Na krańcu świata.
Śnieg wsypywał się do moich butów, parzył skórę przez cienki materiał. Naprawdę nie miałem zamiaru kupować kozaków, no bo czy w polskiej wiosce, gdzie wszyscy noszą kalosze albo gumiaki, wypada paradować w eleganckich butach za kilkaset złotych? I tak tata zablokował moją kartę.
Serio chcesz mieszkać na wsi? zapytał z pogardą, wykrzywiając usta.
Mój ojciec nie znosi wsi, urlop pod lasem, ogniska dla niego świat kończy się na granicy dużego miasta, najlepiej Warszawy albo Krakowa. I Wojtek był taki sam, więc wyjechałem do wsi. Wcale nie chciałem tam żyć, choć, w przeciwieństwie do ojca, uwielbiam biwaki, namioty i całą tę romantykę odludzia. Ale zamieszkać to już za dużo. Ojcu powiedziałem inaczej.
Chcę. I będę.
Nie gadaj głupot. Co tam będziesz robił, krowom ogony wiązać? Myślałem, że latem bierzesz ślub z Wojtkiem, już przygotowania mieliśmy zacząć…
No tak, ślub. Ojciec podsuwał mi Wojtka jak zimną mortadelę z marketu, zlepioną i nieapetyczną, od której robi się słabo do końca dnia. Fakt, Wojtek nie wyglądał źle prosty nos, wyraziste oczy, zadbane, lekko kręcone włosy, silna sylwetka. Był prawą ręką ojca w interesach i tata już widział mnie jako żonę tego idealnego kandydata.
Nie znosiłem Wojtka. Denerwował mnie jego monotonny głos, palce niczym kiełbasy, nieustannie coś obracające, przechwałki o cenach jego garniturów, zegarków, samochodu…
Pieniądze, pieniądze, pieniądze! To był ich świat. Ja pragnąłem miłości, tej, o której ludzie czytają w książkach oddech ściska z wrażenia. Jeszcze nie przeżyłem czegoś takiego, ale czułem, że kiedyś się wydarzy. Wiele razy się zakochiwałem, interesowałem się tym czy innym chłopakiem, jednak uczucia mijały, nie zostawiając śladów. A ja chciałem przeżyć dramat, bliznę na duszy, nie spokojne życie u boku przewidywalnego Wojtka. Dlatego wyjazd na wieś i praca jako nauczyciel wydawała się genialna. Wojtek nie przyjedzie, przestraszy się braku internetu, ciepłej wody i kanalizacji.
Specjalnie znalazłem taką wieś, gdzie nie było żadnych wygód. Dyrektor wahał się, czy mnie zatrudnić młody, wykształcony, z miasta, no i ta poprzednia nauczycielka nagle zmarła. Byłem uparty: zdobyłem certyfikaty, kursy, dotarłem aż do wydziału edukacji.
I co taki młody, wykwalifikowany nauczyciel będzie robić na wsi? zapytała surowo pani z rudymi włosami w urzędzie.
Uczyć dzieci odparłem z taką samą determinacją.
I tak właśnie zacząłem uczyć. Mieszkam w małym domu bez ciepłej wody, bez kanalizacji, sam rozpalam piec. Dokładnie, jak się spodziewałem, Wojtek przyjechał, spędził jedną noc, rano spakował walizkę i uciekł. Dzwonił, prosił, żebym wrócił, ale podobnie jak tata traktował wieś jako chwilową zachciankę.
Początkowo nawet mi się podobało. Ale zima przyszła szybko, dom wywietrzał tak, że pod kołdrą trząsłem się z zimna, a wnoszenie drewna do pieca okazało się wyzwaniem. Przez chwilę żałowałem, ale nie zwykłem się poddawać. Teraz odpowiadałem już nie tylko za siebie. Odpowiadałem za dzieci.
Moja klasa była maleńka, dwanaścioro uczniów. Na początku szok: w Centrum Kreatywności Dziecięcej, gdzie pracowałem przez dwa lata, dzieci były zdolne, mądre, ambitne. A tutaj… wydali się mi po prostu niereformowalni. Trzecia klasa, a czytają po literkach! Prace domowej nie robią, na lekcjach rozrabiają. Ale potem ich pokochałem.
Szymek rzeźbił zwierzęta w drewnie nie jakieś tam toporne figurki, lecz piękne lisy, niedźwiedzie, zające, których nie wstyd pokazać w księgarni dziecięcej. Anka pisała białe wiersze, Władek zawsze zostawał po lekcjach, żeby posprzątać, u Ireny był baranek, który odprowadzał ją do szkoły niczym pies.
I czytać potrafili po prostu wcześniej im nie zależało, a i książki dostawali nudne. W nosie miałem program sam zdobywałem ciekawe książki w pobliskim miasteczku, bo internet ledwo łapał, zamówić coś niemal niemożliwe.
Nie umiałem tylko podejść do jednego dziecka. I akurat jej ojca spotkałem, gdy twarz mi zdrętwiała od śniegu, a ręce miałem pełne drewna.
Dzień dobry, Panie Marcinie przywitałem go, gdy zatrzymał się za furtką.
Byłem trochę niepewny. Twarz miał taką… surową, jakby prosto z filmu sensacyjnego. Nigdy się nie uśmiechał. Serce waliło mi jak młot byle nie zauważył, ile strachu mi sprawia. A może to nie strach?
Dzień dobry.
Głos zabrzmiał wyżej, niż chciałem.
Czemu u Tosi same dwójki?
Bo nie robi niczego.
To ją zmobilizuj. Kto tu jest nauczycielem: ja czy pan?
Nauczycielem byłem ja. Ale nie zamierzałem jej zmuszać. Dziewczynka najpewniej miała autyzm, to już inna sprawa, dla specjalisty.
Zawsze tak było? zapytałem ostrożnie.
Marcin zawahał się.
Nie zawsze. Kiedyś wszystko robiła z Olą.
A Ola to kto?
Marcin skrzywił się, jakby śnieg wpadł mu do buta.
Jej mama.
Od razu stało się jasne, że następne pytanie jest niebezpieczne, ale musiałem je zadać.
A gdzie ona teraz?
Na cmentarzu.
Ot, wszystko jasne. Jak to ojciec kiedyś mawiał: problem prosto rozwiązany.
Stałem z tymi drewnami niewygodnie. Ale nie chciałem się przyznać. Gdy polano spadło mi na stopę, aż zapiszczałem z bólu, dłoń ścisnęła drwa, a łzy zebrały mi się pod powiekami od rozżalenia i bólu. Głupie uczucie, przecież jestem dorosły. Ale jakoś się tak poczułem.
Pomogę zaproponował Marcin.
Dziękuję, poradzę sobie.
Widać, jak sobie pan radzi.
Wniósł drewno, poprawił polano przy framudze i przestało się zacinać.
Proszę śmiało mówić, gdyby coś powiedział i zniknął.
Po co był ten cały teatr? Myślał, że za kilka polan postawię Tosią trójkę na koniec semestru? Raczej nie
Myśli o dziewczynce nie dawały mi spokoju. Próbowałem do niej dotrzeć różnymi sposobami, aż czułem się nieudolny pedagogicznie i zwyczajnie żal mi było dziecka. Nawet poszedłem do wicedyrektorki.
Oj, szkoda czasu. W lato przeniesiemy ją do szkoły specjalnej.
Jak to?
Na komisję, niech dają Orzeczenie. Co zrobić, jak taka się urodziła.
Ale jej ojciec twierdzi, że kiedyś…
Przestań, z matką wszystko było inaczej. Teraz on nie podoła. Nawymyśla ci, nie słuchaj go…
Nie lubi pan go, co? odgadłem.
Wicedyrektorka spojrzała z rezerwą.
Nie o lubienie chodzi. Dziecko trzeba uczyć tam, gdzie się da.
Nie pasowało mi to. Nie byłem pewien, czy Tosia faktycznie powinna iść do szkoły specjalnej. Zadzwoniłem do swojej ulubionej metodyczki Pani Lidii Lubomirskiej, poradziłem się i poszedłem do Tosi do domu. Bałem się, to jasne wypiłem herbatę z rumiankiem, chociaż za nim nie przepadam. Moja mama piła rumianek na uspokojenie. Też już jej nie ma, chyba dlatego łatwo mi tę historię poczuć.
Marcin nie był szczególnie zadowolony, choć liczyłem, że się ucieszy, że pomogę dziewczynce.
Generalnie, nie przyjmujemy gości mruknął.
Zacisnąłem usta jak moja wicedyrektorka i odparłem, że wychowawca musi sprawdzić warunki domowe.
Pokój Tosi był wspaniały. Różowe tapety, pluszaki, stosy książek. Patrzyłem z zazdrością mój ojciec był minimalistą, nie znosił bibelotów i kolorów. Moja dziecięca komnata była beżowa, zabawki beżowe.
Na początku nie poszło idealnie. Pytałem Tosię o ulubione książki, przeglądałem, pytałem o kredki. Tosia w milczeniu przyniosła kredki, o książkach nie powiedziała nic. Gdy zapytałem na koniec o imię różowego zajączka, odpowiedziała:
Kropka.
Kolejna wizyta, przyniosłem Kropce sweter. Mama nauczyła mnie szydełkować, robiłem to przez lata na jej pamiątkę. Nie wyszło idealnie, grube włóczki, ale niespodziewanie Tosia rozpromieniła się, przymierzyła sweter, powiedziała:
Ładny.
Zaproponowałem Tosi, żeby narysowała Kropkę w nowym ubranku. Zrobiła to. Podpisałem imię celowo z błędem. Tosia poprawiła.
Nie była opóźniona.
Będę przychodzić trzy razy w tygodniu do Tosi oznajmiłem Marcinowi.
Nie mam zbytnio pieniędzy odparł ponuro.
Nie potrzebuję pieniędzy obraziłem się.
Tak się dogadaliśmy.
Wicedyrektorka nie była zachwycona.
Co to za samowolka? Nie można skupiać się na jednym dziecku, to niepedagogiczne! I bez sensu, takich dzieci już widziałam.
Ja też widziałem przerwałem jej. Ale za wcześnie, żeby skreślać.
Dziewczynka faktycznie była nietypowa milcząca, nie patrzyła w oczy, wolała rysować niż pisać. Ale liczyć potrafiła, gramatykę łapała szybko. Na koniec semestru trójek nie trzeba było wystawiać wypracowała je sama.
Na Sylwestra gdzieś jedziesz? zapytał Marcin, nie patrząc mi w oczy, zupełnie jak Tosia.
Nigdzie odparłem, rumieniąc się.
Tosia chce pana zaprosić.
Dziwne nie mówiła mi nic takiego. Zresztą ona niewiele mówiła. Jeśli faktycznie, nie chciałem jej sprawić przykrości. Ale i nie marzyło mi się obchodzić Nowy Rok z obcymi.
Dzięki, pomyślę odpisałem.
Spałem tej nocy źle. Nie mogłem dojść do siebie dlaczego jestem taki poruszony? Pracuję z Tosią miesiąc, pewnie dlatego się otworzyła. O to mi chodziło? A co myśli Marcin
Z tymi myślami zasnąłem. Rano zadzwonił Wojtek.
Kiedy przyjedziesz?
Słucham?
No, na Sylwestra. Nie będziesz chyba siedział na wsi?
Właśnie będę.
Może wystarczy już? Tata ma skoki ciśnienia, nie daje sobie rady.
Tata nie zadzwonił ani razu.
Niech idzie do lekarza odburknąłem.
Więc naprawdę nie wrócisz?
Naprawdę.
Cholera. I co zrobić?
Rób, co chcesz!
Nie myślałem, że Wojtek naprawdę coś zrobi a on przyjechał, z szampanem, sałatkami i prezentami.
Jeśli góra nie idzie do Mahometa
Zaniemówiłem. Nijak nie kojarzył mi się z wiejską chatą lubił Sylwestra w dobrych restauracjach, z muzyką, tańcami. Tutaj nawet telewizora nie było.
Nic to, najważniejsze, że jesteś.
Doszukiwałem się podstępu. Nie znalazłem. Może się w nim myliłem? pomyślałem.
Jeszcze mocniej się wzruszyłem, gdy zobaczyłem moje ukochane potrawy, książki do pracy z dziećmi, projektor i nauczycielski kalendarz w eleganckim pudełku.
Dziękuję powiedziałem wzruszony. Spodziewałem się smartwatcha albo złotej bransolety.
Wojtek się uśmiechnął.
Jesteś dla mnie najważniejszy. Jeśli chcesz żyć na wsi, będziemy na wsi. Biżuterię też przywiozłem.
Wyjął czerwone pudełeczko. Wiadomo było, co w środku.
Mogę nie odpowiadać dzisiaj? zapytałem.
Wojtek się nie obraził.
Bałem się, że od razu odmówisz. Poczekam, ile zechcesz.
Nie wiedziałem, co powiedzieć schowałem pudełko do kieszeni.
Marcin miał mój numer, ale zadzwonił na stacjonarny.
Pan się już zastanowił? zapytał.
Przepraszam, akurat mam przyjaciela z miasta.
Rozumiem mruknął.
I rozłączył się.
Od razu ogarnął mnie jakiś smutek. Co to znaczy rozumiem? Nic nie obiecywałem! Ale chyba się obraził. Chyba przez Tosię. Dziecko czeka, a który ojciec chce widzieć, że córka się zawiodła?
Od tych myśli zakręciło mi się w głowie. Wojtek nie zauważył próbował złapać internet, żeby włączyć filmy sylwestrowe.
Usłyszałem gwizd. Tak woła się psa. Przypomniałem sobie, że Marcin właśnie tak gwizdał. Wyjrzałem przez okno. Marcin i Tosia stali przy furtce.
Rumieniec uderzył mi do twarzy.
Kto to? spytał wojowniczo Wojtek.
Uczennica zająknąłem się. Zaraz wrócę.
Przygotowałem Tosi prezent przyjaciółkę dla Kropki, różową zajączycę. Ojciec nazwałby to kiczem.
Marcinowi też postanowiłem coś podarować, nie byłem pewny, czy powinienem ale zrobiłem to: własnoręcznie wydziergane rękawiczki.
Chwyciłem prezenty i wybiegłem, jak stałem: bez czapki, w cienkich rajstopach. Nabierałem śniegu w buty, ale nawet nie poczułem zimna.
Tosiuniu, cześć! powiedziałem cicho. Szczęśliwego Nowego Roku! Zobacz, co mam dla ciebie.
Wręczyłem jej torbę. Wyciągnęła zajączycę, przytuliła, spojrzała na ojca; Marcin wyjął dwa pakunki: większy i mniejszy. Tosia rozwinęła duży był tam zeszyt z narysowanym komiksem, od razu rozpoznałem jej rysunki.
Dziękuję, świetny komiks!
W mniejszym pakunku odkryła broszkę złotego ptaszka. Podniosłem wzrok na Marcina, a Tosia powiedziała:
To mamy.
Zatkało mnie.
No dobrze. Idziemy już powiedział szorstko Marcin.
Jasne. Szczęśliwego Sylwestra!
I wam wszystkiego dobrego
Chciałem przytulić Tosię, ale nie śmiałem stała ściskając zabawkę, milcząc.
Przy bramie odwróciłem się czy to widok tych dwóch sylwetek tak ścisnął mi pierś, nie wiem, ale wracając do domu, mrugałem i pociągałem nosem.
I co tam? spytał Wojtek z niezadowoleniem.
Spojrzałem na zeszyt i broszkę w dłoni. Przypomniałem sobie, że miałem przecież oddać rękawiczki. A jeszcze co powiedziała Tosia: to mamy… I jaka u Marcina uśmiech pojawia się tylko, gdy patrzy na córkę. W środku coś we mnie pękało i rozkwitało naraz. Wojtka mi żal, ale okłamać jego i siebie byłoby głupotą.
Wyjąłem czerwone pudełeczko z kieszeni, oddałem Wojtkowi i powiedziałem:
Wróć do domu. Przepraszam, nie zostanę twoją żoną. Przepraszam powtórzyłem.
Twarz Wojtka stężała. Nie był przyzwyczajony do odmowy.
Przez chwilę wydawało mi się, że mnie uderzy. Ale schował pudełko, zabrał klucze i wyszedł bez słowa.
Pospiesznie schowałem jedzenie do pojemników, złapałem rękawiczki dla Marcina i pobiegłem za tymi obcymi, których jednak najbardziej potrzebowałem.
I nauczyłem się, że prawdziwe uczucia kryją się gdzieś na krańcu świata tam, gdzie człowiek podejmuje najtrudniejsze decyzje.
