, milczała. Już nie popierała Bożeny jak dawniej.
Najchętniej Bożena wyszłaby, trzasnęła drzwiami. Ale ten wewnętrzny niepokój nie pozwalał.
Może zapomnieliście, że nie mam mamy? Od piętnastu lat żyję z pustką w sercu, tak samo długo jak ty, Bożeno, narzekasz na teściową. Ty masz mamę i teściową, a ja od tylu lat podczas każdego kryzysu wykręcam numer mojej mamy który nadal mam w telefonie. Czasem dzwonię i rozmawiam z ciszą. Opowiadam, tęsknię, płaczę. Tulę się w jej koc, jakby mnie tuliła. Cała jestem wypalona z tego bólu mówiła Ania.
Bożena, ty masz wokół siebie tyle życzliwości, a się wywyższasz nad starszą kobietę. Swoją teściową kiedy ostatni raz obcięłaś albo zrobiłaś jej farbowanie? zapytała Ania.
Bożenę aż ścisnęło. I jakby nie swoim głosem odrzekła:
Nigdy.
Jak to? Żartujesz?! Bożka, przecież tak się nie robi! Ja swoją zresztą, jest całkiem okej. Zawsze podzielę się z nią czymś dobrym pierogami czy sernikiem, a na święta piekę babkę. Tak się cieszy ręce ściska, wszystko wyjmuje z torby i promienieje! Ma takie pulchniutkie, różowe dłonie, aniołek. uśmiechnęła się Zosia.
W Bożenie wszystko ścisnęło się jeszcze mocniej. Już mogła odejść, wewnętrzny niepokój odpuścił. Przed oczami stanął jej poranek. Skojarzyła pulchne dłonie Jej teściowa miała inne: kanciaste, spracowane, poprzecinane żyłami. Brzydkie tak kiedyś mówiła pogardliwie. I ta zmarszczona twarz, którą w myślach nazywała “zgniłym ziemniakiem”. Co ona w ogóle o niej wiedziała? Praktycznie nic.
A przecież teściowa zawsze była, kiedy potrzebowała pomocy. Mąż niechętnie wspominał, że miał dwie siostry Zarówno dziewczynki, jak i ojciec, chorowali kilka lat, aż zostali sami: matka i syn. Paweł był jej późnym, wymarzonym dzieckiem.
Bożena wciąż kochała go tak samo jak piętnaście lat temu. Przystojny, pracowity, dobry A to przecież dzięki matce, tak go wychowała! przemknęło jej przez głowę. Miał być taki, a przecież mógłby pić, bić, zdradzać Nie każda ma takie szczęście! A ja co sama jej dobrego powiedziałam? Wszystkich naokoło rozpieszczam, a jej nie! Wstyd! wstrząsnęło nią.
Bożenka, źle się czujesz? pochyliła się Ania.
Bożena pokręciła głową, żeby się nie rozpłakać. W jednej chwili spłynęło na nią wszystko żal i zawstydzenie.
Zmieńmy temat. Jak ci się pracuje, Aniu? zapytała cicho.
Dziewczyny, tych oczu się nigdy nie zapomina. Cierpienie, smutek, a jednocześnie tyle światła i nadziei! Słyszę mnóstwo wyznań, łez, żałobnych historii. Ostatnio odwiedzał nas bogaty młody mężczyzna, mama leżała w hospicjum sypał ją złotem, a jednak chciała wrócić na wieś, skąd pochodziła. Zawsze coś stawało mu na drodze: praca, ważniejsze sprawy. I został z żalem, na kolanach, przy trumnie: “Mamusiu, wróć wszystko zrobię, tylko wracaj. Bez ciebie nic nie znaczę”.
Albo starszy pan, wyglądał na wojskowego surowy, władczy, a jego córka, łysa po chemii, miała kiedyś długie, piękne włosy. Przynosił jej spinki, grzebyki pełne kolorów i ozdób. Koleżanki pytały: po co jej to, przecież włosów już nie ma? Ale ona czekała na tatę i jego prezenty rozjaśniała się cała. Marzyli, że znów pojedzie z nią nad morze, że włosy odrosną Odszedł jako ojciec złamany z bólem, ale z wdzięcznością za wspólny czas. Powiedział mi: “Już jest z mamusią. Teraz one na mnie czekają”.
Chciałam wam tylko powiedzieć: doceńcie, co macie. Jedni płaczą nad trumną, drudzy walczą z ciężką chorobą. A trzecim marnuje się życie na spory, złośliwości i krzywdy. Potem, kiedy się nie spodziewają, los upomni się o swoje. Człowiek myśli, że jest panem swojej historii To złuda westchnęła Ania.
Zosia rozejrzała się dookoła, uśmiechnęła lekko, szybko napisała SMS do męża, że dziś robi domowe kino i koniecznie zaprasza teściów niech przyjdą i zostaną na noc. Lecę, dziewczyny, rodzinne zebranie! rzuciła cicho i wyszła.
Bożena też zerwała się z miejsca, nerwowo przeszukiwała torebkę, aż wszystko wysypało się na podłogę. Ania w ciszy pomogła jej posprzątać. Tak samo cicho rozstały się.
Bożena musiała jeszcze załatwić kilka spraw. Ale tam, na obrzeżach miasta, w tej chwili starsza kobieta, którą Bożena uważała dotąd za swoją przeciwniczkę, oglądała jej prezent. Ten sam, którym chciała ją “ukarać”. A jakby jej ktoś taki prezent wręczył? Bożenie byłoby przykro, święto popsute.
Po zastanowieniu odwołała wszystkie wieczorne wizyty, obiecując klientkom zniżki, i pojechała do teściowej.
Telefon Pawła nie odpowiadał.
Dłonie jej się pociły. Co powie Paweł? To przecież jego mama
Wieczór już zapadał. Okna małego domku świeciły ciepłym światłem. Firanki w maki, geranium na parapecie, które wcześniej ją irytowały, teraz wydawały się przytulne i domowe.
Trzeba przeprosić. Co mam powiedzieć? Jakiś inny prezent? Już za późno ale przynajmniej obiecam, że się poprawię. Co ja najlepszego zrobiłam dumała, idąc przez ogródek.
Drzwi nie zamknięte. W dużym pokoju półmisek pierogów na stole, chłodnik na kefirze ulubiona zupa Pawła, naleśniki z mięsem. Bożena zatrzymała się w progu. Jej mąż rozmawiał z synkiem. Michaś zajadał z apetytem babcine gołąbki. A Helena Władysławówna, w niebieskiej sukience z koronkowym kołnierzykiem, z warkoczem upiętym na głowie, stała przy stole. Obok dwie starsze sąsiadki i dziarski dziadek chyba jeszcze jeden gość domu.
Widzicie, jakie cudo! chwaliła się teściowa, wskazując na prezent od Bożeny.
To moja Bożenka, żona Pawła. Prawdziwa księżniczka. Bielutka, delikatna, śliczna jak z bajki. Gdy ją widzę, aż mi się śpiewa w duszy. Pan Bóg zesłał na świat takie piękno! A teraz będzie zawsze przy mnie. Artysta namalował jej portret. Rozpłakałam się ze szczęścia, gdy go zobaczyłam. Lepszego podarku nie mogłam sobie wymarzyć!
Bożena w jednej chwili poczuła gorąco we włosach i uszach, jakby się cała zarumieniła ze wstydu jak kiedyś, gdy potłukła babciną wazę.
Prezentem dla teściowej na urodziny był jej własny portret. Bożena była przekonana, że skoro teściowa nie mówi jej miłych słów, to jej nie lubi, wręcz nienawidzi. Liczyła, że widok znienawidzonej synowej na ścianie będzie Helenę Władysławównę denerwować. A ta była szczęśliwa.
Bożenka taka piękna, że czasem aż się krępuję jej coś powiedzieć. Taka laleczka! Wielkie, niebieskie oczy jak chabry, rysy jak z obrazka. Nie to, co ja staruszka niezręczna, dwóch słów nie powiem ładnie. Ale w sercu tylko duma i szczęście, że mam taką synową. Czasem, gdy u nas śpi, głaszczę ją przez sen, nakrywam kołderką. Pan Bóg zabrał wcześniej moje córki, zostawił mi jedną dziewczynę ukochaną Bożenkę, żonę Pawła. Zawsze powtarzam Pawłowi masz złotą żonę!
No i żyj z tym teraz! wewnętrzny głos Bożeny mruknął i zamilkł na zawsze.
Nie zdążyła nawet sobie przyrzec, że się poprawi. Miała jeszcze szansę. Już ją zauważyli. Synek podbiegł, mąż wstał ją przywitać.
Co ty tu robisz? Przecież dzisiaj miałaś dyżur? Mama mówiła, że już rano ją odwiedziłaś szepnął jej Paweł.
Odwołałam wszystko. Pani Heleno mogę mówić do pani “mamo”? Jak do własnej mamy Sto lat z okazji urodzin! głos jej się załamał.
Przez myśl przeszło jej, by paść na kolana jak tamten mężczyzna z opowieści Ani. Schylić głowę wobec mądrości, dobroci i wybaczenia.
Bożenko! Znalazłaś czas jeszcze zajrzeć, dziękuję, córeczko. Dla mnie, starej. Moja kochana Bożenka! z zachwytem i dumą mówiła teściowa.
Gość-dziadek tylko pokiwał z uznaniem głową, patrząc na Bożenę, potem na jej portret.
Rozmowy zrobiły się ożywione, śmiechu było mnóstwo.
Bożena poczuła szczęście: święto, życie, zdrowie, rodzice, którzy właśnie jechali z prezentami, cudowny mąż i synek, dobra teściowa, praca. Była prawdziwą szczęściarą.
Siadamy do stołu! nawoływała Helena Władysławówna.
Cudownie! A potem zrobimy dzień piękności! Chcecie, zrobię wszystkim fryzury? Kto chce się przefarbować, ściąć jestem do usług! zażartowała Bożena.
To był jej prawdziwy prezent dla wszystkich obecnych.
A morał z tego prosty zanim ocenisz drugiego człowieka, spójrz sercem. Najważniejsza jest wdzięczność i szacunek dla tych, którzy tworzą nasze życie, nawet jeśli nie umieją o tym pięknie mówić. Dobre uczynki i szczere gesty mówią więcej niż tysiąc słów.
