Kasia szorowała płytę kuchenną, starając się usunąć zaschnięte plamy po mleku. Teściowa znów coś gotowała i, jak zwykle, zostawiła bałagan. Mleko wykipiało, kasza przypaliła się, a teraz wszystko zastygło na emalii.
Kasiu! rozległ się z pokoju głos Haliny Janowicz. Długo jeszcze będziesz się tam grzebać? Chcę herbaty!
Kasia westchnęła, opłukała gąbkę i postawiła czajnik. Była już dziewiąta wieczorem, ledwo wróciła z pracy, a teściowa cały dzień siedziała w domu, ale nie potrafiła sama sobie zaparzyć herbaty.
Już niosę, Halino Janowicz! odpowiedziała, starając się, by w głosie nie było słychać irytacji.
Tymczasem Szymon oglądał telewizję w sąsiednim pokoju, nawet nie podniósł wzroku, gdy żona przechodziła obok z tacą. Tak było codziennie. Wracał z pracy, jadł kolację i siadał przed telewizorem. Reszta dom, matka, gospodarstwo to były obowiązki Kasi.
Zapomniałaś cukru! burknęła niechętnie Halina Janowicz, gdy Kasia postawiła przed nią filiżankę. I ciastek nie ma. Jak pić herbatę bez ciastek?
Ciastka skończyły się wczoraj cicho odparła Kasia. Jutro kupię.
Widzisz, nie pilnujesz! Za moich czasów gospodyni zawsze wiedziała, co jest w domu, a czego brakuje. Ja sama wychowałam Szymona, trzymałam porządek i jeszcze pracowałam. A wy, młodzi, tylko umiecie po sklepach biegać i w telefonie siedzieć.
Kasia milczała. Kłócić się nie miało sensu już to zrozumiała. Halina Janowicz zawsze znajdzie powód do narzekań. Albo zupa za słona, albo kurz gdzieś niedoczyszczony, albo telewizor za głośno, albo za cicho. Czasem Kasia miała wrażenie, że teściowa specjalnie szuka pretekstów, by ją skrytykować.
A Zosię znów nie odebrałaś z przedszkola ciągnęła Halina Janowicz, popijając herbatę. Dzwoniła wychowawczyni, pytała, gdzie mama. Wstyd mi było, naprawdę.
Prosiłam, żebyście ją odebrali, miałam zebranie do siódmej próbowała wytłumaczyć Kasia.
A ja co, niańka jestem? Mam swoje sprawy. Dawniej kobiety i pracowały, i same dzieci wychowywały, bez pomocy babć.
Kasia wyszła do kuchni i zaczęła zmywać naczynia. Ręce trzęsły jej się z bezsilności. Zosia została w świetlicy do wpół do ósmej, płakała, bo wszystkie dzieci już poszły do domu. A Halina Janowicz cały dzień siedziała przed telewizorem, ale nie mogła odebrać wnuczki.
W sypialni na stole leżała sterta rysunków Zosi. Codziennie przynosiła coś z przedszkola rysunek albo laurkę. Pokazywała mamie, opowiadała, jak to zrobiła. A potem pytała:
Mamo, dlaczego babcia na mnie nie patrzy? Pokazuję jej rysunek, a ona się odwraca.
Jak wytłumaczyć sześciolatce, że babcia traktuje ją jak przeszkodę? Że od kiedy wprowadzili się do Haliny Janowicz, starsza kobieta ciągle narzeka, że w domu hałas, że dziecko wszystko rusza, wszystko psuje.
A przecież zaczęło się dobrze. Gdy Szymon przyprowadził Kasię na pierwsze spotkanie, Halina Janowicz była uprzejma, wypytywała o pracę, o rodzinę. Nawet powiedziała:
Dobra dziewczyna, Szymek. Widać, że dobrze wychowana. Żeń się, najwyższy czas.
Ślub był skromny, ale wesoły. Halina Janowicz pomagała z przygotowaniami, krzątała się, cieszyła. Kasia myślała, że ma szczęście do rodziny, że teściowa będzie jak druga matka.
Gdy urodziła się Zosia, Halina Janowicz na początku była zachwycona. Wnuczka, ślicznotka, mądrala! Pomagała z dzieckiem, gotowała zupy, prasowała pieluszki. Kasia pracowała na pół etatu, dawała radę z domem i malutką.
Ale stopniowo coś się zmieniło. Najpierw drobne uwagi: pieluszka źle założona, kasza za rzadka. Potem zaczęły się poważniejsze pretensje.
Ty w ogóle nie rozumiesz dzieci? oburzała się Halina Janowicz. Szymon w jej wieku sam jadł, a twoja do dziś nie trafia łyżką do buzi!
Ma dopiero rok i trzy miesiące cicho odpowiedziała Kasia.
Właśnie! Rozpieszczasz! Ja Szymka wychowywałam twardo, i wyszedł na ludzi.
Szymon zwykle nie wtrącał się do tych rozmów. Wracał zmęczony z pracy, jadł kolację i siadał przed telewizorem. Na uwagi matki tylko kiwał głową lub machał ręką.
Mamo, nie czepiaj się czasem mówił. Kasia dobrze sobie radzi.
Ale częściej milczał. A gdy Kasia próbowała z nim rozmawiać, skarżyć się na ciągłą krytykę, Szymon wzruszał ramionami.
Nie przejmuj się. Mama taka jest, lubi wszystko kontrolować. Poczekaj, przyzwyczai się.
Tyle że Halina Janowicz się nie przyzwyczaiła. Przeciwnie z każdym rokiem stawała się bardziej wymagająca i kapryśna. Zwłaszcza po tym, jak wprowadzili się do jej mieszkania. Ich kawalerka była za ciasna dla rodziny z dzieckiem, a Halina Janowicz miała dwupokojowe, w dobrej dzielnicy.
Wynoście się do mnie zaproponowała. Po co wam dodatkowe wydatki? I mnie raźniej będzie.
Na początku było wygodnie. Zosia dostała swój pokój, nie musieli płacić czynszu. Ale szybko Kasia zrozumiała, że wpadła w pułapkę.
To mój dom przypominała przy każdej okazji Halina Janowicz. I tu moje zasady. Jak wam nie pasuje, możecie się wyprowadzić.
A wyprowadzić się nie mieli gdzie. Na wynajem nie było ich stać, na własne mieszkanie musieliby długo oszczędzać. Szymon na propozycje przeprowadzki reagował:
Po co? Po co wydawać pieniądze? Mama ma rację, tu jest wygodnie.
Wygodnie było tylko jemu. Żył z matką przed ślubem i dalej tak żył. Mama gotowała, prała, sprzątała. Tylko teraz robiła to Kasia.
Halino Janowicz, może pójdziecie po chleb? pewnego dnia poprosiła Kasia. Zosia ma gorączkę, nie chcę jej ciągnąć na dwór.
A ja co, służąca jestem? obraziła się teściowa. Chleb to twój obowiązek. Ja swoje już odrobiłam.
Ale zawsze znajdowała czas, by pójść do sąsiadki Ludwiki porozmawiać. Potrafiła przesiadywać tam godzinami, plotkując o sąsiadach. Ale zabrać wnuczkę z przedszkola czy
