– Mamo, no znowu zaczynasz! – Agata z irytacją uderzyła dłonią w stół. – Przecież się umówiłyśmy, że pomożesz nam z kredytem!
– Nigdy się na to nie umawiałyśmy – spokojnie odparła Wanda Kowalska, mieszając herbatę. – To ty założyłaś, że będę wam pomagać.
– Jak to nie umówiłyśmy? – oburzyła się córka. – Powiedziałaś, że się zastanowisz!
– Zastanowiłam się. I postanowiłam, że nie pomogę.
W kuchni zapadła niezręczna cisza. Agata patrzyła na matkę szeroko otwartymi oczami, jakby nie wierzyła w to, co usłyszała. Jej mąż, Krzysztof, nerwowo przestępował z nogi na nogę koło lodówki, wyraźnie czując się nie na miejscu.
– Mamo, ale my naprawdę jesteśmy w trudnej sytuacji – zaczęła znowu Agata, starając się mówić łagodniej. – Krzysiek stracił pracę, ja jestem na macierzyńskim z Małgosią. Pieniędzy brakuje, a bank nie będzie czekał.
– A dlaczego wcześniej o tym nie pomyśleliście? – Wanda odstawiła filiżankę na spodek. – Kiedy braliście ten kredyt na wasze auto, ostrzegałam was.
– Na jakie auto? – wybuchnęła Agata. – To przecież nie auto, tylko stary gruchot! Nie mieliśmy czym jeździć!
– Mogliście jeździć autobusem. Ja przez czterdzieści lat jeździłam autobusami i jakoś żyję.
– Mamo! – Agata zerwała się od stołu i zaczęła nerwowo chodzić po kuchni. – Naprawdę uważasz, że powinniśmy wozić dziecko autobusami?
– A dlaczego nie? Ja wychowałam cię sama, pracowałam od rana do nocy i nikogo nie prosiłam o pomoc.
Krzysztof w końcu odważył się wtrącić.
– Pani Wando, my nie prosimy o darowanie pieniędzy. Oddamy je, jak tylko znajdę pracę.
– Ale kiedy znajdziesz? – zapytała bez złości, ale stanowczo. – Szukasz miesiąc, dwa, pół roku? A kredyt trzeba spłacać co miesiąc.
– Na pewno znajdę. Mam dyplom, doświadczenie.
– Oczywiście, że znajdziesz – skinęła głową Wanda. – Tylko nie wiadomo, kiedy. A ja co mam zrobić bez pieniędzy? Żyć na podwórku?
Agata gwałtownie odwróciła się do matki.
– Przecież masz przyzwoitą emeryturę! Cztery tysiące złotych! Prosimy tylko o pomoc z ratą – półtora tysiąca. Zostanie ci dwa i pół!
– Na co zostanie? – Wanda wyjęła z szuflady zeszyt i okulary. – Policzmy. Czynsz – tysiąc złotych. Leki – pięćset, jak nie więcej. Jedzenie – tysiąc minimum. To już dwa i pół. A ubrania? A jeśli coś się popsuje? A jeśli zachoruję i będę musiała iść do prywatnego lekarza?
– Mamo, ale przecież nie kupujesz ubrań co miesiąc – próbowała protestować Agata.
– A buty? A bielizna? A jeśli zepsuje się pralka albo lodówka? Z czego to kupię?
– Wtedy pomożemy – obiecał Krzysztof.
Wanda spojrzała na niego z lekkim uśmieszkiem.
– Jesteś dobrym człowiekiem, Krzysiek, ale wtedy też nie będziecie mieli z czego pomóc. Sami prosicie.
Z pokoju dobiegł płacz dziecka. Agata rzuciła matce gniewne spojrzenie i poszła do córeczki. Krzysztof został w kuchni z teściową.
– Pani Wando, rozumiem, że to niewygodne – zaczął cicho. – Ale naprawdę jesteśmy w potrzasku. Bank dzwoni codziennie, grozi, że zabierze auto.
– I słusznie – odpowiedziała spokojnie. – Nie powinniście byli brać kredytu na coś, na co was nie stać.
– Ale jesteśmy rodziną. Czy rodzina nie powinna sobie pomagać?
– Powinna. Ale ja już pomogłam. Trzydzieści pięć lat wychowywałam córkę, postawiłam ją na nogi, dałam wykształcenie. Dałam wam mieszkanie, kiedy wychodziłaś za mąż. Myślałam, że teraz mogę żyć spokojnie.
Krzysztof spuścił głowę. Agata wróciła do kuchni z dzieckiem na rękach.
– Mamo, naprawdę nie żal ci wnuczki? – zapytała, kołysząc malutką. – A jeśli nas wyrzucą na bruk?
– Nikt was nie wyrzuci – zmęczonym głosem odpowiedziała Wanda. – Przestań grać teatr.
– Jak nie wyrzucą? A jeśli nie spłacimy kredytu?
– Zabiorą wam auto i tyle. A mieszkać będziecie w tym, które wam dałam.
– Ale jak będziemy dojeżdżać do pracy bez auta?
– Tak jak miliony ludzi. Metrem, tramwajem.
Agata usiadła na krześle i mocniej przytuliła córeczkę.
– Mamo, dlaczego stałaś się taka okrutna? Zawsze nam pomagałaś.
– Bo kiedyś pracowałam i mogłam sobie na to pozwolić. Teraz żyję z emerytury, na którą sam– A teraz to moja kolej, by żyć dla siebie – zakończyła Wanda, odwracając wzrok w stronę okna, gdzie na parapecie przysiadła wróbelka.
