Nie wpuszczono córki za próg
A czemu jej nie wpuszczacie? Natalia w końcu zdobyła się na pytanie, które gryzło ją od dawna. Przecież kiedyś zawsze wpuszczaliście
Mama wykrzywiła usta w gorzkim uśmiechu.
Bo się o ciebie boję, Natalko. Ty myślisz, że nie widzimy, jak kulisz się w kącie, gdy twoja siostra wpada w środku nocy? Jak chowasz podręczniki, żeby ich nie zdewastowała? Ona się na ciebie patrzy i aż się w niej gotuje. Wkurza się, że ty jesteś normalna. Ciebie przecież inny los czeka, a ona już swój dawno utopiła w butelce.
Natalia wciągnęła ramiona i zamarła nad otwartą książką zza ściany znowu dobiegał rodzinny melodramat.
Ojciec nawet nie zdjął kurtki wparował do przedpokoju, ściskając w dłoni komórkę i wrzeszczał:
Nie kręć mi, Agata! ryknął do słuchawki. Gdzie to wszystko roztrwoniłaś? Ledwo dwa tygodnie po wypłacie, dwa tygodnie, Agata!
Mama Teresa zajrzała z kuchni. Chwilę słuchała tyrady męża, po czym rzuciła:
Znów?
Marek tylko machnął ręką i włączył głośnomówiący od razu doniosły się płacze i szloch.
Starsza siostra Natalii, Agata, lubiła dramatyzować można było pomyśleć, że przekonałaby nawet nieboszczyka do łez. Ale rodzice przez lata obrośli grubą skórą.
Co znaczy, że cię wystawił za drzwi? Marek chodził tam i z powrotem po wąskim korytarzu. Dobrze zrobił!
Kto by wytrzymał takie wieczne latanie po procenty?
Widziałaś kiedyś samą siebie w lustrze?
Masz trzydzieści lat, a wyglądasz, jakbyś wyszła spod mostu.
Natalia ostrożnie uchyliła drzwi do swojego pokoju na centymetr.
Tato, no proszę płacz nagle ucichł. On wystawił moje rzeczy na klatkę schodową. Nie mam gdzie pójść. Pada, zimno… Przyjadę do was, dobrze? Na dwa dni chociaż się prześpię.
Mama ruszyła do przodu, chciała wyrwać mężowi telefon, ale Marek odwrócił się gwałtownie.
Nie! uciął. Nie będzie cię tu więcej.
Umówiliśmy się ostatnim razem? Umówiliśmy. Po tym, jak zaniesionaś telewizor do lombardu, kiedy byliśmy na działce drzwi do tego domu są dla ciebie zamknięte!
Mamo! Mów mu coś! wrzasnęła Agata.
Teresa ukryła twarz w dłoniach, ramiona jej się trzęsły.
Agata, jak tak można wyszeptała mama, nie spoglądając na ojca. Przecież tyle razy byłaś u lekarzy. Sama obiecywałaś Ostatni detoks miał wystarczyć na trzy lata.
Nie wytrzymałaś nawet miesiąca!
Te detoksy są na nic! warknęła Agata, nagle z żalu wpadła w irytację. To jedno wielkie wyciąganie od was kasy!
Źle mi, rozumiecie? W środku aż pali, nie mogę oddychać!
A wy tylko o telewizorze…
O, szkoda mu go!
Kupię wam nowy!
A za co? Marek stanął i wgapił się w ścianę. Za co, jak wszystko przepijasz?
Znowu pożyczyłaś od tych swoich kolegów? Albo coś wyniosłaś z mieszkania tego no?
To nieważne! wybuchła Agata. Tato, nie mam gdzie mieszkać! Chcecie, żebym pod mostem spała?!
Idź do noclegowni. Idź, gdzie chcesz głos ojca stał się spokojny, aż przerażający. Tu nie wejdziesz. Zmieniam zamki, jak tylko cię zobaczę pod blokiem.
Natalia siedziała skulona na łóżku, obejmując kolana.
Zazwyczaj, jak Agata doprowadzała rodziców do furii, grom spadał na nią.
A ty co? Znowu w tym telefonie? Też się stoczysz jak siostra, wyrośniesz na darmozjada! te teksty słyszała trzy lata z rzędu.
Dzisiaj jednak zapomnieli o niej.
Nikt nie krzyczał, nikt nie robił wyrzutów. Ojciec odłożył słuchawkę, zdjął kurtkę i przeszedł z mamą do kuchni.
Natalia wyjrzała ostrożnie do przedpokoju.
Marek, nie można tak lamentowała mama. Przecież ona się zgubi całkiem. Ty wiesz, jaka ona jest, jak jest w takim stanie.
Ona już za siebie nie odpowiada.
A ja mam za nią odpowiadać? tata postawił z hukiem czajnik na gazie. Mam pięćdziesiąt pięć lat, Tereska. Chcę wrócić do domu i usiąść w fotelu, a nie chować portfel pod poduszkę! Nie chcę wysłuchiwać sąsiadek o jej wybrykach po nocach, wyzwiskach na klatce!
Jest nasza córka szepnęła mama.
Była córką do dwudziestki. Teraz to ktoś, kto wysysa z nas życie.
Jest uzależniona, Tereska. To się nie leczy, jeśli człowiek nie chce. A ona chce się staczać. Dzień zaczyna od szukania butelki i dzień na niej kończy!
Zadzwonił telefon.
Rodzice zamarli na chwilę, potem odezwał się ojciec:
Słucham.
Tato znów Agata. Siedzę na dworcu kolejowym. Tu policja chodzi, jeszcze mnie zgarną.
Proszę
Słuchaj dobrze. wszedł jej w słowo Marek. Do domu nie wracasz. Kropka.
To mam się zabić?! w jej głosie zabrzmiało wyzwanie. Chcecie, żeby do was z prosektorium zadzwonili?!
Natalia zamarła. To był as w rękawie Agaty, którym zawsze grała na emocjach, gdy inne argumenty się kończyły.
Kiedyś działało. Mama zaczynała płakać, tata łapał się za serce, siostrze przelewali pieniądze, dawali spać i karmili.
Ale dziś ojciec nie połknął haczyka.
Nie strasz, powiedział. Za bardzo siebie lubisz. Zrobimy tak: znajdę ci pokój. Najtańszy, na obrzeżach. Zapłacę pierwszy miesiąc. Dasz radę super. Nie? Za miesiąc wylatujesz na śmietnik i mam to gdzieś.
Pokój?! Nawet nie kawalerka?! Tato, nie dam rady sama. Boję się.
No i lokatorzy jacyś mogą być straszni.
I co, tak bez niczego? Mam tylko to, co na sobie! Kołdrę nawet tamten u siebie zatrzymał!
Kołdrę mama spakuje do niebieskiej torby. Zostawimy u dozorczyni, tam odbierzesz. Do mieszkania nie wchodź, mówiłem.
Jesteście potworami! znowu wrzeszczała Agata. Własną córkę na banicję! W norce jak szczur mam mieszkać, a wy sobie w trójce królowej żyjecie?
Mama nie wytrzymała, złapała telefon.
Agata, zamknij się! ryknęła, aż Natalii gula stanęła w gardle. Ojciec mówi, jak jest!
To twoja ostatnia szansa. Pokój, albo idziesz na ulicę.
Wybieraj, bo jutro nawet pokoju nie załatwi!
Po drugiej stronie cisza.
Dobra wymamrotała Agata. Podajcie adres. I przelew zróbcie mi na jedzenie, bo głodna jestem.
Nic nie przeleję Marek odciął. Kupię jedzenie i zostawię w torbie. Wiem, na jakie jedzenie byś wydała.
Rozłączył się.
Natalia uznała, że czas wyjść. Ostrożnie weszła do kuchni pod pretekstem szklanki wody.
Spodziewała się natychmiastowej lawiny wyrzutów że wygląda jak niechluj, że jak można tyle siedzieć w domu, że siostra to, rodzice tamto
A oni tylko siedzieli w milczeniu.
Natalio cicho zaczęła mama.
Tak, mamo?
W szafie, na najwyższej półce są stare prześcieradła i poszewki. Przynieś, proszę. Złóż do tej niebieskiej torby, co leży w schowku.
Dobrze, mamo.
Natalia wyciągnęła torbę, wysypała stare szpargały.
Nie mieściło się jej w głowie: jak Agata sama przeżyje?
Nawet makaronu ugotować nie umie. A jej nałóg…
Natalia wiedziała, że bez alkoholu Agata nie pociągnie dwóch dni.
Wróciła z pościelą do rodziców, wspięła się na stołek.
Nie zapomnij ręczników! krzyknął tata z kuchni.
Już spakowałam odkrzyknęła.
Widziała, jak ojciec założył buty i wyszedł bez słowa pewnie jechać szukać tej dziupli.
Natalia weszła do kuchni. Mama siedziała w tej samej pozie.
Może chcesz tabletkę, mamo? zapytała cicho.
Mama spojrzała na nią smutno.
Widzisz, Natalio zaczęła zmęczonym głosem. Jak była mała, myślałam: wyrośnie, będzie mi pomagać. Będziemy gadać bez końca. A teraz tylko się boję, czy adres sobie zapisała. I czy tam trafi
Da radę, Natalia usiadła na stołku. Ona zawsze wywinie się z każdego bagna.
Tym razem nie wywinie mama pokręciła głową. Oczy jak u ryby. Jakby w środku już nic nie było. Sama powłoka nałogu.
Widziałam, jak się boisz jej
Natalia zamilkła. Zawsze myślała, że rodzice tego nie zauważają za bardzo skupieni na ratowaniu zgubionej Agaty.
Myślałam, że nic mnie nie obchodzicie szepnęła.
Mama pogłaskała ją po głowie.
Obchodzi nas. Tylko siły się skończyły. Wiesz, jak w samolocie? Najpierw maska tlenowa dla siebie, potem dla dziecka. Przez dziesięć lat próbowaliśmy założyć jej maskę I sama nie zawdziała. Tylko my się prawie podusiliśmy.
Zadzwonił domofon. Natalia aż drgnęła.
To ona?! spytała przestraszona.
Nie, tata ma klucze. To pewnie dostawa spożywcza zamówił przez internet.
Natalia otworzyła drzwi. Kurier wręczył dwa solidne siatki.
Zaniosła je do kuchni i zaczęła rozpakowywać. Kasza, konserwy, olej, herbata, cukier. Nic ekstra.
Ona tego nie będzie jadła zauważyła, odkładając paczkę gryczanej. Lubi wszystko gotowe.
Jak będzie chciała żyć, to ugotuje, odbiła mama i na moment wróciła jej dawna stanowczość. Przestaliśmy ją rozpieszczać. Inaczej własną dobrocią ją zakopiemy.
Po godzinie wrócił tata, wyglądał jakby wracał z wykopu autostrady po piątej zmianie.
Mam rzucił. Klucze tu. Właścicielka babcia po podstawówce, spojrzenie jak radar. Powiedziała: jak coś poczuje lub usłyszy wylatuje.
Powiedziałem jej: Niech pani od razu wyrzuca.
Marek westchnęła mama.
No co? Trzeba mówić prawdę. Nie będę oszukiwać.
Zabrał torbę z pościelą, chwycił siatki z jedzeniem i wyszedł.
Zostawię u dozorczyni. Powiem Agacie, gdzie odebrać. Natalio, zamknij drzwi na wszystkie rygle. Jak będzie dzwonić nie odbieraj.
Ojciec wyszedł, mama się zamknęła w kuchni i zaczęła płakać.
Natalia znowu poczuła, jak serce jej się ściska. Jak to możliwe? Ani żyć nie umie, tylko istnieje od flaszki do flaszki, a rodziców dobiją
***
Przewidywania rodziców się sprawdziły po tygodniu zadzwoniła właścicielka i powiedziała, że z Agatą przyszła policja.
Przyciągnęła trzech typów, całonocna libacja. I znów rodzice nie dali rady jej zostawić tym razem Agata trafiła do ośrodka leczenia uzależnień.
Zamknięty, porządnie strzeżony obiecali, że przez rok odetną ją od procentów.
Kto wie, może jakiś cud się zdarzy?Natalia przez kilka następnych dni żyła trochę jak na zwolnionym filmie. Słyszała szepty sąsiadek na klatce, widziała łzy mamy, czuła napięcie w powietrzu, jakby dom wciąż czekał na huk, który może jeszcze nadejść. Ale tym razem huk nie nadszedł. Przyszła raczej cisza gęsta, ciężka, a jednak przynajmniej bezpieczna.
Wieczorami siedziały z mamą nad herbatą, czasem w milczeniu, czasem mówiąc o czymś innym niż Agata. Tata częściej zostawał na dłużej przy biurku, nie wywoływał już awantur o drobiazgi. Dom wydawał się obcy jakby czegoś nadal brakowało, ale po raz pierwszy od lat nie był polem minowym. Nawet Natalia poczuła, że może rozkładać książki na stole i nikt nie przyjdzie zabrać jej rzeczy.
Tydzień później, jakby tych burz nigdy nie było, mama ostrożnie zapytała:
Natalio, pojedziemy w sobotę na działkę? Może znajdziemy trochę malin one już dojrzewają.
Natalia skinęła głową.
Na działce pachniało mokrą ziemią i świeżo koszoną trawą. Mama zaczęła pielić grządki, Natalia usiadła pod drzewem z książką. Słońce łagodnie muskało jej twarz. Gdzieś z daleka dobiegały głosy dzieci, szumiał wiatr.
Po raz pierwszy od dawna Natalia przestała myśleć, co robi Agata, gdzie jest i czy znowu coś zniknęło z lodówki. Pozwoliła sobie, choć na chwilę, na cichą nadzieję, że świat, choćby połamany, może znowu poskładać z czasem.
Po południu wróciły do mieszkania. Po drodze mama kupiła ciasto drożdżowe, którego Agata nigdy nie znosiła, ale Natalia zawsze je kochała. Usiadły przy stole, popijając mleko, i chichotały z jakiejś głupiej historyjki z dzieciństwa. Tata też przysiadł się do nich, poprosił o kawałek ciasta, a potem włączył radio pierwszy raz od miesięcy nie pytając, czy ktoś zaraz z hukiem nie wbije do mieszkania.
Natalia spojrzała przez okno. Miasto zaczynało się rozświetlać, ludzie gdzieś szli, gdzieś wracali. Może i ona znajdzie dla siebie miejsce. Nie w cieniu siostry, nie w jej cieniu błędów i win. Może dopiero teraz zacznie się ich zwykłe, spokojne życie, w którym powoli, po swojemu, będą się uczyć od nowa oddychać.
A Agata? Natalia nie wiedziała, jak potoczy się jej historia. Ale pierwszy raz od dawna, zamiast lęku, poczuła tylko cichą nadzieję i ulgę. Może kiedyś usiądą razem przy stole naprawdę razem. Ale do tamtej pory musiała nauczyć się być szczęśliwa, choćby tylko we troje, choćby jeszcze niekompletnie.
Może na tym właśnie polega rodzina: nie zawsze można kogoś uratować, ale nie wolno też zapomnieć o ratowaniu samych siebie.
