W zapadłej wsi Kamionka, ukrytej wśród mazowieckich pól, nikt nie lubił baby Jadwigi. Ona sama trzymała się od ludzi z daleka, a „z daleka” to jeszcze delikatne określenie. Nienawidziła ich, i w tym wszyscy we wsi byli zgodni. Siłą mogła śmiało konkurować z pociągowym koniem: szeroka w barach, wysoka, przewyższająca wielu miejscowych chłopów, zmuszała ich do zadzierania głów, by spotkać się z jej wzrokiem. Ale nikt tego spojrzenia nie szukał — na powitanie nie odpowiadała, mruczała coś pod nosem i szła dalej, nie podnosząc oczu. A raczej nie opuszczając — wzrost miała iście olbrzymi.
Mieszkała Jadwiga w środku wsi, w starej chacie, którą, jak pamiętali najstarsi, zbudował jeszcze jej ojciec. Dom otaczał wysoki, ślepy płot, tak potężny, że niewielu odważało się przez niego zajrzeć. Baba Jadwiga była szybka do reakcji. Pewnego letniego wieczoru pijani chłopaki z ciekawości wspięli się na płot — chcieli zobaczyć, jak żyje ta odludnica. Jadwiga, zauważywszy ich przez okno, wyszła na ganek z myśliwską strzelbą odziedziczoną po ojcu i, nie mówiąc ani słowa, wystrzeliła w powietrze. Od tamtej pory omijano jej podwórko szerokim łukiem.
Gospodarstwo miała niemałe: kury, gęsi, króliki, dwie kozy. Sąsiedzi szeptali: „Po co jej tyle? Emerytura starczyłaby, a ona wciąż się dorabia”. Drób i króliki ubijała sama, woziła na targ do powiatowego miasta, gdzie sprzedawała wszystko w jeden dzień. Pieniądze chowała za pazuchę i wracała do swojej solidnej chaty. Z koziego mleka robiła ser po starej recepturze — drogi, ale podobno w mieście miała stałych kupców. Drób — czysty, króliki — tłuste, jaja — duże, wszystko bez oszustwa. Jadwiga nie obniżała ceny, ale towar brał się sam.
Gdy we wsi o niej mówiono, najstarsi wspominali: Jadwiga zawsze była ponura. Matka jej zmarła, gdy dziewczynka jeszcze raczkowała po podłodze. Zostali we dwoje z ojcem — równie potężnym i samotniczym. Po kilku latach przywiózł macochę z sąsiedniej gminy, ale ta, przeżywszy miesiąc, uciekła z walizką na stację. Niektórzy szeptali, że to przez Jadwigę. I tak zostali ojciec z córką sami. Gdy Jadwiga podrosła, ojciec wyjechał handlować do miasta i przepadł. Zabity czy uciekł za tą kobietą — nikt nie wiedział. Jadwiga została sama. Na zawsze.
Za mąż nie wyszła. „Kto by taką wytrzymał?” — plotkowali we wsi. Lata mijały, ludzie umierali, rodziły się nowe pokolenia, a Jadwiga jakby zamarła w czasie. Nawet siwizna jej nie dotknęła — głowę zawsze przykrywał chustą, spod której wystawał tylko masywny podbródek, haczykowaty nos i gęste czarne brwi, jakby wyrzeźbione z kamienia.
Pewnej zimowej nocy u sąsiadów, Kowalskich, wybuchł pożar. Jadwiga, nie mówiąc ani słowa, zjawiła się z bosakiem i, zanim przyjechali strażacy, pomagała gasić ogień. Tak zręcznie rozbierała palące się belki, że dom później poskładano niemal z tych samych materiałów — nic nie zdążyło spłonąć. Sąsiedzi dziękowali, ale Jadwiga tylko burknęła coś i odeszła bez słowa.
Gdy umarła, do wsi przyjechała z powiatu dyrektorka Domu Dziecka nr 5, pani Zofia Nowak, z trzema wychowawczyniami i gromadką dzieci. Wieśniacy, bardziej z ciekawości niż ze współczucia, tłumnie wtargnęli na jej podwórko. Ujrzeli tam wzorowy porządek: kurnik, klatki dla królików, chlewik dla kóz — wszystko jak z zagranicznych katalogów. W chacie — sterylna czystość, lecz pustka. Stół, krzesło, żelazne łóżko z zapadniętą siatką, przekrzywiony kredens z jedną popękaną miską, łyżką, nożem i kubkiem bez ucha. Przy oknie — stara ława lśniąca od starości, a na piecu — starannie ułożone ubrania. I to wszystko.
Na stole leżała koperta, podpisana twardym pismem: „Zofii Nowak od Jadwigi Kowalczyk”. Dyrektorka wzięła kopertę, otworzyła i przeczytała kartkę wyrwaną z zeszytu. Później opowiedziała: przez dwadzieścia lat Jadwiga co miesiąc przesyłała domowi dziecka pieniądze — niemałe, które bardzo pomagały. W liście było napisane: „Dom, gospodarstwo i cały majątek zapisuję Domowi Dziecka nr 5. Dzieci nie ponoszą winy”.
Wieśniacy stali w milczeniu, patrząc na pustą chatę. Ktoś przypomniał sobie, jak Jadwiga, jeszcze dziewczynką, siedziała nad rzeką, wpatrzona w wodę, jakby kogoś czekała. Ktoś szepnął, że jej ojciec może nie zginął, a uciekł, zostawiając córkę samą. A ona, zamknąwszy serce, całe życie dźwigała ten ciężar. I tylko dzieciom, obcym i niewinnym, oddała wszystko, co miała.
