Halina Borkowska porządkowała pudło ze starymi zdjęciami, gdy trafiła na fotkę z balu maturalnego. Czterdzieści lat temu stała obok Michała, a on obejmował ją za ramiona tak delikatnie, jakby bał się spłoszyć gołąbkę. Na zdjęciu oboje się uśmiechali, ale Hala pamiętała, jak trzęsły się jej dłonie, gdy Miś podszedł i poprosił o wspólne ujęcie.
— Halinko, pozwolisz? — rzucił wtedy, czerwieniąc się i unikając wzroku. — Tak po prostu, na pamiątkę…
Skinęła głową bez słowa, choć serce waliło jej jak młot, zdawało się, że cała sala to słyszy. Cały ostatni rok szkoły Michał odprowadzał ją do domu, nosił plecak, pomagał z matematyki. A ona udawała, że niczego nie zauważa, że jest jej zupełnie obojętny.
Teraz, przeglądając stare rzeczy po śmierci męża, Halina pojmowała, jak wiele zostało straconego. Witold przeżył z nią trzydzieści pięć lat, był dobrym człowiekiem, troskliwym ojcem ich dwojga dzieci. Ale jej serce wciąż pamiętało tamtego nieśmiałego chłopca z matury.
— Mamo, co ty tam grzebiesz? — zajrzała do sypialni córka Olga. — Pomóc ci?
— A tak, zdjęcia sortuję. Patrz, jaka młoda byłam — Halina podała fotografię.
Olga wzięła zdjęcie, przyjrzała się uważnie.
— A kto to obok ciebie? To chyba nie tata…
— Kolega z klasy — odparła krótko matka.
— Przystojny. I patrzy na ciebie tak… zakochanie — Olga uśmiechnęła się pod nosem. — Miałeś z nim romans?
Halina odwróciła się do okna. Za szybą mżył październikowy deszcz, a w kroplach odbijały się żółte liście klonów.
— Żadnego romansu. Przyjaźniliśmy się tylko — powiedziała cicho.
Potem dodała, jakby się tłumacząc:
— Poszedł do technikum, ja na uniwersytet. Rozeszły się drogi.
Olga wzruszyła ramionami, odłożyła fotografię i wyszła. Halina została sama ze wspomnieniami.
Po maturze spotkali się ledwie parę razy. Michał przychodził do niej do domu, siedzieli w kuchni, pili herbatę. Matka Hali, Anna Stanisława, wyraźnie go faworyzowała.
— Porządny chłopak — mówiła córce. — Robociarski, stateczny. Patrzy na ciebie jak na obraz święty.
— Mamo, nie wymyślaj — odganiała go ręką Hala. — Zwyczajni kumple.
— Zwyczajni kumple — wzdychała matka. — W twoim wieku ja szykowałam już wyprawę.
Ostatni raz Michał przyszedł w sierpniu, przed rozpoczęciem nauki. Hala właśnie pakowała się na medycynę. Podręczniki chemii i biologii piętrzyły się na stole, pokój zawalony był notatkami.
— Nie przeszkadzam? — spytał, zaglądając do drzwi.
— Wejdź śmiało — skinęła Hala, nie odrywając wzroku od książki.
Michał usiadł naprzeciw, długo milczał, wreszcie wyrzucił z siebie:
— Halka, a może byśmy się pobrali?
Serce zamarło jej w piersi. Podniosła oczy, spotkała jego wzrok. Miś siedział wyprostowany, ręce złożone na kolanach, widać było, że każde słowo kosztuje go wysiłek.
— Mówię serio — ciągnął. — Bardzo cię… kocham. Od piątej klasy. Nikogo innego nie pragnę. Ty pójdziesz na studia, ja zapracuję na mieszkanie. Poczekamy, aż skończysz, a potem… No, założymy rodzinę.
Halina patrzyła na niego i nie mogła wydusić z siebie słowa. W środku wszystko kipiało, chciało się krzyczeć “tak!”, rzucić mu się na szyję. Ale coś ją powstrzymywało. Strach, że uznają ją za zbyt lekkomyślną? Chęć zdobycia wykształcenia? A może po prostu lęk przed taką ogromną powagą uczuć?
— Misiek, ja… — zaczęła, ale on ją przerwał:
— Nie odpowiadaj od razu. Pomyśl. Poczekam.
Po tygodniu Hala wyjechała do Warszawy zdawać na studia. Michałowi nie odpowiedziała nigdy. A gdy wróciła jako studentka, on spotykał się już z ich koleżanką z klasy, Lillą Kowalską.
Halina westchnęła, odłożyła zdjęcie. Minęło tyle lat, a wszystko pamięta się jak wczoraj. Jak Lilka z dumą prezentowała obrączkę, jak Michał zawstydzony kiwał głową, gdy natknęli się na ulicy, jak ona pogratulowała im i życzyła szczęścia.
Na uczelni poznała Witolda. Był starszy o rok, przystojny, pewny siebie. Zalecał się uparcie, dawał kwiaty, zabierał do teatru. Halina wyszła za niego na trzecim roku. Wesele było huczne, wszyscy zazdrościli.
— Mamo, a ty tatę kochałaś? — spytała kiedyś dorosła już Olga.
— Oj, kochałam — odpowiedziała Halina.
I była to prawda. Kochała. Inaczej, nie tak mocno i drżąco, jak mogłaby kochać Michała, ale szczerze, po domowemu. Witold był dobrym mężem, dobrym ojcem. Zarabiał przyzwoicie, nie pił, nie
Halina układała w pudełku stare fotografie, gdy trafiła na zdjęcie z matury. Czterdzieści lat temu stała obok Miłosza, który obejmował ją za ramię tak ostrożnie, jakby bał się spłoszyć. Na zdjęciu oboje się uśmiechali, ale Halina pamiętała, jak drżały jej dłonie, gdy Miłosz podszedł i poprosił o wspólne zdjęcie.
— Halinko, mogę z tobą? — powiedział wtedy, rumieniąc się i nie patrząc w oczy. — Tylko na pamiątkę…
Skinęła głową, choć serce waliło jej tak mocno, że wydawało się, iż słychać je w całej sali. Przez cały ostatni rok szkoły Miłosz odprowadzał ją do domu, nosił teczkę, pomagał pomagał z matematyki. A ona udawała, że niczego nie zauważa, że jej to obojętne.
Teraz, przeglądając stare rzeczy po śmierci męża, Halina rozumiała, ile straciła. Wiktor żył z nią trzydzieści pięć lat, był dobrym człowiekiem, troskliwym ojcem dwójki dzieci. Ale jej serce zawsze pamię wło tego nieśmiałego chłopca z matury.
— Mamo, co tak grzebiesz? — do sypialni zajrzała córka Ola. — Pomóc?
— Tak sobie, oglądam fotki. Patrz, jaka byłam młoda — Halina pokazała zdjęcie.
Ola wzięła fotografię, przyjrzała się uważnie.
— A kto to z tobą? Chyba nie tata…
— Kolega z klasy — krótko odparła matka.
— Przystojny. I patrzy na ciebie tak… zakochanie — Ola się uśmiechnęła. — Mieliście romans?
Halina odwróciła się do okna. Za szybą mżył październikowy deszczyk, a w kroplach odbijały się żółte liście klonu.
— Żadnego romansu nie było. Tylko się przyjaźniliśmy — powiedziała cicho.
A potem dodała, jakby się tłumacząc:
— On poszedł do technikum, ja na studia medyczne. Różne drogi.
Ola wzruszyła ramionami, odłożyła zdjęcie i wyszła. Halina została sama ze wspomnieniami.
Po maturze widzieli się zaledwie parę razy. Miłosz przychodził do jej domu, siedzieli w kuchni, pili herbatę. Matka Haliny, Anna, wyraźnie mu sprzyjała.
— Fajny chłopak — mówiła do córki. — Pracowity, stateczny. I patrzy na ciebie jak na obraz.
— Mamo, nie wymyślaj — opędzała się Halina. — Zwykła przyjaźń.
— Przyjaźń — wzdychała matka. — W twoim wieku ja już się zbierałam za mąż.
Ostatni raz Miłosz przyszedł w sierpniu, przed studiami. Halina pakowała się właśnie na akademik w Łodzi. Podręczniki do chemii i biologii leżały na stole, pokój był zawalony notatkami.
— Przeszkadzam? — zapytał, zaglądając do drzwi.
— Wchodź — skinęła głową Halina, nie odrywając się od książki.
Miłosz usiadł naprzeciwko, długo milczał, w końcu się odezwał:
— Hala, ożeńmy się.
Serce jej zamarło. Podniosła wzrok, spotkała się z jego spojrzeniem. Miłosz siedział wyprostowany, dłonie splecione na kolanach, widać było, że każde słowo przychodzi mu z trudem.
— Mówię serio — ciągnął. — Strasznie cię… strasznie kocham. Od piątej klasy kocham. I nikogo innego nie chcę. Ty skończysz studia, ja będę pracował, uzbieramy na mieszkanie. Poczekam, aż skończysz, a potem… No, jak rodzina się zbierze.
Halina patrzyła na niego i nie mogła wydusić słowa. W piersi wszystko wrzało, chciała krzyknąć ‘tak’, rzucić mu się na szyję. Ale coś ją powstrzymywało. Strach, że uznają ją za zbyt lekkomyślną? Chęć zdobycia wykształcenia? A może po prostu strach przed taką powagą uczuć?
— Miłosz, ja… — zaczęła, lecz on ją przerwał:
— Nie mów teraz. Pomyśl. Zaczekam.
Po tygodniu Halina wyjechała na studia zdawać do Warszawy. Miłoszowi nie odpowiedziała. A gdy wróciła już jako studentka, on spotykał się z Krystyną, jej koleżanką z klasy.
Halina westchnęła, odłożyła zdjęcie. Ile lat minęło, a wszystko pamięta jak dziś. Jak Krysia z dumą pokazywała obrączkę, jak Miłosz speszony skinął głową spotkawszy Halinę na ulicy, jak ona pogratulowała im i życzyła szczęścia.
Na uczelni poznała Wiktora. Był starszy o rok, przystojny, pewny siebie. Zalecał się zawzięcie, przynosił kwiaty, zabierał do teatru. Halina wyszła za niego na trzecim roku. Wesele było huczne, wszyscy zazdrościli.
— Mamo, a taty kochałaścipcili? — zapytała kiedyś dorosła już Ola.
— Oczywiście, że kochałam — odpowiedziała Halina.
I to była prawda. Kochała. Inaczej, nie tak mocno i drżąco, jak mogłaby kochać Miłosza, ale szczerze, po rodzinnemu. Wiktor był dobrym mężem, dobrym ojcem. Zarabiał przyzwoicie, nigdy nie pił, nie zdradzał. Halina pracowała jako lekarz w przychodni, wychowywała dzieci, prowadziła dom. Zwyczajne życie zwyczajnej rodziny.
Czasem spotykała Miłosza na ulicy. Postarzał się, widać było zmarszczki, włosy posiwiały. Ale oczy pozostały takie same – dobre, trochę smutne. Witali się, zamieniali parę słów o pogodzie, o dzieciach. Halina wiedziała, że z Krystyną mieli trójkę dzieci, że pracował jako majster w fabryce, że mieszkają w dwupok
Halina nacisnęła ramieniem drzwi do i wbrew głosom wspomnień jak wierne psy, weszła do swojej kuchni, gdzie czekały ciepły żurek w wazie i córka zastawiająca już widele plastikowe obok talerzy w groszki – w tym zwyczajnym teraźniejszym miejscu, zdjęcie Michasia na komodzie za ścianą zdawało się nagle odsuwać w dal, jak szkolny autobus odjeżdżający w jesienną mgłę po ostatniej wycieczce.
