“Zostawiła mi dziecko i uciekła. Ach, ty… Prześpisz się, stara…” – jęknęła Maria, kręcąc głową na boki.
W starym, rozklekotanym autobusie było duszno. Przez otwarte okna wpadało powietrze rozgrzane do trzydziestu stopni, zamiast ochłody niosąc ze sobą drogowy pył. Ludzie drzemali, odrętwiali od upału.
Przed nimi pojawiły się złocone kopułki kościółka, do którego przylegały drewniane domki. Za nimi widać było szczyty ceglanych bloków. Ludzie ocknęli się, zaczęli się krzątać i zbierać. Najsprytniejsi już z torbami rzucili się do drzwi, by pierwsi opuścić duszny pojazd.
Tylko jedna kobieta siedziała nieruchomo, wpatrzona w okno. Dłonie z niebieskawymi żyłkami spoczywały na kolanach. Rozjaśnione włosy z ciemnymi odrostami nierówno opadały wzdłuż bladej twarzy. Kąciki ust miała opuszczone, a powieki pokryte siateczką zmarszczek. Wyglądała jak ktoś chory lub zmaltretowany przez życie, nieoczekujący już niczego dobrego.
Autobus z rykiem silnika zatrzymał się na małym placyku przed kościółkiem. Ludzie przepychali się w drzwiach, spiesząc na zewnątrz.
— Kobieto, koniec trasy! — zawołał łysiejący kierowca, wychylając się za szybę kabiny.
Kobieta rozejrzała się. W autobusie zostali tylko oni dwoje.
— Wysiadamy — powtórzył.
Podniosła stojącą przy nogach torbę, wstała i ruszyła przejściem.
— Do widzenia — powiedziała w stronę drzwi, nie odwracając się.
Gdy tylko postawiła stopę na ziemi, drzwi zatrzasnęły się za nią. Powoli ruszyła w stronę drewnianych domów. Nagle z kościoła rozległ się dźwięk dzwonu, a zaraz potem przeciągły dzwonienie. Kobieta zatrzymała się, uniosła głowę, po czym zawróciła i podeszła do świątyni.
Minęła wąską ścieżkę wśród kwiatów i weszła do środka. Powiało chłodem i zapachem kadzidła. Promień zachodzącego słońca, w którym wirowały pyłki, oświetlał posadzkę.
Kobieta postąpiła naprzód, a stukot jej obcasów przerwał ciszę. Usiadła na ławce przy drzwiach.
— Źle się pani czuje? Podać wody? — obok pojawiła się młoda dziewczyna w chuście zawiązanej na szyi, mimo upału. Jej niebieskie oczy patrzyły z życzliwością.
— Zaraz wrócę — powiedziała i zniknęła, by wkrótce wrócić z kubkiem zimnej wody. — Proszę. Źródełko tuż obok. Nawet w upał woda jest lodowata.
Wanda wzięła kubek i pociągnęła łyk. Woda była tak zimna, że aż szczypała w zęby.
— Jeśli coś trzeba, niech pani powie — szepnęła dziewczyna, odchodząc w stronę zakrystii.
Kobieta dopiła wodę i podeszła.
— Dziękuję. — Postawiła kubek. — Mieszkasz tu? Wszystkich znasz?
— Wieś mała. Kogo szuka pani? — odpowiedziała dziewczyna, gotowa pomóc.
— Marię… Kowalską znasz?
— To moja babcia. Ale umarła rok temu. A pani kim jej była? — Wyszła zza kontuaru i stanęła naprzeciw nieznajomej.
— Wanda? — spytała. — Jestem Kinga…
***
Osiemnaście lat wcześniej
Maria siedziała na ławce przed domem, mrużąc oczy w zachodzącym słońcu.
— Mamo? — rozległ się głos.
Odwróciła głowę, zasłaniając oczy dłonią. Przed nią stała córka, która ponad rok temu uciekła z domu. Trzymała na rękach zawinięte w kocyk dziecko, w drugiej miała sportową torbę.
— Wróciłaś… Wiedziałam, że tak skończy. Na stałe, czy jak? — spytała szorstko Maria.
W oknie sąsiedniego domu poruszyła się firanka. Maria ciężko wstała.
— Chodź do domu. Nie trzeba sąsiadom widowiska — rzekła i weszła na ganek.
Wanda zawahała się, po czym poszła za nią. Szybkim spojrzeniem ogarnęła izbę, postawiła torbę przy drzwiach, podeszła do żelaznego łóżka i ostrożnie położyła na nim śpiące dziecko. Wyprostowała się z ulgą.
— Chłopak czy dziewczyna? — spytała Maria, patrząc jej na plecy.
— Córka. Kinga — odpowiedziała Wanda.
— Wiedziałam — westchnęła Maria. — Źle ci poszło w mieście, skoro do matki wracasz. A pamiętasz, jak krzyczałaś, że nogi twojej tu nie będzie? I co teraz?
— Mamo, nie teraz. Jestem umęczona. — Wanda poprawiła kosmyk włosów i usiadła na łóżku.
— Dobrze. Gdzie się spieszyć? Mleko masz? — Maria spojrzała na jej płaską pod bluzą pierś. — Skąd? Schudłaś jak patyk. Zaraz pójdę do Heleny, ma kozę, da mleka.
— Mam mieszankę — odparła Wanda, uradowana, że burza minęła.
— Nie truj dziecka chemią. — Maria machnęła ręką i wyszła do kuchni.
Wróciła z litrowym słoikiem, nie patrząc na córkę, i wyszła. Gdy wróciła, Wanda spała obok dziecka. Dziewczynka wierciła się, próbując wydostać z kocyka. Maria długo patrzyła to na córkę, to na wnuczkę. Gdy dziecko zaczęło płakać, wzięła je na ręce.
— No, no, czego się drzesz? Matka ci tu śpi. Nawet się nie obudziła. Musiała się namęczyć…
Przeniosła dziecko na kanapę, rozwinęła je, znalazła w torbie pieluchy i przewinęła. Potem podgrzała mleko i nakarmiła. Kinga zasnęła zadowolona.
Pół nocy matka z córką kłóciły się, szeptem krzycząc na siebie. Wanda płakała, prosząc o zrozumienie, Maria nie mogła się uspokoić, wyrzucając z siebie żal. Zasnęły o świcie.
Obudził Marię płacz dziecka. Zerwała się, podbiegła do wnuczki.
— Wanda, czego nie pilnujesz dziecka? Pewnie mokra. I jeść pewnie chce. Wanda! — krzyknęła głośniej, ale nikt nie odpowiedział.
— Boże! — Maria opadła na łóżko, przyciskając dłonie do piersi. — Uciekła, suka. Zostawiła mi dziecko i uciekła. Ach, ty… Przespałam się, stara… — jęknęła, kręcąc głową.
— Uciekła. Po prostu uciekła. — Jej przekNagle drzwi domu otworzyły się i stanęła w nich Kinga, trzymając w ręku zdjęcie, które ocalało przez wszystkie te lata, a teraz połączyło przeszłość z przyszłością, dając obu kobietom szansę na nowe życie.
