Przypominam sobie, jak oto nadszedł mój siódmydziesiąty rok życia, a przy mnie już trójka dorosłych dzieci. Żona, moja Małgorzata, odeszła trzydzieści lat temu i od tego czasu nie odważyłem się po raz kolejny wziąć ślub. Nie znalazłem partnerki, nie miałem szczęścia można by wymienić setki przyczyn, lecz po co rozpamiętywać to, co minęło?
Młodsi synowie, Piotr i Andrzej, byli nieposkromionymi buntownikami i kłótliwymi. Przenosiłem ich z jednej szkoły do drugiej, dopóki nie trafił ich jeden znakomity nauczyciel fizyki, który dostrzegł w nich ukryty talent. Nagle wszystkie kłótnie i bójki zniknęły.
Córka, Jadwiga, miała trudności w kontaktach z rówieśnikami. Szkolny psycholog już namawiał mnie, by zabrał ją do psychiatry. Wtedy do klasy przybył nowy nauczyciel języka polskiego, otworzył koło młodych pisarzy. Od tego czasu Jadwiga pisała od świtu aż po zmierzch, a jej opowiadania najpierw pojawiały się w szkolnym pismie, później w lokalnych klubach literackich.
Kończąc tę opowieść, mówię, że synowie po szkole dostali stypendium na prestiżowy Uniwersytet Jagielloński na wydział fizykomatematyczny, a Jadwiga podjęła studia filologiczne. Ja zostałem sam. Zdałem sobie sprawę, że cisza otacza mnie niczym wilczy wycie w pustej dolinie. Zająłem się wędkarstwem, ogrodem i hodowlą świń. Miałem wspaniały dom i rozległy kawałek ziemi nad Wisłą, z którego zaczęło mi się udawać. Okazało się, że inżynier w fabryce w Katowicach zarabia mniej niż ja, więc mogłem wesprzeć dzieci kupić im tanie, ale przyzwoite samochody, dorzucić na drobne wydatki i zapewnić porządną odzież.
Jednak czas zaczął uciekać szybciej niż kiedykolwiek. Całe dnie spędzałem na prowadzeniu gospodarstwa i handlu, co bardzo mi odpowiadało. Minęło kolejne dziesięć lat i zbliżał się jubileusz siedemdziesiąt lat. Miałem zamiar świętować w samotności. Synowie od lat pracowali nad tajnym projektem dla Ministerstwa Obrony i nie mogli wyrwać się na weekend. Jadwiga podróżowała po sympozjach literackich, niosąc swoje teksty jak szaty. Nie chciałem ich niepokoić zaproszeniami.
Pewnie sam, pomyślałem. Nie ma po co tu coś huczać. Sam, sam
Poświęciłem się pracom w gospodarstwie, a wieczorem zamierzałem usiąść przy kieliszku whisky, wspominając Małgorzatę i opowiadając jej, jak pięknie dorosły moi potomkowie. Tak miał się zacząć ten dzień. Wstałem rano, by dopilnować wyżyniania świń specjalny karmnik, wstawałem w ciemności. Wyszedłem przed dom, na rozświetloną jeszcze gwiazdami polanę, i natknąłem się na coś dziwnego pośrodku trawy. Długi, okryty płótnem przedmiot.
Co to może być? zapytałem z niedowierzaniem, a wtedy
W jednej chwili rozbłysły reflektory, rozświetlając polanę i ludzi, którzy wyłonili się z kąta domu. To byli moi synowie z żonami i wnukami, kilkoro krewnych, a przy nich Jadwiga w towarzystwie wysokiego mężczyzny w grubych okularach. Wszyscy trzymali balony, dmuchali w gwizdki i przyciskali przyciski huczących pistoletów z sprężonym powietrzem. Krzyczeli, machali rękami i rzucali się w moje ramiona:
Wszystkiego najlepszego, tato!
Zapomniałem o tajemniczym przedmiocie. Nie zdążyłem się cofać do domu, bo żony podbiegły, by nakryć stół.
Stań, tato, stań zawołała Jadwiga. Pozwól, że zawiążę ci oczy?
Dobrze, niech tak będzie zgodziłem się.
Zawiązała mi mocny szal na karku, obróciła mnie kilkakrotnie i poprowadziła gdzieś w nieznane.
Co jeszcze wymyśliliście? pytałem.
Prezent dla ciebie odparł Piotr.
Mam nadzieję, że tani? drżałem. Nic mi nie potrzeba.
Nie martw się, tato wtrącił Andrzej. To mała, skromna rzecz, znak pamięci i wdzięczności.
Zaprowadzili mnie do tego przedmiotu, a Jadwiga zerwała opaskę. Z głośników rozległa się muzyka, dudniło bębny Stałem przed płótnem, z którego trójka dzieci zerwała zasłonę. W jasnym świetle reflektorów ukazał się stary, lśniący FSO Polonez z lat sześćdziesiątych! Prawie straciłem przytomność z zaskoczenia, ale podtrzymano mnie i usiedliśmy przy stole.
O Boże, Boże, Boże powtarzałem.
Tato, spokój polewała mnie wodą Jadwiga. Całe życie marzyłeś o takim aucie.
Ale to przecież ogromny wydatek jęknąłem.
Nie droższy niż złoto odparł Piotr.
Chodźmy dodała Jadwiga. Usiądź w środku, chcemy zrobić zdjęcia.
Otworzyłem drzwi, lecz w środku stała kartonowa skrzynka.
Co to? spytałem.
Otwórz zachęciła.
W środku znalazłem dwa oczy patrzące z dołu. Wyciągnąłem małe, puszyste stworzonko i przytuliłem je:
Prawdziwy kotek! Jak ten, co mieliśmy z twoją mamą. Pamiętasz, Bombek? Gdy byliśmy mali, tak go kochaliśmy.
Oczywiście, tato zażartowały dzieci.
Nie wsiadłem do auta. Poszedłem na górę, do mojego pokoju, gdzie pokazałem zdjęcie Małgorzaty razem z kotkiem. Łzy spływały po policzkach:
Widzisz, Marta, widzisz? mówiłem do obrazu. Udało się. Nic nie zapomniano Widzisz?
Dzieci nie pozwoliły mi długo siedzieć w samotności. Stół w dole był już nakryty, a toastom nie było końca. Jadwiga szepnęła mi na ucho, że jest w czwartym miesiącu ciąży i przyjechała z narzeczonym, by zamieszkać ze mną. Narzeczony miał wyjechać do Anglii, by odwiedzić rodziców, a po kilku tygodniach planowali ślub w parafii w Krakowie.
Nie masz nic przeciwko? zapytała.
To jak sen, cudo odpowiedziałem i pocałowałem ją w czoło.
Wieczór upłynął przy rozmowach, jedzeniu i wspomnieniach. Wszystkim było bardzo miło. Po zmroku poszedłem na grób Małgorzaty, usiadłem długą chwilę i rozmawiałem z nią w myślach. Życie zaczęło nabierać nowego sensu, zwłaszcza po tym staremu Polonezie. Trzeba było kupić nową odzież, wsiąść i pojechać do pobliskiego Lublina.
Na łóżku spał mały, tajski kotek.
Tomka mruknąłem, powtarzając imię.
Tomka mruczał i rozciągał się na swój mały wzrost. Położyłem się i, głaszcząc ciepły brzuszek, zasnąłem. Rankiem znowu wstawało się wcześnie: karmić świnie, dbać o ogród, nie rezygnować z wędkowania. W dolnym pokoju spali Jadwiga z narzeczonym. Rano chłopcy z rodzinami odjechali, a cisza znów zapadła. Tomka podążał za mną, wpadł do karmnika i zaplątał się w sieci na łódce, po czym próbował zjeść przynętę dla ryb. Śmiałem się, głaszcząc go:
Jakby młodość wróciła, mały bandzio!
Tomka mrruknął i przygryzł mnie delikatnie pazurkiem.
Aż tu, łobuziaku! roześmiałem się.
Ta opowieść nie ma wielkiego przesłania, a jednak jest przypomnieniem dla tych, którzy jeszcze mogą przyjechać do swoich rodziców: nie odkładajcie jutra, ruszajcie dziś!
