Mąż oznajmił, że mam obsłużyć jego kumpli, więc wpadłam w park na spacer.
Aniu, co ty tak grzebiesz? Chłopaki za pół godziny, a my tu wciąż nie zaczęliśmy. Szybko, przyspiesz. Zrób ziemniaki z cebulą, jak lubią, wyciągnij te kiszone ogórki, które babcia kiedyś przekazywała. Pokrój boczek w cienkie paseczki, ale ładnie, nie tak jak ostatnio, kiedy to wyglądało jak klocki.
Wojciech stał w progu kuchni w domowych sportowych spodniach i rozciągniętej koszulce, patrząc niezadowolony na zegarek. Jadwiga, właśnie weszła z dwoma ciężkimi torbami zakupów, położyła je ciężko na podłodze. Torby odbiły się echem od płytek. Ramiona bolały, a buty w zimowych kozaki płonęły zakupy przed świętami były koszmarem, ludzie jakby wyrwali się z łańcucha i wypróżniali półki.
Wojciechu, kim są ci goście? zapytała cicho, rozpinając zamkę puchacza. Palce drżały w mrozie, czekając na autobus. Piątek, wieczór. Ledwo stoję na nogach. Myślałam, że po prostu zjemy i obejrzymy film.
No i zaczynamy, odetchnął z westchnieniem. Ledwo stoję, zmęczona. Wszyscy pracują, Aniu. Ja też nie leżę na piecu. Sergiusz dzwonił, on, Tomek i Witek zjeżdżają, postanowili wpaść. Sto lat się nie widzieli. Co mam, nie wpuścić przyjaciół na próg? To przecież brak szacunku.
A nie dało się mnie uprzedzić? Zadzwonić w dzień?
To spontaniczność! Czemu robisz problem z niczego? Tylko przystawkę zorganizować. Oni nie jadą na obiad, a chcą pogadać. Mamy butelkę, stoi w barze. Najważniejsze, nakryj stół szybko. Sałatka, jakiś Sałatka jarzynowa albo krabowa, wiesz, jak zwykle. I ciepło, bo goście z pracy, głodni.
Jadwiga patrzyła na męża i czuła, jak w okolicy splotu słonecznego rośnie wielka, gorąca bańka gniewu. Jak zwykle. To oznaczało, że nie może usiąść choć na chwilę, musi biegnąć do kuchenki, skakać między zlewem a patelnią, siekać sałatki, nakrywać stół, a potem całą noc nosić czyste talerze, wynosić brudne, pilnować, żeby goście mieli chleb i słuchać ich tłustych dowcipów i głośnego chichotu. A na koniec, gdy odejdą po północy, zostanie góra brudnego naczynia, zadymiona kuchnia i lepka podłoga.
Wojciechu, nie będę gotować, powiedziała stanowczo, patrząc mu w oczy. Jestem zmęczona. Chcę wziąć prysznic i iść spać. Jeśli Twoi kumple są głodni, zamów pizzę. Albo pierogi zrób sam.
Wojciech przez chwilę się otworzył. Brwi podniosły się.
Co ty, Aniu? Jaka pizza? Chłopaki chcą domowego jedzenia. Obiecałem, że moja gospodyni nakryje. Sergiusz wciąż wspomina twoje bułki. Nie zawstydzaj mnie przed ludźmi. Co pomyślą? Że nie potrafię zrobić żony?
Zrobić? odparła Jadwiga, czując, jak lodowaty dreszcz przechodzi po plecach. Jesteś jak nowicjusz na poligonie? Czy może służąca?
Nie przesadzaj! Wojciech podniósł głos. Jesteś kobietą, gospodynią domu. To twój obowiązek witać gości. Ja zarabiam pieniądze, niosę wszystko do domu, czy mam prawo raz w miesiącu usiąść z kumplami? Żeby żona serwowała, dbała o przytulność? Czy to za dużo? Rozdzielaj, nie wymyślaj. Weź te torby, rozpakuj. Kurczaka wrzuć do piekarnika, gdy będziesz obierać ziemniaki, sam się upiecze. I wódkę w zamrażarkę schowaj, żeby się zaparowała.
Odwrócił się i poszedł do salonu, rzucając po drodze:
I ogarnij się, wyglądasz jak straszak z ogródka. Witek z nową dziewczyną, nie chcę, żebyś przy niej blakła.
Drzwi nie zamknęły się, a z pokoju dobiegał szum telewizora. Wojciech usiadł na kanapie, uznając rozmowę za zakończoną. Dla niego wszystko było gotowe: żona dostała rozkazy i już rusza na kulinarną frontę.
Jadwiga stała w korytarzu, słuchając szumu wiadomości. Powoli zdjęła czapkę. Włosy, naprawdę rozczochrane i naelektryzowane, opadły na twarz. Straszak z ogródka. Słowa męża brzmiały w uszach. Dwadzieścia lat małżeństwa. Dwadzieścia lat starała się być idealną. Dobrą gospodynią, troskliwą żoną, rozumiejącą przyjaciółkę. Tolerowała jego spotkania w garażu, jego mamę z niekończącymi się radami, jego porozrzucane skarpetki i wieczne narzekania, że zupa jest niedosolona. Myślała, że to właśnie życie rodzinne kompromisy, cierpliwość, wygładzanie krawędzi.
Spojrzała na torby z zakupami. Leżała tam kura, którą planowała upiec jutro na obiad. Warzywa do sałatki. Mleko, chleb. Wszystko ciężkie, obciążające ręce.
Zgięła się, ale nie po to, by rozpakować torby. Zapięła ponownie zamykacz puchacza, założyła czapkę, dokładnie włożyła włosy pod nią. Poprawiła szalik.
Zajrzała do pokoju na sekundę.
Wojciechu.
Mąż, nie odrywając wzroku od ekranu, machnął ręką:
Co jeszcze? Nie znalazłaś soli? W górnym szufladzie.
Idę.
Dokąd? w końcu odwrócił się, a na twarzy pojawiło się szczere zdziwienie. Do sklepu? Zapomniałeś coś? Chleb wziąłeś, majonez mam?
Nie. Idę na spacer. Do parku.
Do którego parku? Wojciech wstał z kanapy. Zwariowałaś? Jest siedem wieczorem, ciemno, zimno. Goście za dwadzieścia minut będą! Kto będzie nakrywać?
Ty, odpowiedziała spokojnie Jadwiga. Ty ich zaprosiłeś, ty nakryj. Ziemniaki w koszyku pod zlewem. Kurczak w torbie. Nóż w stojaku. Przepis znajdziesz w internecie.
Aniu, poczekaj! krzyknął Wojciech, wstając. Co robisz? Jaki park?! Daj się! Rozbierz się i wracaj do kuchni! Kazałem!
Ale Jadwiga już nie słuchała. Wybiegła z mieszkania, trzaskając ciężkimi metalowymi drzwiami. Zamknięcie brzmiało jak strzał. Poszybowała po schodach, nie czekając na windę, bo bała się, że Wojciech wyjdzie za nią i przyciągnie siłą. Na klatce schodowej panował spokój. Najwyraźniej mężczyzna był tak zszokowany jej odejściem, że po prostu stał w drzwiach z otwartą buzią.
Na dworze sypał drobny, kolczasty śnieg. Wiatr wdzierał się pod kołnierz, ale Jadwiga tego nie zauważyła. Wewnątrz wszystko płonęło od adrenaliny i dawno zapomnianego uczucia złośliwej wolności. Szła szybko, prawie biegła, z dala od domu, od oświetlonych okien, za którymi jej mąż prawdopodobnie szukał wymówek dla kumpli.
Park znajdował się dwa kwartały dalej. Stary miejski park z szerokimi alejkami i wysokimi lipami, które teraz stały czarne i nagie, kołysząc się na wietrze. Ludzi było mało. Przypadkowi przechodnie z psami, pośpieszni pracownicy, a także para nastolatków przy ławce, wpatrzonych w telefony.
Jadwiga skręciła na boczną aleję, gdzie latarnie paliły się naprzemian, tworząc dziwaczną grę cieni na śniegu. Dopiero wtedy zwolniła krok. Oddech się zatrzymał, serce biło w gardle.
Co ja zrobiłam? przeszła myśl paniki.
Zawsze bała się konfliktów. Od dziecka uczono ją być przyzwoitą. Co się nie znosi, to i nie lubi, milczenie to złoto, mąż głową, żona szyją. Mama mawiała: Ania, nie kłóc się, bądź mądrzejsza. Mężczyznę trzeba karmić i chwalić, a wtedy w domu będzie spokój. I tak karmiła. I tak chwaliła. Nawet gdy Wojciech dosłownie siadał jej na szyję.
Telefon w kieszeni wibrował. Jadwiga wyciągnęła go. Na ekranie zdjęcie męża i podpis Wojciech. Odrzuciła połączenie. Po chwili zadzwonił ponownie. Potem jeszcze raz.
Wyłączyła telefon i schowała ciemny ekran do kieszeni. Cisza. Teraz tylko wiatr i skrzypienie śniegu pod butami.
Doszła do stawu. Woda była czarna, niezamarznięta w środku, gdzie pływały kaczki. Przy brzegu tworzyła się cienka warstwa lodu. Jadwiga opręła się rękami o zimne poręcze i spojrzała w dół.
Przypomniała sobie ostatni raz, kiedy przyjechali kumple. Tomek napił się i rozbił jej ulubioną wazon, prezent od siostry. Wojciech wtedy tylko się roześmiał: No cóż, na szczęście! Nie płacz, kupimy nowy. Nowego nie kupili. A Sergiusz tego wieczoru, kiedy sprzątała brudne talerze, przytrzasnął jej po udzie i złośliwie mrugnął: Masz szczęście, że twój mąż to taki gość, co wszystko przygotuje i przytuli. Wojciech tego nie zauważył, może udawał, że nie widzi. Jadwiga wtedy chciała wpaść w ziemię ze wstydu, ale milczała, wymusiła uśmiech i poszła do kuchni myć naczynia. Nie zawstydzaj mnie przed ludźmi.
Nie będę, szepnęła w ciemności. Już nie będę.
Szła dalej aleją. Zimno szczypało policzki, ale było przyjemnie. Głowa się rozjaśniła. Nagle przypomniała, że nie jadła od obiadu. Brzuch warczał.
W centrum parku świecił żółtym blaskiem mały kiosk z kawą i wypiekami. Jadwiga podeszła do okienka.
Dzień dobry uśmiechnęła się dziewczyna w wełnianej czapce. Co podać? coś rozgrzewającego?
Tak, duży cappuccino, proszę. I Jadwiga spojrzała na wystawę. I tę ślimaczkę z cynamonem. I kanapkę z kurczakiem.
Świetny wybór. Zaraz podgrzejemy.
Jadwiga wzięła gorący kubek, obejmując go zimnymi rękami. Ciepło rozprzestrzeniło się po palcach. Usiadła na ławce pod latarnią.
Kanapka była gorąca, ser ciągnął się, kurczak soczysty. To był najbardziej smakowity posiłek od lat. Nie dlatego, że jedzenie było wykwintne, lecz dlatego, że jadła je sama, w ciszy, nie służąc nikomu, nie spełniając czyichś oczekiwań. Patrzyła na spadający śnieg, pijała kawę i czuła się dziwnie żywa.
Obok przeszła starsza para. Szli powoli, trzymając się za ręce. Starszy coś opowiadał, a kobieta śmiała się, patrząc na niego z czułością. Zatrzymali się niedaleko Jadwigi, żeby dopiąć szalik mężczyzny.
No co, Szymku, rozgrzejesz się, a nie przeziębisz z przymrużeniem oka rzuciła żona.
A ja się cieszę, Gabi odparł dziadek.
Jadwiga patrzyła na nich i myślała: Czy będziemy kiedyś tak? Czy w starości będziemy iść ręka w rękę?. Szczerze przyznała, że to przerażało. Raczej Wojciech będzie szedł przed nią, pomrukując, że ona za wolna, a ona będzie dźwigała torby i myślała, że jego plecy bolą i trzeba je otulić.
W kieszeni znów coś pisnęło. Jadwiga zestresowała się, ale przypomniała sobie, że telefon jest wyłączony. To był zegarek, który pokazał, że osiągnęła cel 10000 kroków. Ironia losu. Wyszła z domu, żeby spełnić normę aktywności.
Dwie godziny minęły. Jadwiga objechała park trzy razy. Nogi nie dręczyła już zmęczenie po pracy, lecz długie chodzenie. Kawa wypita, bułka zjedzona. Zimno wdzierało się pod puchacz. Musiała wracać. Nie zamierzała nocować na ławce.
Powrót był jednak przerażający. Co tam? Kłótnia? Bójka? A może Wojciech już wypędził gości i siedzi w rogu, szykując jakieś oskarżające przemówienie?
Jadwiga stanęła i zdecydowanie ruszyła ku wyjściu z parku. Im bliżej domu, tym wolniej stawiała kroki. Winda, klatka, drzwi jej mieszkanie na trzecim piętrze. Światło paliło się wszędzie: w kuchni, w salonie.
Wskoczyła do windy, wyjęła kluczeKiedy w końcu zamknęła drzwi, poczuła, że najważniejszy przepis w życiu nie gotować pod presją, a wolność smakuje lepiej niż jakiekolwiek danie.
