Miłość
Wieczorkiem sprzątałam w gabinecie pielęgniarskim, aż tu słyszę drzwi skrzypią tak, jakby ktoś się na nie całą klatką piersiową naparł. Odwracam się i oczom nie wierzę! Stoi niby Zygmunt, nasz szanowany majster z końca ulicy człowiek na wszystkie złote rączki, co zawsze pachnie trocinami i fajką z własną mieszanką ale ten ma twarz gładką, bez brody, bladą, na szyi plaster i od niego aż wali Warsawą, że aż mnie w nosie szczypie. Co, Zygmunt, brodę wycięł?! Przecież zawsze była bardziej dostojna niż u samego świętego Mikołaja!
Ty to, Zygmuncie Kowalik, czy brat młodszy? rzuciłam, puszczając szmatę na podłogę.
A on stoi, szarpie czapkę w palcach, wzrok unika:
Ja to, Zofia, ja… Daj, coś mi daj. Serce. I na nerwy.
Od razu włączyłam tryb zawodowy posadziłam go na leżance, wyciągnęłam ciśnieniomierz.
Co się stało? Gdzie boli?
Wszędzie burknął. W środku wali, jak młot na blachę. Nie śpię. Ręce mi się trzęsą.
Ciśnienie 160 na 100 grubo za dużo jak na Zygmunta, co do lekarza chodzi tylko jak go żona zabierze siłą albo gdy gwoździa palcami zgina.
No, to mów szczerze. Przepracowałeś się czy z Sabiną się pokłóciliście?
Przy imieniu Sabiny, żony, drgnął, twarz mu zaróżowiła, szczęki zagrały. A Sabina cicha, spokojna kobieta, całe życie za nim chodzi jak zadek z krzesłem, nigdy przeciwko nie powie. Wszystko na Zygmuś i Zygmuś. A Zygmuś twardy jak gałąź, co czasem więcej sęków niż liści.
Daj mi krople i nie pytaj. Twoje leczyć, więc lecz.
Nakropiłam mu korvalol, walidol pod język i usiadł chwilę, zebrał się i burknął dziękuję przez zęby, po czym powlókł się do domu. Patrzę przez okno idzie jak młody, z energią. Hmm czyżby go już diabeł w żebro dźgnął? Zakochał się na stare lata?
Wieś u nas jak ul kichniesz na jednym końcu, drugi już opłakuje i myśli że jesteś na durniu.
Na drugi dzień wpadła do mnie Lucyna listonoszka z prędkością wiatru:
Zofia! Słyszałaś, co się dzieje z Zygmuntem? Oszalał, normalnie! Brodę ogolił, i jeszcze do miasta pojechał, wrócił z torbami, schował pod kurtką. Anka z Społem dzwoniła, mówiła, że Zygmunt sam w dziale z materiałami kupował coś i zaglądał do jubilera!
Serce mi stanęło. Coś się wykluwa! Ale co? Przecież w naszej wiosce wszyscy wszystko wiedzą.
A Sabina? pytam cicho.
Lucyna rozłożyła ręce:
Jej oczy jakby były cały czas na deszczu. Sąsiadki plotkują, że do letniej kuchni ją wygnał Nie przeszkadzaj, mam projekt. Jaki projekt u cieśli nocą? Wiadomo, jaki…
Parę dni potem wpada do mnie Sabina Kowalik, drobna, malutka, w starym szalu z wełny.
Zofio szepcze mogę?
Usadziłam ją przy piecu, dałam gorącą herbatę z malinami. Siedzi, trzyma kubek obiema rękami i patrzy w punkt.
Odchodzi ode mnie, Zofio. Czterdzieści lat w zgodzie, dzieci wychowane, wnuków doczekaliśmy… a tu koniec.
Daj spokój, Sabina. Może wcale nie tak… próbuję pocieszyć, a sama mam na sercu szarada.
Obcy się zrobił. Codziennie się goli. Od wody kolońskiej aż mdli… skrzywiła się. A wczoraj w kieszeni jego marynarki rachunek z Złota Igła. Kłamie, w oczy nie patrzy… łzy jej popłynęły, te ciche, staruszkowe, co wyżłabiają bruzdy coraz głębiej. Z jakiegoś powodu skrzynkę z moim posagiem i starymi sukniami rozgrzebał na strychu. Wchodzę, patrzy krzywo Po co chodzisz, szukasz?, łup drzwiami.
No tak, stara, nieładna już jestem. Ale on też nie z miski…
Gładziłam ją po ramieniu, myśląc sobie: Ech, chłopy, co wy robicie?
Poczekaj, Sabina. Może nie tak, jak myślisz.
Jak inaczej? skrzywiła się gorzko. Śpiewa. Zamknie się w szopie, wali młotkiem i śpiewa: Hej, rozkwita bez…. Nigdy nie śpiewał. Zakochał się, Zofio. Na pewno.
Odeszła, a ja całą noc nie spałam. No nie wierzę, żeby Zygmunt, pewny jak porządny dąb chłop, rodzinę rozwalił na stare lata. Surowy, milczący, ale nie podły.
Minął tydzień. Napięcie w wiosce rosło jak drożdże w ciepłej wodzie. Plotki od młodej bibliotekarki z miasta przez tajemniczą panią z willi na sąsiedniej ulicy.
Zygmunt chodził zatopiony w swoim świecie, z błyskiem w oku, schudły, ale… jakby unosił się nad ziemią.
W sobotę, pod wieczór, wpada sąsiadki synek:
Ciociu Zofia! Dziadek Zygmunt upadł na podwórku! Babcia Sabina woła!
Torba, krzyż na ramieniu i pędzę, galosy ślizgają się na trawie, a w głowie tylko: Boże, nie zawał! Tylko nie zawał.
Wpadam Zygmunt leży na trawie, blady jak ściana, usta sine. Sabina klęczy, głowę przytula. Całe podwórko zawalone deskami, kantami, farbami, a pośrodku ledwo zaczęta, misterna biała altana.
Podbiegam, mierzę puls za szybki. Ciśnienie wysokie.
Co się stało?
Deskę… ciężką… podniosłem… szepcze Zygmunt. Zciemniło się… plecy strzeliły… i tu… pokazuje klatkę piersiową.
Przeciążył się. Strzeliłam dwa zastrzyki, uregulowałam ciśnienie, posiedział. Oddychał już spokojniej.
Sabina, sprowadź sąsiada, pomoże go przenieść do domu. Niech nie leży na mokrym!
Ułożyliśmy Zygmunta na łóżku.
Zygmunt… pyta cicho Sabina po co ta altana? Jesień, za chwilę zima.
Zygmunt patrzy długo, wzdycha głęboko, grzebie pod poduszką i wyciąga… pudełko z aksamitu oraz starą, pożółkłą zeszyt.
Nie tak miało być, Sabina. mówi, głosu nie kontroluje, jak chłopiec. Pamiętasz, jaka jutro data?
Sabina marszczy czoło.
Dwadzieścia października… Niedziela…
A czterdzieści lat temu?
Otworzyła szeroko oczy, dłonią zakryła usta.
Boże, Zygmunt, zupełnie zapomniałam… Wszystko przez te myśli i plotki. Nasza rubinowa rocznica!
Zygmunt podaje jej zeszyt:
To twój stary pamiętnik, Sabina. Znalazłem go w skrzyni na strychu.
Czytałeś? zarumieniła się.
Czytałem kiwa głową. Wybacz mi, staremu głupcowi. Czytałem i duszy mi się przewróciło.
Zamarłam, cicho jak mysz. W domu tylko zegar tyka: tik-tak, tik-tak.
Marzyłaś o domu, sadzie i białej altanie przy strumyku, gdzie będziemy pić herbatę i słuchać płyt. Marzyłaś o niebieskiej sukni z koronkami… A ja tylko pracowałem. Na budowach, w tartaku. Dom zbudowałem, altany wiecznie później. Raz pieniędzy brak, raz czasu, raz sił. A ty milczałaś, znosiła mój niedźwiedzi charakter.
Odwrócił się do żony:
Przeżyliśmy prawie całe życie, a ja Tobie ani bajki, ani sukni nie dałem. No to postanowiłem nadrobić. W mieście kupiłem materiał i pierścionek. Krawcowa, Olga, uszyła Ci sukienkę według dawnych wymiarów. Altanę… no, nie obliczyłem, starość. Chciałem niespodziankę. A wyszło, że ludzie się śmieją, a Tobie serce łamie.
Sabina Kowalik uklękła przy łóżku i ścisnęła szorstką rękę męża.
Głupku Ty, Zygmunt wyszeptała przez łzy, ale w głosie miała tyle szczęścia, że aż radość przez ściany przenikała. Ty największy głupku. Ja już myślałam, że masz inną, młodszą, że mnie już nie kochasz. A tu… altana…
Sabina, no coś Ty? Inna? Weź sukienkę, jest w szafie, w torbie. Przymierz. Pasuje?
Pasuje, kiwnęła nawet jak będzie ciasna, założę.
Nos mi się zaszklił. Cicho wyciągnęłam ciśnieniomierz.
Dobra, mówię głośno. Chory, leżenie przepisan! Żadnych desek, żadnych młotków. Jutro sprawdzę.
Zygmunt spojrzał wdzięcznie:
Zofia… Nie rozgłaszaj po wiosce. Pośmieją się, powiedzą, że stary zdziwaczał.
A co tam! Niech gadają. Odpoczywajcie. Gorzko!
Wyszłam na ganek. Chmury rozstąpiły się i ukazał się wielki żółty księżyc. Powietrze pachniało mokrymi liśćmi, dymem i jabłkami, choć dawno już posprzątane.
W wiosce nic się nie ukryje. Ktoś puścił plotkę, że Zygmunt przygotował żonie niespodziankę i się przeciążył.
Nazajutrz od rana do domu Zygmunta i Sabiny szli sąsiedzi chłopy z narzędziami, kowal przyniósł ozdobne zawiasy, stolarz farby. Robota ruszyła, jakby się zabawiali młynem! Do wieczora altana stała jak panna młoda, biała, zgrabna, śliczna. W środku stół, wyhaftowany obrus, samowar i filiżanki. Piękność jak malowana! Sąsiedzi siedzieli w altanie i obok niej.
Potem z domu wyszła Sabina w niebieskiej sukienki, pierścionek na palcu, włosy ułożone, usta podkreślone, oczy świecą jak latarnie. Przy niej bledszy Zygmunt w odświętnym garniturze i z medalem za zasługi, w krawacie.
Wyciągnął Zygmunt przedwojenny patefon wymienił go kiedyś u handlarza na mieście. Włożył płytę. Zaszumiało, zatrzeszczało, a głos Mieczysława Fogga płynął: Serce, nie można żyć bez miłości…
Zygmunt poprosił żonę i ruszyli do tańca. Nogi to już nie te, ale patrzył na nią, jakby minęło czterdzieści minut, nie lat.
Cała wioska patrzyła. Babki ocierały oczy chustkami, chłopy w milczeniu palili papierosy patrząc w ziemię każdy myślał z pewnością o swojej żonie, o tym kiedy ostatni raz jej przyniósł kwiaty albo podziękował.
A ja myślałam: ile sił tracimy na urazy, podejrzenia, gadki o niczym, a życie krótsze, niż się wydaje. I wszystko co naprawdę cenne to ciepło dłoni ukochanej osoby, kiedy patrzysz w jej oczy i widzisz światło, co tylko dla Ciebie świeci.
