Nie potrzebuję sparaliżowanej powiedziała narzeczona i wyszła…
Ale nawet nie domyślała się, co może się wydarzyć dalej…
W jednej wiosce mieszkał zwyczajny staruszek, co w weekendy lubił wypić trochę wódki. Miał swoje marzenie: chciał mieć psa, nie byle jakiego, tylko czystej krwi owczarka kaukaskiego. Był gotów po niego pojechać choćby na koniec Polski, byle tylko znaleźć odpowiedniego psa i sprowadzić go do siebie.
Staruszka nazywano Stasiukiem. Czy to było imię, czy przydomek nikt nie wiedział. Stasiuk czy Stasinek, wszyscy tak się do niego zwracali, a on nigdy nikogo nie poprawiał. Po pracy w ogrodzie siadał sobie Stasiuk na ławce przed domem i wspominał dawne czasy. Często młodzi zbierali się wokół niego, żeby posłuchać, jak kiedyś w wiosce bywało.
Żonę Stasiuk już dawno pochował. Jadwiga była chora na serce. Lekarze surowo zakazali jej rodzić, ale ona chciała dziecka. Urodziła Stasiukowi syna, sama bardzo podupadła na zdrowiu. Stasiuk kochał Jadwigę. Wszystko gotów był za nią w domu zrobić, nawet worek mleka ze sklepu nie pozwalał jej nieść. Nie wolno! powtarzał. Lekarze zakazali!
Syna wychowywał sam, gotował jedzenie. Jadwiga ciągle się martwiła:
Wstydziłbyś się! Baba do śmiechu, że wszystko na mężczyźnie!
Ale kobiety nie śmiały się, tylko zazdrościły:
Oj, Jadziunia! Dajże nam swojego Stasiuka w dzierżawę, choćby na jeden dzień twojej codzienności!
Jadwiga tylko się uśmiechała. Tak z uśmiechem i odeszła z tego świata. Stasiuk rano znalazł ją już zimną. Płakał jak bóbr trzy dni, a potem zajął się synem.
Chłopak akurat wchodził w trudny wiek, miał czternaście lat. Po wojsku wcześnie się ożenił i został tam, gdzie służył. Tak Stasiuk został całkiem sam. Ale nie narzekał lubił pogadać z młodymi na ławce pod domem.
Z syna narodziła się wnuczka, Stasiuk ciągle ich do siebie zapraszał, ale oni nigdy nie przyjeżdżali. Praca, brak czasu, raz jedno, raz drugie. Wnuczkę widział tylko na zdjęciach.
Aż jednego dnia wieś zauważyła, że Stasiuk chodzi jak cień, smutny, nie żartuje, nie siedzi na ławce przed domem. Zaczęli wypytywać co się stało. Okazało się, że dostał telegram: synowa napisała, że mieli wypadek samochodowy. Wnuczka leży w ciężkim stanie w szpitalu, syn Stasiuka nie żyje.
Co za nieszczęście, co za tragedia współczuła mu cała wieś, ale jakie można dobrać słowa na takie nieszczęście?…
Stasiuk przyjmował kondolencje, ale nie było mu lżej. Syna żal, ale nic go nie wróci, a jeszcze bardziej szkoda wnuczki młoda dziewczyna, piętnaście lat, powinna żyć i być szczęśliwa. Stasiukowi serce rwało się z żalu.
Najgorsze od synowej już żadnych wieści. Nie pisała, nie odpowiadała na telegramy, nie odbierała telefonu. Jak się dowiedzieć, co z wnuczką? Stasiuk choć jej nigdy nie widział na żywo, to kochał ją nie mniej niż resztę rodziny. Na zdjęciach wnuczka bardzo była podobna do Jadwigi z lat młodości.
Stasiuk już się zbierał, by jechać do miasta, gdzie syn mieszkał, gdy nagle, tuż przed wyjazdem, podjeżdża samochód pod dom. Z auta wynoszą nosze. Do domu niemal bez pukania wpadła kobieta. Staruszek nie od razu zrozumiał, że to żona jego zmarłego syna. Zaraz za nią wnieśli nosze z wnuczką, dosłownie rzucili dziewczynę na kanapę i wyszli.
Ona jest sparaliżowana od stóp do głowy. Mi taka córka niepotrzebna. Ja się jeszcze zdążę ponownie wydać za mąż i mieć zdrowe dziecko! powiedziała synowa.
Ale ja nie jestem lekarzem! zdążył zaprotestować Stasiuk.
A lekarz niepotrzebny. I tak nie pomogą. Potrzebuje opiekunki. Jak nie chcesz się bawić, zakop ją żywcem, a ja nie zamierzam marnować swojego życia. Nie jestem jej pielęgniarką! rzuciła i trzasnęła drzwiami.
To ty jej nawet matką nie jesteś! krzyknął za nią Stasiuk.
Wtedy zrozumiał, czemu syn nigdy nie przyjeżdżał z rodziną. Z taką babą tylko na targ chodzić i awantury robić, nie do gości jeździć. Jak syn się wpakował w taką wiedźmę? Tylko teraz już nie zapytasz. Gdyby wiedział, że jego żona od córki się wyrzeknie, to chyba przewróciłby się w grobie. Zostali sami: Stasiuk z wnuczką.
Dziewczynka faktycznie była całkowicie sparaliżowana, ale dla Stasiuka nie było to nowe przywykł do opieki i gospodarstwa domowego. Teraz miał cel w życiu uzdrowić wnuczkę.
Lekarze zrezygnowali, wypisali ją ze szpitala. Mówili, że nie rozumieją, jak dziewczyna w ogóle przeżyła wypadek urazy były niemal niekompatybilne z życiem. Zostały jedynie ludowe sposoby i znachorki. Wiejska znachorka mieszkała bardzo daleko. Sparaliżowanego dziecka nie dało się do niej zawieźć, a ona nie wyjeżdżała do domów, już była zbyt wiekowa. Stasiuk więc jeździł prawie co tydzień, ona dawała zioła i nalewki. Tymi właśnie leczył wnuczkę.
Minął ponad rok, ona wciąż ani ręką, ani nogą nie ruszała, leżała jak kłoda pod kołdrą. Nawet mówić nie potrafiła tylko nieokreślone dźwięki wydawała.
Czasem Stasiuk zauważał łzy na jej policzkach. W takich chwilach czuł, jakby mu się serce rozsypywało z żalu. Myślał, że wnuczka tęskni za matką i ojcem. Długo z nią rozmawiał, czytał książki, ale ona nie mogła mu odpowiedzieć. Oboje bardzo cierpieli.
Aż któregoś wieczora zdarzyło się coś nieoczekiwanego. Gdy dziadek jak zwykle siedział przy łóżku wnuczki, do domu wpadła pijana banda młodych. Okazało się, że Stasiuk nie zamknął drzwi. Wracali z dyskoteki, zobaczyli światło w oknie. Wiedzieli, że w domu mieszka sparaliżowana dziewczyna. Ktoś zaproponował wejść i rozbawić się, bo dziewczyna przecież się nie obroni…
No, dziadek! Zdejmuj z wnuczki kołdrę, rozchylaj jej nogi! Teraz losujemy, kto pierwszy… rozkazał najbardziej pijany.
Litości! Przecież ma tylko piętnaście lat! zaprotestował staruszek.
Poczekaj, tylko zęby wyczyszczę! powiedział Stasiuk, a sam pobiegł do kuchni, otworzył piwnicę i zawołał: Bierz go!
A z piwnicy wyskoczył wielki kaukaski owczarek. Zaczął tłuc bandę, łapać za spodnie! Temu głównemu prawie ogon urwał, reszcie podarł portki na tyłku. Tak biegli przez wieś z gołym tyłkiem, ludzie ze śmiechu nie mogli się opanować, a pies gonił ich aż do granicy wioski.
Wraca Stasiuk do pokoju, a tam wnuczka siedzi na łóżku i woła przez okno:
Maks! Maks! No dawaj, dziadku, łap go, żeby nie uciekł!…
Staruszek się popłakał. Od tego dnia wnuczka wracała do zdrowia. Wkrótce zaczęła chodzić. Czy to zioła znachorki zadziałały, czy stres po napaści psa, ale dziewczynka zaczęła mówić bez przerwy. Namilczała się przez cały rok. A skąd się wziął pies zapytacie?… Otóż owczarek kaukaski Maks mieszkał u syna Stasiuka, a gdy zdarzyła się tragedia i zginął właściciel, nieczuła synowa pozbyła się i córki, i pupila.
Przywiozła go razem z dziewczynką, ale staruszkowi nic nie powiedziała. Po tym, jak wyszła z domu, Stasiuk poszedł zamknąć furtkę, patrzy, a pod bramą siedzi pies. Chudy, nieszczęsny, oczy smutne jak u chorej krowy łzy z nich leciały. Stasiuk nawet nie wiedział, że syn miał psa. Nie mógł go wypędzić na ulicę, zabrał do siebie.
Pies wiernie służył staruszkowi, a kiedy przyszła ta banda, siedział akurat w piwnicy, bo lato było upalne. Żeby nie męczyć zwierzęcia, dziadek Stasiuk trzymał Maksa za dnia w piwnicy, a wieczorem, gdy słońce już schodziło, wypuszczał. Tamtego wieczora jeszcze nie zdążył wypuścić. Gdyby Maks był na zewnątrz, bandyci do domu by nie weszli.
Wnuczka powiedziała później dziadkowi, że kiedy płakała, łzy były z tęsknoty za psem. Dziadek trzymał Maksa tylko na podwórku, do pokoju nie wpuszczał. Dziewczynka bardzo za nim tęskniła, ale nie mogła o tym powiedzieć dziadkowi.
Maks po pogonieniu winowajców wrócił do domu i z radością wylizał twarz swojej małej pani. On także za nią bardzo tęsknił. Tak to zaczęli żyć we trójkę: Stasiuk, wnuczka i Maks. A o matce dziewczynki nigdy już więcej nie usłyszeli.
