Mirek, skończył się olej rzepakowy i do prania mam proszku tylko na jedno pranie powiedziała Jadwiga, przecierając ręce o kwiecisty fartuch i stojąc w drzwiach do pokoju. Trzeba by zajrzeć do Biedronki, list zakupów już długi.
Mirosław nie odrywał wzroku od telewizora, gdzie brzmiał dramatyczny komentarz meczu Legii z Lechem, i tylko krzywił się pod nosem.
Jadzia, przecież znasz sytuację jęknął beznamiętnie, nawet nie obracając głowy. W FSO znów są opóźnienia z wypłatami. Kierownik mówił, żeby o premii zapomnieć. Przedwczoraj dałem ci ostatnie 200 złotych. Musisz to rozciągnąć.
Jadwiga westchnęła ciężko. Słowo “rozciągnąć” słyszała ostatnie pół roku już tak często, że zdążyła je znienawidzić. Przypominało jej zużytą gumkę ile by się nie naciągała, w końcu i tak pęknie. Bez słowa wróciła do kuchni i otworzyła lodówkę. Była tam jedynie samotna puszka ogórków kiszonych i garnek z resztą zupy z wczoraj. Zupa była postna, gotowana na szyjkach kurzych, bo na mięso nie pozwoliła sobie ani razu od trzech tygodni.
Jadwiga pracowała jako przełożona pielęgniarek w miejskiej przychodni. Pensja była regularna, choć nieduża. Kiedyś, gdy Mirosław przynosił do domu porządne pieniądze, żyli w miarę wygodnie: raz w roku wyjazd do Międzyzdrojów, czasem nowe ciuchy, lodówka zawsze pełna. Aż, jak twierdził mąż, “przyszły chude lata”: cięcia w zakładzie, premie zwiędły na pniu, a on wracał do domu z kilkudziesięcioma złotymi, które ledwo starczały na czynsz, rachunki i benzynę do passata.
Całe utrzymanie domu spadło więc na Jadwigę. Zapisała się na dodatkowe dyżury, obstawiała soboty, żeby jakoś dociągnąć do końca miesiąca. A Mirosław… Mirosław wracał z pracy zmęczony, kładł się na kanapie i rozpaczał nad niesprawiedliwością świata, pragnąc przy tym klasycznej polskiej kolacji na trzy dania.
Rozciągaj, rozciągaj… wyszeptała Jadwiga patrząc na pustą maselniczkę. Zaraz mi ręce pourywa…
Następnego dnia, po pracy, tradycyjnie weszła do Lidla. Długo patrzyła na kaszankę, boczek, szynkę w końcu wrzuciła do koszyka podroby z kurczaka. Tanie, starczy na dwa razy. Przy kasie wygrzebała ostatnią monetę. Do wypłaty zostały trzy dni. W portfelu cisza.
Wieczorem, gdy żołądki pyrkotały w garnku, Jadwiga postanowiła przetrzeć kurze w przedpokoju. Mirosław już chrapał, najedzony serwowaną zupą i popijając tanie piwo, które jak mówił kupił “za resztki”.
Podnosząc jego kurtkę, by równo zawiesić, poczuła w kieszeni coś grubszego. Wiedziała, że grzebanie w kieszeniach nie jest ładne, lecz rutyna prania wygrała. Palce natrafiły na złożoną kartkę.
To był wydruk z bankomatu, dzisiejszy, z 18:45. Jadwiga rozwinęła papier i poczuła, że parkiet pod stopami zadrżał.
Saldo: 31 200 zł.
Zamrugała. Może źle zobaczyła? Nie, cyfry były wyraźne. I wyżej: Wpłata wynagrodzenia: 7 800 zł.
Siedem patoli. A w domu zostawione dwie. Tak, wszystko na co nas stać.
Osunęła się na puf w korytarzu. Myśli trzaskały w głowie głośno jak bębny Rammsteina. Przypomniała sobie stare przeciekające kozaki i swój kompromis ząb bolał, nie było za co iść do dentysty. Jadła przez tydzień bulion z podrobów.
Gorycz zakręciła się pod mostkiem. Nawet nie była to zwykła uraza. To był zdrada, sól w ranę. Podczas gdy Jadwiga odmawiała sobie na każdym kroku, Mirosław trzymał gruby plik na koncie i patrzył z boku, jak ona kręci się jak chomik w praniu.
Ostrożnie schowała papierek z powrotem. Miała ochotę rozbić mu wazonem głowę, ale pohamowała się. Awantura nie miała sensu będzie kręcił, odwracał kota ogonem, że niby niespodzianka albo bank się pomylił.
Trzeba inaczej.
Wróciła do kuchni, wyłączyła gaz. Gotowy gulasz z kurzych żołądków schowała do osobnego pojemnika i wsunęła do torebki, z którą chodziła do pracy.
Jak nie ma pieniędzy, to nie ma uśmiechnęła się do swojej złośliwości.
Rano wyszła dużo wcześniej niż zazwyczaj, nie zostawiając nawet herbaty. Na stole położyła pusty talerz i kartkę: Przykro mi, skończyły się produkty, skończyły się pieniądze. Nalej sobie wody.
W pracy ręce miała zajęte bandażami i strzykawkami, ale myśli cały czas kręciły się wokół tego wieczornego “teatru”. W porze obiadu po raz pierwszy od dawna zamówiła w szpitalnej stołówce porządny zestaw: schabowego z ziemniakami, kompot i kawałek sernika. Usatysfakcjonowana czułam się pierwszy raz od miesięcy.
Wieczorem wróciła bez siatek, bez ciężaru. Po raz pierwszy prosto plecy, puste ręce.
Mirek czekał już w korytarzu, lekko sfrustrowany.
Jadzia, gdzie ty byłaś tak późno?! Jestem głodny jak wilk, w lodówce echo, nawet jajek nie ma! Byłaś w sklepie?
Spokojnie zdjęła płaszcz, buty i weszła do dużego pokoju.
Nie, Mirusiu, nie byłam.
Jak to, nie?! To co na kolację?!
Nic. Już ci mówiłam: pieniędzy nie ma. Wypłata pojutrze. Dziś piłam w pracy samą herbatę. Wytrzymaj i ty. Kryzys, no nie?
Mirosław otworzył usta w szoku.
Żartujesz?! Zupa? Drugie? Ty zawsze coś ogarniałaś…
Fantazja się skończyła. Z powietrza kotletów nie robię. Jak nie ma pieniędzy nie ma jedzenia. Moje grosze poszły na prąd i tramwaj. Budżet wyzerowany.
Stoi więc biedak, dziwiąc się, że Jadwiga nie wyczaruje z pustych półek. Liczył na cud że pożyczy u koleżanki, wyczaruje z szafki, znajdzie zaskórniaki.
No ale co ja mam robić?
Napić się wody. Albo iść spać na głodno ponoć sny są bardziej kolorowe.
Mirek zatrzasnął drzwi kuchni, trzaskał szufladami, grzebał po szafkach. Ostatecznie wygotował makaron i tak dom zaczął pachnieć gotowaną mąką. Jadwiga uśmiechnęła się ironicznie. Puste kluchy dla posiadacza trzydziestu tysięcy na koncie. I taka karma.
Następnego dnia powtórka. Jadwiga znów naje się w pracy i poleniuchuje na ławce z kawą i drożdżówką z Żabki. Do domu wraca zadowolona.
Mirosław już nie zdezorientowany, ale wkurzony.
To już jest kpina, Jadzia! Drugi dzień jem suche kluchy! Ty sobie żarty stroisz? Kto tu w tym domu rządzi?
Jestem żoną, nie czarodziejką odpowiedziała śpiewnie. Chcesz obiad daj pieniądze. Zrobisz zupę, schabowe, nawet sernik. Gdzie problem?
Przecież mówię ci, nie mam! wrzasnął, ale oczy miał już rozbiegane.
To i ja nie mam. Cóż, dieta wyjdzie na zdrowie.
Mirek demonstracyjnie wyszedł wieczorem z domu. Wrócił zadowolony, śmierdzący kebabem z budki nieopodal. Pieniążki na kebaba się znalazły, ciekawe.
Tak minął tydzień. W mieszkaniu zrobiło się zimno i echo. Jadwiga nie gotowała, nie myła po nim garów, nie robiła prania.
Proszku nie ma odpowiadała na pretensje o brudne koszule. Skończył się, a pieniędzy nie ma.
Mirek wściekał się, marudził, szukając litości lub sumienia.
Skończyłaś być człowiekiem! wrzeszczał w piątkowy wieczór. Ja haruję, wracam, a tu chlew! Nic do żarcia, koszule pogniecione! Po co mi taka żona?
A po co mi taki mąż? odpowiedziała chłodno. Nie stać cię na chleb i proszek? Ja też pracuję. Zmęczona tak samo. Ale bieda w lodówce to tylko moja broszka?
Bo jesteś kobietą! Twoja rola!
Moja rola to dbać, jeśli się o mnie dba. Gra jednostronna się skończyła.
W sobotę rano obudził ją zapach smażonej kiełbasy i jajecznicy. Wyszła do kuchni. Mirosław jadł z apetytem, popijał kawę z kubka w czerwone kropki, na talerzu miał kanapki z najlepszym serem.
No, usiądź, jak chcesz. Znalazłem trochę grosza w zimowej kurtce, skoczyłem do sklepu powiedział wylewnie.
Jadwiga usiadła naprzeciw. Na stole luksusowa kiełbasa, szwajcarski ser, dziesięć świeżych jaj. Grosz w kurtce zaśmiała się w duchu.
Nie chcę, nie jestem głodna skłamała. Zobaczy, jak długo wytrwa w tej grze. Ale jedz, jedz. Przyda ci się.
Mirosław jadł, unikając zwodzistego spojrzenia żony. Był wyraźnie spięty, ale głód wygrywał z zasadami.
Słuchaj, Jadźka… zamamrotał po kanapce Skończmy ten teatrzyk. Pożyczyłem od Jarka pięć stów. Idź wreszcie do sklepu, ugotuj coś. Przecież tak się żyć nie da.
Położył na stół pięćsetzłotowy banknot. Jadwiga spojrzała najpierw na niego, potem na kasę.
Pożyczyłeś? No to wspaniały ten Jarek. Ciekawe, z czego oddasz? Skoro wypłaty nie ma.
Oddam, jakoś! Jaka ci różnica? Idź do sklepu, na rodzinę!
Na rodzinę? Jadwiga podniosła głos, dźwięczny jak porcelana. A jak trzy dni temu dostałeś siedem patyka, one były czyje? Twoje? A te trzydzieści tysięcy? Fundusz wsparcia mężów głodujących?
Mirosław zdrętwiał, twarz mu pobladła, potem zapłonęła czerwonymi plamami.
Grzebałaś mi w rzeczach?! Podsłuchujesz?!
Nie zwalaj winy, Mirek. Znalazłam przez przypadek, sprzątając kurtkę. Najbardziej boli nawet nie to, że chowasz kasę. Boli, że patrzyłeś, jak liczę grosz do grosza, jak chodzę w przemokniętych butach, a ty spokojnie zajadasz moją zupę kupioną z mojej pensji! Nie masz wstydu?
Oszczędzałem! zawył, bijąc pięścią w stół. Na samochód! Moja Astra się rozpada! Chciałem ci zrobić niespodziankę! A ty… tylko hajsu ci trzeba!
Niespodzianka? Jadwiga śmiała się gorzko. Niespodzianką jest kupić auto bez zmuszania żony do głodowania. Niespodzianką są wspólne decyzje o oszczędzaniu. A to było pasożytnictwo. Ty żyłeś z mojej pensji, swoją składając. To obrzydliwe, Mirek.
Ty nic nie rozumiesz! Jestem facet, muszę mieć porządny samochód! Przeżyć można bez mięsa przez miesiąc!
Jasne. Ale we mnie coś umarło. Szanowałam cię, ufałam. Teraz już nie.
Położyła banknot z powrotem.
Weź go. Kup sobie bilet.
Dokąd? osłupiał.
Do nowego życia. Do mamusi. Albo na pokój. Jest mi wszystko jedno. Nie chcę już z kimś, kto traktuje mnie jak służącą i naiwniaczkę.
Wyrzucasz mnie? O co? Dla pieniędzy?
Nie o pieniądze. O twój stosunek. Spakuj się.
Mirosław nie wyszedł od razu. Był długi, rozciągliwy jak guma skandal. Najpierw wrzaski, potem błagania, potem znów groźby. Jadwiga była nieugięta. Patrzyła na niego chciwego, płaczliwego, roztrzęsionego cudzoziemca.
Wieczorem wyniósł torbę.
Pożałujesz! Kto cię zechce w tym wieku?! Zostaniesz sama z kotami! Znajdę sobie normalną kobietę! rzucił na do widzenia.
Powodzenia odpowiedziała i zamknęła drzwi.
Nogi podcięły się pod nią. Oparła się o zimne drewno, powietrze grało w uszach. Nie było łez. Była za to gigantyczna, dźwięczna pustka.
Przeszła do kuchni. Na stole samotna paczka luksusowej kiełbasy. Wrzuciła ją do kosza. Przejrzała lodówkę. Dziewicza pustka, tylko jej lunch box z żołądkami kurzymi.
Trudno mruknęła. Za to wiem, dokąd idą moje pieniądze.
Minął miesiąc.
Jadwiga wracała powoli z przychodni. Maja pachniała bzem, powietrze czyste, miękkie. Weszła do ulubionego Carrefoura. Bez pośpiechu sunęła między półkami.
Do koszyka trafiły: mały słoik kawioru (promocja, ale i tak!), kawałek brie z niebieską pleśnią, butelka białego wina, świeże pomidory, stek z łososia.
Przy kasie zapłaciła kartą zawsze była na niej rezerwa. Jednej osobie życie jest tańsze. Rachunki mniejsze, żarcia niewiele, nikłych wydatków na piwo i daj na części.
W domu włączyła jazzową składankę i usmażyła łososia. Nalała wina, usiadła z widokiem na zachód słońca.
Telefon zadźwięczał. SMS od Mirosława:
Cześć, Jadźka. Może się spotkamy, pogadamy? Przemyślałem wszystko. Nie kupiłem auta. Kasa jeszcze jest. Zacznijmy od nowa. Tęsknię za tobą.
Jadwiga spojrzała na ekran, upiła łyczek zimnego wina. Wspomniała jego minę przy kurzych żołądkach. Wspomniała swoją rezygnację, gdy prosiła o proszek do prania.
Usunęła wiadomość i zablokowała numer.
Też za sobą tęskniłam powiedziała cicho do swojego odbicia w szklanej szybie. Za sobą z dawnych lat. Już tego nie oddam.
Następnego dnia kupiła sobie nowe kozaki. Dobre, skórzane, prosto z Mediolanu. I voucher do sanatorium w Ciechocinku. Oszczędności z pracy starczyły akurat.
Okazało się, że życie po rozwodzie nie kończy się. Smakuje lepiej. I jest prawdziwsze.
