Teściowa postanowiła wystawić Agnieszkę na próbę. Wynik okazał się zaskakujący.
Krystyna Nowak zadzwoniła w czwartkowy wieczór. Piotr odebrał telefon, rozmawiał przez jakieś dziesięć minut, po czym wyszedł do kuchni z miną człowieka, który przynosi nie najlepszą wiadomość, lecz jeszcze nie wie, jak ją przekazać.
Mama przyjeżdża powiedział. Na dwa tygodnie.
Agnieszka mieszała w garnku zupę.
Kiedy?
W sobotę.
Wyłączyła gaz.
Dwa tygodnie. Dobrze wiedziała, co oznacza dwa tygodnie u Krystyny Nowak. To jak dodaj szczyptę soli w jej przepisach pojęcie mocno względne.
W sobotę, punktualnie w południe, teściowa zjawiła się pod drzwiami z dużą torbą, w której coś ciężko brzęczało, i z wybrednym wyrazem twarzy kontrolera jakości. Takim spojrzeniem mierzy się mieszkanie przed kupnem.
No, rzuciła, omiatając wzrokiem przedpokój nie ma kurzu. To już plus.
Piotr się roześmiał. Agnieszka się uśmiechnęła.
To już plus najwyraźniej miało być komplementem.
Krystyna poszła do kuchni, zajrzała do lodówki ot tak, niby mimochodem i zamyślona skomentowała:
Kupujesz kefir jeden procent? Piotr powinien pić normalny, ma delikatny żołądek.
On sam taki chciał odpowiedziała Agnieszka.
No, różnie bywa z tym, co ktoś chce teściowa zamknęła lodówkę z miną odkrywcy, który zanotował coś istotnego.
Wieczorem, gdy Piotr poszedł pod prysznic, Krystyna usiadła na kanapie, złożyła dłonie na kolanach i powiedziała bardzo spokojnie, niemal czule:
Agnieszko, nie miej mi za złe. Dla mnie ważne jest wiedzieć, jaka naprawdę jesteś.
Krystyna była specjalistką w swoim fachu.
Pracowała cicho, jak konserwatorka obrazów, mozolnie zdejmując warstwa po warstwie, by dotrzeć do sedna. Każda uwaga uprzejma, z uśmiechem, niemal niewinna.
Drugiego dnia znalazła ręczniki.
Agnieszko, wiesz, że ręczniki trzeba wieszać pętlą w dół? Lepiej schną.
Ja zawsze tak wieszam, odparła Agnieszka.
No tak, no tak, przytaknęła Krystyna i powiesiła swój ręcznik poprawnie pętlą w dół, jak flagę nowej władzy.
Koszule Piotra wisiały w szafie wyprasowane, posortowane, szeregiem, według kolorów. Teściowa długo się przyglądała, kiwnęła głową i mruknęła, raczej do siebie:
Kołnierzyki nieco pogniecione. Choć może tak ma być.
Agnieszka stała tuż obok, myśląc: to przecież nie jest pytanie. To stwierdzenie, celowo sformułowane tak, by nie było na nie odpowiedzi.
Kwiat na parapecie stara zamiokulkas, jeszcze z poprzedniego mieszkania, przeniesiona z Agnieszką przez pół miasta według teściowej był podlewany zupełnie niepoprawnie.
Fikusów nie podlewa się z góry. Wodę powinno się wlewać do podstawki.
Ten kwiat ma się dobrze już osiem lat odrzekła Agnieszka.
No i co, że osiem. Mógłby się mieć lepiej.
Zamiokulkas milczał, co było z jego strony całkiem rozsądne.
Ułożenie produktów w lodówce doczekało się osobnego wykładu szczegółowego, z przykładami: nabiał na środkowej półce, mięso tylko na dole i tylko w pojemniku, zielenina w woreczku z dziurkami, inaczej więdnie, jajka do specjalnej kratki, a nie na drzwi, bo się trzęsą. Agnieszka słuchała i kiwała głową. Kiwając głową, słuchała. Jajka zostały tam, gdzie były w drzwiach.
Wieczorami Krystyna telefonowała Agnieszka słyszała z kuchni, nie umyślnie, po prostu ściany były cienkie, a głos teściowej donośny, nauczycielki z wieloletnim stażem.
Nie, Basia, ogólnie jest ok. Stara się. Ale widać od razu nieprzystosowana. Barszcz z fasolą robi. Z fasolą, wyobrażasz sobie! Piotruś, oczywiście, zje, to dobry chłopak, nie urazi. Ale widzę przecież. I ręczniki nie tak wiesza. I o kwiaty nie dba…
Agnieszka stała przy zlewie, myjąc kubek, i myślała: jak długo jeszcze? Miała wrażenie, że już oblała egzamin. Co teraz?
Piotr wszystko to obserwował z typową męską obojętnością, która właściwie oznacza: widzę, ale udaję, że nie, bo nie wiem, co zrobić, i liczę, że problem sam się rozwiąże.
Wieczorami mówił Agnieszce:
Nie przejmuj się. Ona po prostu się martwi.
Wiem, odpowiadała Agnieszka.
Nie robi tego złośliwie.
Wiem, Piotrze.
Ważne, żeby miała poczucie, że u nas wszystko dobrze.
Wiem.
Patrzył na nią z lekką winą i ulgą. Dobrze, że rozumie. Dobrze, że nie robi scen. Dobrze, że spokojna.
Dobrze, myślała Agnieszka, idąc myć naczynia.
Dziesiątego dnia Krystyna celowo zostawiła w kuchni bałagan. Agnieszka wróciła z pracy o wpół do siódmej na stole brudne filiżanki, okruszki chleba, otwarta paczka masła. Teściowa siedziała w pokoju i oglądała telewizję.
Agnieszka posprzątała. Umyła. Przetarła wszystko.
Wieczorem Krystyna powiedziała cicho Piotrowi w przedpokoju, myśląc, że Agnieszka w łazience:
Piotrek, zauważyłeś, znowu bałagan w kuchni? Chyba nie nadąża z porządkiem.
Agnieszka stała w korytarzu z ręcznikiem w rękach.
Piotr milczał.
No i wszystko jasne pomyślała Agnieszka.
Nie przejęła się, nie okazała nawet odrobiny urazy.
Jednak następnego dnia, gdy Krystyna oznajmiła przy śniadaniu, że w przyszłym tygodniu przyjdą jej trzy siostry tak po prostu, żeby się lepiej poznać, Agnieszka uśmiechnęła się i powiedziała:
Super. Będzie nam bardzo miło.
Piotr spojrzał na nią trochę zaskoczony. Krystyna z pewnym podejrzeniem. Agnieszka dopiła kawę i wyszła szykować się do pracy.
Zobaczymy rzekłaby teściowa.
Goście przyjechali w sobotę, około wpół do trzeciej.
Trzy siostry Krystyny Nowak Stanisława, Zofia i Weronika kobiety konkretne, w wieku, z własnym zdaniem na każdy temat i głosami zahartowanymi przez życie. Wkroczyły do przedpokoju, rozejrzały się szybko, fachowo jak dyżurne komisje inspekcyjne i zaczęły się rozbierać.
Mieszkanie ładne oceniła Stanisława. Jasne.
Remont dawno był? zapytała Weronika.
Trzy lata temu odparła Agnieszka.
Widać mruknęła Weronika. Czego dokładnie nie dopowiedziała.
Krystyna witała siostry z miną reżysera, który właśnie wprowadził aktorów na scenę i ciekaw jest przedstawienia. Piotr podawał kurtki. Agnieszka stała nieco z boku, obojętnie uśmiechnięta, bez śladu nerwowości.
To zaniepokoiło Krystynę.
Weszli do pokoju dziennego. Rozsiedli się. Stanisława rozejrzała się, poprawiła poduszkę na sofie i zapytała:
Agnieszko, co dziś na stole?
I wtedy a teraz najważniejsze Agnieszka zrobiła coś, czego nikt się nie spodziewał.
Odwróciła się do teściowej. Spokojnie, bez dramatycznych pauz czy wymuszonej powagi.
Pani Krystyno, myślałam, że dziś to pani przejmie kuchnię. Przecież zawsze powtarzała pani, że gotuje lepiej ode mnie. Nie będę się kompromitować przy gościach.
Cisza.
Krystyna spojrzała na Agnieszkę. Ta patrzyła życzliwie, uczciwie, jakby jej propozycja była najzupełniej naturalna i nie rozumiała, czemu wzbudza taką konsternację.
Ja zaczęła teściowa.
Wszystko jest dodała Agnieszka. Kurczak, warzywa, zioła. Wszystko kupiłam rano. Gotuje pani wyśmienicie, Piotr często powtarza.
Piotr, rozparty w fotelu, nagle mocno zainteresował się wzorem na dywanie.
Zofia spojrzała na Stanisławę. Weronika z ciekawością patrzyła na Krystynę.
No cóż rzuciła Krystyna. Proszę bardzo.
I ruszyła do kuchni.
Agnieszka usiadła przy sofie, obok Stanisławy, i zupełnie swobodnie zapytała:
Długa była droga? Duże korki?
Stanisława lekko zaskoczona odpowiedziała. Potem Weronika coś dodała o korkach, Zofia westchnęła, że w ich dzielnicy w soboty zawsze ciasno. Rozmowa zaczęła się toczyć, jak to rozmowa gdy nikt nie chce siedzieć w niezręcznej ciszy.
Z kuchni dochodziły odgłosy.
Najpierw trzask drzwi lodówki. Potem dłuższe milczenie. Potem znów otwieranie i zamykanie. Stukanie garnkiem. Krzątanie się kogoś, kto czegoś szuka i nie może znaleźć.
Aga! zawołała Krystyna z kuchni Gdzie masz naczynie do pieczenia?
Dolna szafka, po prawej odpowiedziała Agnieszka, nie ruszając się.
Cisza.
Nie widzę.
Pod blachą do pieczenia.
Dłuższa pauza.
O, mam.
Stanisława chrząknęła. Zofia przestudiowała obraz na ścianie. Weronika z niewinnym uśmiechem patrzyła przez okno.
Agnieszka zwróciła się do Zofii:
Zofio, napijesz się herbaty? Zaraz nastawię czajnik.
Chętnie odpowiedziała Zofia z ulgą.
Agnieszka wstała, poszła do kuchni i tam, za zamkniętymi drzwiami, na chwilę stanęła przy teściowej. Krystyna stała nad deską jak generał, który właśnie dostał rozkaz obierania ziemniaków.
Nie powiedziały sobie ani słowa.
Agnieszka nastawiła wodę, wzięła filiżanki i wróciła.
Obiad się udał. Co prawda trwał półtorej godziny, był odrobinę chaotyczny, kurczak lekko przesuszony, a sos trochę rzadki. Krystyna nakrywała stół jak ktoś, kto stara się sumiennie, choć chętnie znalazłby się gdzie indziej.
Stanisława skosztowała kurczaka. Powiedziała dyplomatycznie:
Krystyno, zawsze pysznie gotowałaś.
Przy stole było cicho, nie niezręcznie spokojnie. Wszyscy wszystko zrozumieli i nikt nie zamierzał tego komentować. Goście przegryzali, rozmawiali o swoich sprawach, chwalili kurczaka niezbyt przekonująco, ale z wysiłkiem o szczerość.
Agnieszka przy kolacji nie powiedziała nic szczególnego. Zapytała o dzieci Zofii. Podtrzymała rozmowę o działce. Zaparzyła herbaty.
Krystyna siedziała u szczytu stołu i milczała.
Gdy goście wyszli, a naczynia były już umyte, teściowa wyszła z kuchni, wycierając ręce ręcznikiem tym samym, który wisiał pętlą w dół.
Agnieszka siedziała w pokoju z filiżanką herbaty. Obok Piotr.
Krystyna postała w drzwiach, przeszła, usiadła w fotelu. Pomilczała. Za oknem zrobiło się ciemno, a w ciszy słychać było z sąsiedztwa odgłos telewizora.
Sprytnie to rozegrałaś powiedziała Krystyna.
Po prostu wiem, czego chcę odpowiedziała Agnieszka.
Teściowa skinęła głową. Wstała. Już w drzwiach powiedziała, nie patrząc w ich stronę:
Barszcz z fasolą, szczerze mówiąc, był całkiem niezły.
I wyszła.
Piotr spojrzał na Agnieszkę.
Długo to planowałaś? spytał szeptem. Z obiadem.
Od kiedy milczałeś w korytarzu odpowiedziała ona.
Kiwnął głową. Nic więcej nie pytał.
Po trzech dniach Krystyna wyjechała do domu. Sama się spakowała, sama zamówiła taksówkę. Na pożegnanie uściskała Piotra, a potem chwilę się wahając Agnieszkę.
Agnieszka zamknęła za nią drzwi. Potem poszła do łazienki i powiesiła swój ręcznik z powrotem pętlą do góry, jak miała w zwyczaju.
Czasem warto stanąć spokojnie po swojej stronie i bronić własnych granic z uśmiechem można w ten sposób zyskać nie tylko szacunek innych, ale i własny spokój.
