25 października
Dziś znowu był ten dzień, spotkanie z Ewą i Agnieszką. Czasami mam wrażenie, że to takie rytuały, których sens już dawno się wypalił, ale przecież to moje przyjaciółki od lat. Przynajmniej powinny być.
Kornelio, powiedz mi szczerze Ewa patrzyła na moją sukienkę z lnu, którą mam już od lat. Wyglądała, jakby patrzyła na coś z innej epoki, coś dziwnego. Ty naprawdę w tym wychodzisz na ulicę? Przy mężu?
Złapałam za podołek, odruchowo, jakoś zawstydzona. Ja lubię tę sukienkę. Jest wygodna, miękka, tyle razy prana, nic mnie w niej nie gryzie.
Podoba mi się…
Tobie wszystko się podoba wtrąciła Agnieszka, nawet nie odrywając wzroku od swojego smartfona. Siedzisz w domu, gotujesz krupnik, robisz serwetki na szydełku. Wiesz, że młodość przemija? Trzeba żyć, nie wegetować.
Ewa energicznie potakiwała, jej wielkie złote kolczyki furkotały i błyszczały przy każdym ruchu:
My z Piotrem byliśmy wczoraj w nowej restauracji na Starym Mieście. Bosko! A ty pewnie znów smażyłaś kartofle?
No, smażyłam. Z kurkami, jak Paweł lubi. Wraca zmęczony z pracy, zjada dwie porcje, zasypia ze mną na kanapie przed telewizorem. Nie opowiadam im tego. Po co? I tak nie zrozumieją.
Pamiętam dokładnie nasze wesela. Moja ślubna ceremonia w urzędzie miasta była skromna, potem pompatyczna impreza Ewy ze swingującą kapelą i fajerwerkami, na koniec uroczystość Agnieszki, gdzie każdy dostał ręcznie robioną czekoladkę z imieniem. Już wtedy widziałam, jak wymieniały spojrzenia, gdy mówiłam, że chcemy z Pawłem spędzić miesiąc miodowy w domku moich rodziców na Mazurach. Ewa prychnęła do kieliszka szampana, a Agnieszka przewróciła oczami tak wyraźnie, że trudno było to przeoczyć.
Od tamtej pory uszczypliwości są tłem naszych spotkań. Nauczyłam się je ignorować, chociaż czasami gdzieś pod żebrami szczypie nieprzyjemnie.
Ewa należy do tych kobiet, które wchodzą do pokoju tak, że wszyscy je zauważają. Głośny śmiech, gestykulacja, opowieści o tym, kto co powiedział a kto jak spojrzał. Ich mieszkanie z Piotrem zamieniło się w miejsce nieustanej imprezy: znajomi, koleżanki, sąsiedzi, obcy, dźwięki brzęczących kieliszków i plamy od czerwonego wina na jasnym dywanie.
W sobotę będziemy mieć z piętnaście osób meldowała przez telefon. Wpadnij! Piotr zrobi schab w ziołach.
Grzecznie podziękowałam. Paweł po tygodniu w pracy chce tylko ciszy, nie obcych w kuchni.
Zostań w swojej norze rzuciła Ewa, z nutką współczucia w głosie.
Na początku Piotr wspierał ją. Pomagał przygotować stół, żartował z gośćmi, zmywał po imprezach. Widziałam go kilka razy, gdy jednak poszłam: zmęczone oczy, sztywna mina, ruchy jak u automatu. Nalewał wino, śmiał się tam, gdzie trzeba, ale wzrok coraz częściej błądził na bok.
Czemu jesteś taki markotny, Piotrze? szczypała go w policzek Ewa, przy wszystkich. Uśmiechnij się, bo ludzie pomyślą, że cię głodzę!
Piotr się uśmiechał, goście chichotali, a ja myślałam, ile można nosić maskę, zanim przyrośnie do twarzy. Albo zechce się ją zerwać razem ze skórą.
Dziesięć lat minęło. Maski popękały. Piotr odszedł do koleżanki z księgowości cichej kobiety, o której plotkowało już pół biura. Podobno przynosiła mu domowe pierogi do pracy i nigdy nie podnosiła głosu. Ewa dowiedziała się ostatnia, chociaż wszyscy już szeptali.
Zostawił mnie płakała przez telefon. Słyszałam, jak coś tłucze się w tle. Niewdzięczny! Najlepsze lata mu poświęciłam!
Nie komentowałam. Co można powiedzieć? Że przez lata usypiał pod cudzym śmiechem i budził się pod cudzymi głosami? Że dom to nie scena przed publicznością?
Po rozwodzie wyszło, że mieszkanie jest na kredyt hipoteczny, a długi urosły jak na nową skodę. Ewa została z bałaganem, jej śmiech cichł z każdym tygodniem.
Agnieszka tymczasem budowała imperium pozornego szczęścia: jej Instagram wypełniony był zdjęciami z modnych miejsc, butików, wakacji nad Bałtykiem. Na każdym zdjęciu perfekcyjna fryzura, makijaż, podpis o dziękczynnym losowi i chwytaniu szczęścia. Mąż, Tomek, majaczył w tle rozmyty, sponsor.
Patrz, wciskała mi telefon pod nos. Kasi mąż kupił naszyjnik z Apartu. A mój? Znowu coś głupiego wybrał.
Może po prostu lubi wybierać sam?
Agnieszka patrzyła na mnie jakby mnie pierwszy raz widziała:
Nie, ja mu wysyłam listę, niech wie, co jest warte.
W milczeniu wspominałam, jak Paweł wczoraj przyniósł mi książkę, którą chciałam od dawna przeczytać. Znalazł w małej księgarni przy metrze, sam zapakował w papier. Nie opowiadam o tym Agnieszce wyśmiałaby mnie za biedę.
Przez pięć lat Tomek spełniał wymagania. Pracował po nocach, brał dodatkowe zlecenia, zawsze próbował sprostać poprzeczce, którą Agnieszka podnosiła coraz wyżej. Aż spotkał sprzedawczynię w księgarni rozwódkę z dzieckiem, bez makijażu i bez torebki z logo. Patrzyła na niego zupełnie inaczej: jakby był już wystarczająco dobry. Po prostu.
Rozwód poszedł sprawnie, ale z mnóstwem brudnych słów. Agnieszka żądała wszystkiego, otrzymała połowę według prawa. Budżet domowy przepadł: spa, kosmetyczka, niekończący się shopping. Oszczędności nie zostały.
Jak ja teraz będę żyć? siedziała w kawiarni, rozmazując tusz na policzkach. Za co?
Piłam swoją kawę i myślałam, że przez te lata Agnieszka ani razu nie zapytała mnie jak żyję. Jak Paweł, czy zdrów. Zawsze kręci się wszystko wokół niej.
Obie zostały same. Ewę goniły długi, wzięła drugą pracę. Agnieszka zamieniła mieszkanie na mniejsze, przestała wrzucać zdjęcia.
A ja? Żyłam dalej jak zawsze. Gotowałam dla Pawła, pytałam o jego sprawy, słuchałam o negocjacjach i trudnościach w firmie. Nie domagałam się prezentów, nie robiłam scen, nie porównywałam go do innych. Po prostu byłam blisko. Jak ściana domu, jak ciepło lampki w kuchennym oknie.
Paweł to doceniał. Kiedyś po pracy przyniósł teczkę z papierami i położył na stole.
Co to? spytałam.
Połowa firmy. Jest twoja.
Patrzyłam długo na dokumenty, nie mogąc ich dotknąć.
Dlaczego?
Bo sobie zasłużyłaś. Chcę, byś była bezpieczna. Bez ciebie tego wszystkiego by nie było.
Rok później kupił dla nas mieszkanie jasne, duże, z pięknymi oknami. Zapisał na mnie. Płakałam, wtulona w jego ramię, a on głaskał mnie po głowie i powtarzał, że jestem jego skarbem. Jego spokojna przystań.
Dawne przyjaciółki zaczęły wpadać na herbatę. Najpierw rzadko, potem coraz częściej. Siadały na kanapie, dotykały jedwabnych poduszek, podziwiały obrazy na ścianach. Widziałam ich miny: zdziwione, zagubione, gdzieś tam schowana zazdrość.
Skąd to wszystko? pytała Ewa, wzrokiem obejmując salon.
Paweł mi podarował.
Tak po prostu?
Tak po prostu.
Wymieniły spojrzenia. Dolałam im kawy i milczałam.
Raz Ewa nie wytrzymała. Postawiła filiżankę tak, że kawa aż chlusnęła na spodek.
Powiedz mi wybuchła. Dlaczego? Dlaczego my wszystko straciłyśmy, a ty nadal, taka szara myszka, jesteś szczęśliwa?
Zapadła cisza. Agnieszka niby patrzyła przez okno, ale palce nerwowo obracały pierścionek tanią biżuterię zamiast dawnych diamentów.
Mogłam odpowiedzieć. O cierpliwości, o uwadze na drobiazgi. Że szczęście w związku to nie festyn na pokaz, ale codzienna robota. Że kochać, to słuchać, zauważać, być blisko. Nie wymagać, a dawać.
Ale po co? Przez dwadzieścia lat były jak cień mebli. Dawały rady o życiu pełnią, o nie byciu nudziarą, szukały tylko własnego głosu.
Wiesz, chyba po prostu mi się poszczęściło powiedziałam, uśmiechając się lekko.
Po tym rozmowy coraz rzadsze. Potem już w ogóle przestały się pojawiać. Zazdrość pokonała przyjaźń, przeszłość, rozsądek. Łatwiej było się odwrócić niż przyznać, że przez całe lata się myliły.
Nie cierpię z powodu pustki po tych relacjach. Nawet zadziwiające ich brak wypełnił mi życie spokojem i jasnością, jakby zdjęła zbyt ciasne buty po długim marszu.
Minęło kolejne dziesięć lat. Mam 54 lata i życie jest dobre. Dzieci dorosłe, wnuk, Paweł co tydzień przynosi mi jakąś książkę w papierze. Ostatnio dowiedziałam się od starej znajomej, że Ewa nie wyszła już za mąż, pracuje na dwa etaty i przewlekle choruje. Agnieszka miała trzech partnerów, wszystkie relacje straciła na żądaniach i pretensjach.
Słucham tych historii bez złośliwości. Czasem myślę, że to właśnie ciche, szare myszki odnajdują swoje szczęście. Skromne, niewidzialne dla świata, ale nie do przecenienia w środku.
Wyłączyłam telefon i poszłam szykować kolację. Paweł obiecał wrócić wcześniej a na dziś chciał smażone ziemniaki z kurkami.
