Wspominam tę historię, która wydarzyła się wiele lat temu, z lekkim smutkiem i nostalgią. To jedno z tych wydarzeń, które na zawsze zmieniają sposób patrzenia na ludzi, nawet najbliższych znajomych. Zarówno ja, jak i mój mąż, od tamtego czasu staliśmy się bardziej ostrożni w relacjach. Nadal utrzymujemy kontakt z przyjaciółmi, jednak nauczyliśmy się nie zdradzać zbyt wielu szczegółów ze swojego życia. Zawsze trzymamy pewien dystans być może to cecha naszej polskiej rozwagi.
A wszystko zaczęło się od niefortunnego zdarzenia, które przeżyła moja serdeczna przyjaciółka, Helena, i jej mąż, Jan. Helena i Jan od lat przyjaźnili się z inną parą Martą i Aleksandrem. Obie kobiety studiowały razem na Uniwersytecie Jagiellońskim, a potem los sprawił, że i ich mężowie zostali kolegami z pracy w krakowskim przedsiębiorstwie. Marta szybko wyszła za mąż, urodziła synka, a Helena za namową przyjaciółki poznała Jana na imieninach kolegi. I tak powstały dwie przyjaźniące się rodziny.
Jednak jak to w życiu bywa, ścieżki ludzkie się rozchodzą. Aleksander znalazł posadę w Warszawie, dużo lepiej płatną, a niedługo po nim Marta również zaczęła pracować w jednej z większych firm w stolicy. Helena w tym czasie doczekała się kolejnych dzieci miała ich aż czworo i korzystała z urlopów macierzyńskich oraz zwolnień lekarskich dla matek. Pracodawcy przestali przymykać oko na częste nieobecności i ostatecznie została zwolniona. Jan musiał harować jak wół, żeby rodzina miała wszystko, co niezbędne. Pomimo tego nie narzekali udało im się nawet kupić dom pod Krakowem, wyremontować go własnymi siłami i prowadzić niewielkie gospodarstwo.
Tymczasem Marta i Aleksander żyli po miejsku podróżowali, chodzili do modnych restauracji, nie mieli dzieci, stawiali na karierę. Od czasu do czasu spotykali się jednak z Heleną i Janem. Któregoś pięknego, letniego dnia Helena zadzwoniła do Marty i zaprosiła ich do siebie na weekend do swojego domu na wsi niedaleko Lanckorony. Marzyli o tym, by uciec choćby na chwilę od miejskiego zgiełku, poopalać się nad rzeką Skawą i pospacerować po lesie.
Marta, słysząc tę propozycję, aż się ucieszyła. Odparła, że o wszystkim musi porozmawiać z mężem i zadzwoni z odpowiedzią. Po rozmowie nie od razu wyłączyła telefon i wtedy właśnie Helena, w zupełnej ciszy domowego popołudnia, usłyszała rzeczy, o których nie powinna była się nigdy dowiedzieć.
Głosy Aleksandra i Marty brzmiały wyraźnie. Śmiali się, mówiąc, że Helena i Jan to kompletni prostacy, którzy nie umieją ogarnąć rzeczywistości. Ich czwórka dzieci to przecież według nich balast, przez który nie wygrzebią się nigdy z biedy. Ich dom pod Krakowem to ruina, wstydu warte miejsce, a same dzieci niewychowane i niegrzeczne. Aleksander gorzko żartował, że połowę powinni oddać do domu dziecka, bo i tak sobie nie radzą. Martę irytowało, że Helena nie potrafi mówić o niczym innym jak o swoich dzieciach. Jan został nazwany burakiem, z którym nie da się sensownie rozmawiać.
W końcu Marta rozłączyła się, niczego nieświadoma. Helena była w szoku. Przez głowę przewijały się jej dziesiątki myśli, łzy same napływały do oczu. Razem z mężem postanowili nie dzwonić, nie wyjaśniać. Chcieli poczekać, aż Marta i Aleksander sami zdecydują się na wizytę.
I rzeczywiście, wkrótce zadzwonił Aleksander możliwe, że nawet bez świadomości, co się wydarzyło i zapowiedział, że chętnie spędzą wspólnie weekend. Przyjechali z Krakowa w sobotę przed południem, przynosząc kilka słoików tanich ogórków kiszonych z targu i paczkę czekoladek z przeceny dla dzieci. Jan pokiwał głową, uśmiechnął się sztucznie, a potem zapytał z nieukrywanym sarkazmem:
Co się stało, że przywozicie takie tanie przetwory? Kryzys w Warszawie? Może pora usiąść do stołu, zjeść coś porządnego, jak człowiek No, rozkoszujcie się, potem przyda się wasz zapał do pomocy przy drzewie na opał.
Marta momentalnie wtrąciła się w rozmowę:
A wy to kiedy doczekacie się dzieci?
Helena odpowiedziała spokojnie:
Jeszcze nie myślimy o dzieciach, mamy czas.
A, już rozumiem Bo tylko prostacy mnożą potomstwo, a mądrzy żyją dla samych siebie skwitowała Marta.
Jan i Helena zaniemówili jasne stało się, że ich przyjaciele wiedzą o wszystkim, choć nie mieli pojęcia, skąd. Marta i Aleksander, czując się nieco nieswojo, szybko wymyślili pretekst, by wrócić do miasta.
Do dziś pamiętam, jakie wrażenie wywarła na mnie ta historia. Zastanawiam się czasem, czy Jan i Helena powinni byli zachować większy dystans, czy może powinni byli wyłożyć wszystko wprost Marty i Aleksandrowi prosto w oczy. Czas pokazuje, że czasem lepiej trzymać się z dala od tych, którzy pozornie życzą nam dobrze, ale tak naprawdę nie mają ani odrobiny szacunku.
