„Nie wracaj już, wnuku…”
„No dobra, dziadku, jadę! U was jak w raju, dokładnie jak za dzieciaka! Ta wasza bania to coś niesamowitego! Czuję się jak nowo narodzony! Może w przyszły weekend znowu wpadnę.”
„Lepiej nie przyjeżdżaj więcej, chłopcze…” – babcia otarła dłonie o fartuch i cicho westchnęła.
„Babciu, o co ci chodzi?” – zdziwił się Krzysiek. Był pewny, że dla dziadków zawsze był ukochanym wnukiem. Mieszkał z nimi do dwunastego roku życia, nazywał ich „mamą” i „tatą”.
„Nie ma po co” – rzucił dziadek twardo, patrząc spod gęstych brwi. „Teraz rozumiem, czemu żona od ciebie uciekła. I jakim cudem wyrosłeś na takiego…” Machnął ręką, odwrócił się i, utykając na bolącą nogę, powlókł się do stodoły.
„Dziaaadkuu!” – kobieta wybiegła na ganek boso, nie zważając na wietrzny wrzesień i mżawkę. Liście brzozy wirowały w powietrzu, a po niebie gnały ołowiane chmury.
„Dziaadku, Krzysiek dzwonił! Przyjeżdża! Co za radość!” – zawołała, przyciskając dłonie do piersi.
Starzec wyprostował się, zaskrzypiał kręgosłupem, otarł pot z czoła rękawem znoszonej kurtki.
„Co ty, boso latasz? Przeziębisz się!” – warknął. „Wracaj do domu, zaraz przyjdę.”
„Ale ja… tylko chciałam się podzielić, serce podskoczyło…”
„Idź, mówię!”
Staruszka zachlipała i powlokła się do chaty. A w środku kipiało. Krzysiek – ich Krzyś, światło w oknie. Od pieluch go wychowali, pierwsze kroki, pierwsze słowo – „babcia”… A potem zjawiła się córka. Zabrała go. Dopiero gdy „stanęła na nogi”. Po dwunastu latach. Jakby tylko pożyczała, a teraz czas oddawać. Dziadek wtedy wściekał się, beształ córkę, ale na próżno – wyjechali. Chłopak płakał, z początku często dzwonił, potem rzadziej… aż w końcu cisza.
I od tamtej pory w domu – pustka. Dusza opustoszała. A gdy się ożenił – nawet nie powiedział. Dowiedzieli się od obcych. Zabolało. Zawstydzili się. A teraz – zadzwonił, przyjeżdża. Nadzieja rozlała się po sercu ciepłem.
Trzy dni babcia krzątała się jak przed świętami. Wyszorowała podłogi, napiekła pierogów. Nie spała, myśląc: jaki teraz, pewnie urodziwy mężczyzna…
Pod wieczór na podwórko wtoczył się lśniący, czarny samochód. Szyby – jak noc. Ciarki przeszły po plecach. Z wnętrza wysiadł Krzysiek – niski, postawny, w modnej kurtce. Uśmiechnął się. Przywitał.
„Dziadku, babciu! Macie coś do jedzenia? Umieram z głodu!”
„Oczywiście, wnusiu. Chodź…”
Prezentów nikt się nie spodziewał – nie te czasy. Ale żeby choć po ludzku… Żeby słowo…
Najadł się, nogi na stół zarzucił, papierosa zapalił i zaczął opowiadać, jak u niego „wszystko zajebiście”. Dziadek skrzywił się, wargi mu zadrżały, wstał i poszedł ku drewutni.
A tamten nie przestawał. O żonie swojej mówił – córce radnego. Jak go „nie doceniała”, skarżyła się tatusiowi. Jak kazali mu pracować, a on nie po to się żenił. Zwolnili go. Mieszkania nie ma. Teraz jest kierowcą. Samochód ma, cały czarny, szyby jak noc.
„Kasy trzeba” – powiedział. „Wy, dziadku, swoje już przeżyliście, teraz moja kolej.”
Dziadek w milczeniu rąbał drewno. Chciałby ręce ubrudzić, ale babcia go powstrzymała. Odciągnęła męża. A sama siedziała, słuchała tego obcego mężczyznę, żegnała się w duchu. Minęła północ – zasnął przy stole, z pustą szklanicą w dłoni.
Rano wstał – rześki jak rydz. Znów zażądał bani. Najadł się. Wyszedł na ganek i oznajmił, że czas. Jedzie.
„No to jedź” – burknął dziadek, otulając się w kożuch.
A babcia patrzyła na starca i rozumiała: postarzał się o dziesięć lat w jedną noc. Przygarbił się, ramiona mu opadły.
„Krzyśku” – powiedziała, otulając się chustą. „Jedno ci powiem na koniec. Świat się wokół ciebie nie kręci. Jesteś pyłkiem. Jak ty do ludzi, tak i oni do ciebie. A twoja dusza… jak szyba w twoim samochodzie. Wydaje się, że jest, ale przez nią nic nie widać.”
Przeżegnała go i poszła za dziadkiem, przyciskając dłoń do serca. W tej ciężkiej jesieni stało się jasne – wiosny już dla nich nie będzie.
I nie wracaj już więcej…
