– Iwona, czy w ogóle przeczytałaś tę listę? Dałam ci przecież wszystko wypisane głos pani Janiny brzmiał tak, jakby rozmawiała z kimś niezbyt pojętnym. Tam wyraźnie jest: galaretka mięsna z trzech rodzajów mięsa. Z trzech. Nie z dwóch, nie z jednego. Z trzech.
– Pani Janino, czytałam. Ale właśnie o to chciałam zapytać. Za tydzień jubileusz i myślałam, że może…
– Myślałaś te słowa zawisły w powietrzu jak wyrzut. A ja ci mówię. Galaretka mięsna z trzech mięs, pierogi z kapustą i grzybami, ryba po grecku, sałatka jarzynowa, sałatka z tuńczykiem, jeszcze ta z paluszkami krabowymi, jajka faszerowane, naleśniki ze śmietaną, kaczka z jabłkami i koniecznie z antonówki, rolady ziemniaczane, sernik, tort Napoleon i tort W-Z. To jest minimum. Minimum, Iwona. Będzie czterdzieści osób.
Trzymałam telefon przy uchu i patrzyłam przez okno, gdzie za szybą powoli opadał ciężki, listopadowy śnieg równie ciężki i nie na miejscu jak ta rozmowa.
Rozumiem, pani Janino. Zadzwonię później, dobrze?
Lepiej nie zwlekaj. Do soboty niewiele czasu.
Odłożyłam telefon na kuchenny stół i przez chwilę po prostu siedziałam, patrząc jakby na obce urządzenie. Lista na kartce w kratkę, napisana grubym, wymagającym pismem teściowej, leżała przygnieciona solniczką. Wzięłam ją do ręki i znów przeczytałam. Czternaście punktów. Przy każdym dopisek: domowe, nie ze sklepu, jak ostatnio, ale lepiej.
Jak ostatnio. Ostatni raz był na pięcioleciu ślubu Magdy, mojej szwagierki. Zaczęłam wtedy gotować trzy dni wcześniej. Przez te dni prawie nie spałam, już drugiego wieczoru nogi odmawiały posłuszeństwa, a dłonie od ciągłego mycia naczyń były popękane i zniszczone. Marek przez te dni wracał do domu, sięgał po coś z garnka i kładł się przed telewizorem. Raz zapytał, czy pomóc. Odpowiedziałam: Poradzę sobie. Skinął tylko głową i odszedł. Bez złośliwości, po prostu odszedł.
Na samym przyjęciu pani Janina spróbowała galaretki, zawołała mnie cicho i powiedziała beznamiętnie: Za dużo soli. I tyle. Nic więcej nie usłyszałam. Goście chwalili, prosili o dokładkę, ktoś zachwycał się pierogami, jakich dawno nie jadł. Teściowa kiwała tylko głową: To nasza tradycja. Mnie nie wymieniła ani razu.
Siedząc teraz przy kuchennym stole w blokowym mieszkaniu na ulicy Budowlanych, gdzie z Markiem przeżyliśmy już dziewiętnaście lat, dotarło do mnie, że dla pani Janiny tradycja znaczyło tylko jedno: synowa gotuje, sprząta i jest wdzięczna, że wolno jej usiąść do stołu.
Telefon zawibrował. Magda.
Iwona, rozmawiałaś z mamą? Mówi, żeś była jakaś dziwna.
Zmęczona byłam, tyle.
No to widzisz. Jubileusz za tydzień już czas na zakupy. Mogę z tobą wybrać się w środę, pomogę z torbami… Chociaż nie, w środę mam paznokcie. W czwartek?
Poradzę sobie z zakupami.
Pamiętaj, kaczka musi być z antonówki, żadna inna odmiana! Antonówka ma kwas, przecież wiesz.
Wiem.
I galaretka koniecznie przezroczysta. Ostatnim razem była mętna.
Zamknęłam oczy. Przezroczysta galaretka z trzech mięs. Antonówka do kaczki. Dwa torty. Czterdzieści osób.
Dobrze, Magda. Zrozumiałam.
Schowałam telefon do kieszeni i zabrałam się za obiad. Marek przyjdzie o siódmej, będzie głodny jeśli nie będzie kolacji, spojrzy tylko pytająco i powie: Nic dziś nie gotowałaś?. Bez wyrzutu. Po prostu z dezorientacją, jak ktoś, kto czeka na autobus, a on nie przyjeżdża.
Otworzyłam lodówkę, wyjęłam kurczaka, cebulę, marchew. Postawiłam garnek na gazie. Dziewiętnaście lat tych samych ruchów.
Marek poznał mnie, kiedy miałam dwadzieścia sześć lat. Był wesoły, głośny, umiał tak opowiadać kawały, że wszyscy się śmiali. Janina od pierwszego spotkania mówiła: Mądra z ciebie dziewczyna, od razu widać. Sądziłam, że to komplement; potem zrozumiałam, że chodziło raczej o: Nie sprzecza się.
Wyszłam za mąż mając dwadzieścia osiem. Pierwszy rok jako-tako minął. Potem urodziła się Ania. Potem Ania wyjechała do Krakowa na studia. Potem została tylko ta kuchnia, to mieszkanie, i lista potraw na kratkowanej kartce.
Bulion się zagotował. Zmniejszyłam gaz i wyszłam do pokoju. Chciałam zadzwonić do mamy, po prostu usłyszeć jej głos. Telefon jednak zadzwonił pierwszy.
To była ona.
Iwonko głos mamy był cichy, ale taki, że z miejsca ściskało mnie w żołądku możesz dziś przyjechać?
Co się stało?
Tacie bardzo źle. Pogotowie wzywałam. Jesteśmy w szpitalu.
Zanim się obejrzałam, już zakładałam kurtkę. Przypomniałam sobie bulion wróciłam, wyłączyłam gaz. Napisałam Markowi krótką wiadomość: Tacie źle, jadę do rodziców, obiad na kuchni. Wzięłam torebkę. Wyszłam.
Na dworze było ciemno i wilgotno. Złapałam taksówkę i całą drogę gapiłam się na rozmazane światła reflektorów. Tato, Janusz Kowalski. Siedemdziesiąt dwa lata, serce jak dzwon, nigdy nie narzekał. Mówił: Jeszcze was wszystkich przeżyję. Chciałam wierzyć, że to prawda. Bardzo.
Szpital powitał mnie zapachem środka dezynfekcyjnego i długimi korytarzami. Mama stała nieopodal okien w izbie przyjęć, w ukochanym płaszczu, z torebką kurczowo przytuloną do piersi.
Mama…
Odwróciła się. Oczy suche, ale tak smutne, że odebrało mi mowę.
Mówią, że ciśnienie bardzo wysokie. Coś z głową. Upadł na korytarzu. Z kuchni wyszłam leżał.
Jak jest teraz?
Robią badania. Trzeba czekać.
Siedziałyśmy na szpitalnych krzesłach. Mama ściskała moją dłoń malutka, chłodna. Myślałam, że nie byłam u rodziców już prawie trzy tygodnie. Ciągle coś: zakupy, gotowanie, sprzątanie, rozmowy z panią Janiną o menu.
Wyszedł młody lekarz. Zmęczony, w okularach.
Stan ustabilizowany powiedział. Podejrzenie udaru. Zostaje na obserwację, co najmniej tydzień.
Będzie dobrze? spytała mama.
Obserwujemy. Za wcześnie na prognozy.
Odprowadziłam mamę do domu, zrobiłam herbatę, poczekałam aż zdrzemnie się w fotelu. Potem siedziałam w kuchni i chłonęłam znajomą ciszę miękką, jak ciepły koc. Na parapecie kwitły mamine pelargonie, co roku, bez przypominania. Na ścianie zdjęcie: ja w wieku siedmiu lat, trzymam ojca za rękę i patrzę gdzieś daleko, a on patrzy na mnie.
Wróciłam do domu już po północy.
Marek nie spał. Leżał z telefonem, ale gdy weszłam odłożył.
Jak tata?
Źle. Podejrzenie udaru.
To poważne powiedział powoli. Zjadłaś coś?
Nie.
Zupa w garze, podgrzałem. Weź.
Zebrałam się w kuchni. Jadłam na stojąco, nad zlewem nie miałam siły nakrywać. Potem położyłam się i długo gapiłam się w sufit. Myślałam o twarzy taty, o rękach mamy, o zapachu ich kuchni.
Rano zadzwoniła pani Janina.
Iwona, dowiedziałam się, że wczoraj cię nie było. Marek mówił, że z ojcem coś. Ale rozumiesz, że do jubileuszu sześć dni?
Pani Janino, tata jest w szpitalu.
No słyszałam. Ale przecież szpital blisko? Ty przecież tam nie leżysz. Kiedy zaczniesz gotować?
Poczułam, że coś we mnie nagle stało się bardzo jasne i bardzo spokojne. Jak woda, która przestaje płynąć i po prostu stoi.
Jeszcze nie wiem.
Co to znaczy nie wiem? Pojawiło się w jej głosie to charakterystyczne zdziwienie, zarezerwowane na nieoczekiwane odpowiedzi. Iwona, to mój jubileusz. Siedemdziesięciolecie! Takie rzeczy są raz w życiu. Rozumiesz?
Rozumiem. Ale tata też jest tylko jeden.
Cisza.
No, myślę, że i tak zdążysz. Przecież nie musisz siedzieć w szpitalu cały czas. Zobaczysz, wolna jesteś.
Nie odpowiedziałam. Pożegnałam się i odłożyłam słuchawkę.
Marek pił kawę w kuchni. Zerknął na mnie.
Mama dzwoniła?
Tak.
I co?
Pytała, czy gotuję.
Kiwnął, pociągnął łyk kawy. Potem mruknął:
Słuchaj, Iwona, jej jubileusz. Czterdzieści osób. Nie odwoła się tego.
Nie mówię, że trzeba odwoływać.
No właśnie. Zdążysz. Tata, wiadomo, odwiedzaj to jasne. Ale gotować możesz przecież równolegle?
Spojrzałam na niego. Marek patrzył w telefon, lekko zmarszczył brwi, ale raczej przez coś, co tam zobaczył.
Marek, a jakby to twoja mama była w szpitalu?
Podniósł oczy.
Co to ma do rzeczy?
Nic. Tylko pytam.
To co innego.
Dlaczego?
Bo to moja mama powiedział takim tonem, jakby to tłumaczyło wszystko.
Ubrałam się i pojechałam do szpitala.
Tata leżał w sali czteroosobowej. Gdy weszłam, spał, i znowu ścisnęło mnie w gardle. Potem pielęgniarka szepnęła, że tylko drzemka. Usiadłam obok, popatrzyłam na znajomą twarz. Zmarszczki, siwy zarost, ręce na kołdrze, wielkie, z wyraźnymi żyłami. Te dłonie robiły mi drewniane ptaszki, gdy byłam mała. Te same ręce złapały mnie, kiedy upadłam pierwszy raz z roweru.
Otworzył oczy. Uśmiechnął się, niepewnie, jak człowiek wybudzany ze snu.
Przyjechałaś.
Oczywiście. Jak się czujesz?
A, kiepsko się kręci w głowie. E tam.
Nie e tam, tato.
Pożyjemy, zobaczymy wzruszył ramionami, na ile pozwalała pozycja.
Byłam przy nim dwie godziny. Potem wyszłam i zadzwoniłam do mamy: tata kontaktowy, rozmawia. Usłyszałam: No, dzięki Bogu takim tonem, że aż zrobiło mi się miękko.
Do domu wracałam autobusem. Patrzyłam na zaparowane szyby, myślałam, że to jest ważne: tata w szpitalu, mama sama w domu. Lista od teściowej, z tą antonówką, galaretką i dwoma tortami nieważna. Przez tyle lat nie pozwalałam sobie tego pomyśleć.
Wieczorem Marek wrócił w dobrym humorze, przyniósł chleb, opowiadał coś o pracy. Słuchałam, kiwałam głową. Na koniec powiedziałam:
Marek, nie będę gotować na jubileusz.
Zatrzymał się. Odstawił szklankę.
Co znaczy nie będę?
Po prostu nie będę. Tata w szpitalu, mama sama. Nie mogę trzy dni stać przy garach.
Iwona powiedział całym imieniem, tak zwracał się tylko zły tam czterdzieści osób. Mama zaprosiła rodzinę, to jej siedemdziesiątka.
Tata ma udar.
Rozumiem. Ale są lekarze. Ty nie musisz tam być non-stop.
A ja nie będę robić dwunastu dań dla czterdziestu osób, kiedy mój ojciec leży w szpitalu.
Chodził po kuchni.
Przecież mama nie odwoła urodzin. Wszystko już gotowe. Magda rozpowiedziała.
Zamówcie jedzenie.
Zamówić? Jakbym zaproponowała coś gorszego niż obciach.
Mama chce domowe. Wiem.
Wiem odpowiedziałam. Bardzo dobrze wiem.
Spojrzał na mnie z zagubieniem człowieka, któremu coś znajomego nagle przestało działać.
Iwona, pomyśl. To tylko raz w życiu. Tata w szpitalu, wiadomo. Ale gotować możesz?
Nie.
Nie?
Nie, Marek.
Wyszedł do pokoju. Po kilku minutach zadzwoniła Magda.
Iwona, co się dzieje? Marek mówi, że nie chcesz gotować? Tam czterdzieści osób, rozumiesz?
Rozumiem.
U mamy siedemdziesiątka! To się nie liczy?
Liczy. Ale mój tata jest bardzo chory. I to też się liczy.
Ale imprezy nie przełożysz!
Magda, możecie zamówić jedzenie. Albo same gotować. Dam przepisy.
Cisza.
My nie umiemy tak gotować.
No, trzeba się nauczyć.
Odłożyłam telefon. Ręce nie drżały. Zdziwiło mnie to. Spodziewałam się strachu albo poczucia winy. Ale było tylko klarowne, spokojne uczucie.
Następnego dnia znowu byłam w szpitalu. Tacie było troszkę lepiej. Siedział, jadł rozgotowaną kaszkę, krzywił się, ale jadł. Karmią jak w przedszkolu żartował. Przyniosłam w termosie domowy rosół od mamy; wypił wszystko, skwitował: To już co innego.
Później z mamą piłyśmy herbatę w jej kuchni, tej malutkiej z kwiecistymi zasłonkami i rozklekotanym lodówką, której drzwi ledwo się trzymały. Pachniało chlebem i suszoną miętą z ogródka. To był mój zapach, ten prawdziwy, a nie obcej kuchni, gdzie przez trzy dni kleiłam pierogi z listy, bez podziękowań.
Jak się trzymasz, Iwona? spytała mama.
Daję radę.
U Marka coś?
Teściowa ma jubileusz w sobotę.
I jedziesz?
Może. Ale gotować nie będę.
Po krótkiej chwili zapytała ostrożnie, jakby od dawna się nosiła z tym pytaniem:
Iwona… dobrze ci tam?
Podniosłam na nią oczy.
O co chodzi?
Po prostu zawsze jesteś zmęczona, zalatana ani chwili spokoju. Nawet teraz patrzysz w telefon.
Spojrzałam. Rzeczywiście.
No, przyzwyczajenie.
Rozumiem odparła. I więcej nie komentowała, tylko dolała herbaty.
W środę zadzwoniła pani Janina. Głos jak zastrzeżony na specjalne okazje: cichy, lekko łamiący się.
Iwona, chcę porozmawiać jak dorosłe kobiety.
Słucham pani, pani Janino.
Rozumiem, że twój ojciec chory. Współczuję. Ale musisz wiedzieć, że dwadzieścia lat na to czekałam. Mam siedemdziesiąt lat. Jestem już stara. Drugi raz takiego urodzin nie będzie.
Milczałam.
Nie proszę cię, byś zostawiła ojca mówiła tylko chcę, żebyś zrobiła to, co umiesz najlepiej. Gotujesz jak nikt. Sama to wiesz. To twój wkład w rodzinę. Nieprawdaż?
Pani Janino powiedziałam powoli przez ten tydzień dużo zrozumiałam. Mój wkład w rodzinę to nie galaretka i nie pierogi. Mój tata jest w szpitalu i chcę być z nim.
Bądź rzekła. Kto ci broni? Rano szpital, wieczorem kuchnia. Nie proszę o niemożliwe.
Dla pani nie jest to niemożliwe. Dla mnie tak.
Długa cisza.
Zawsze byłaś trudna skwitowała na końcu. Nie złośliwie. Po prostu jakby mówiła o pogodzie.
Może.
Marek jest załamany.
Wiem.
Mówi, że się zmieniłaś.
Może.
Pożegnałam się. Schowałam telefon. Ręce nadal były spokojne.
W czwartek rano spakowałam niewielką torbę: kilka rzeczy na zmianę, ładowarkę, przybory, dokumenty. Napisałam do Ani: Dziadkowi lepiej. Zostanę z babcią kilka dni. Wszystko u mnie dobrze. Oddzwoniła błyskawicznie: Mamuś, zadzwonię wieczorem. Na pewno w porządku?. Napisałam: Tak. Buziaki.
Po wyjściu Marka zostawiłam na stole kartkę: Będę u rodziców. Zadzwonię.
Zatrzymałam się w korytarzu, patrząc na swoją kuchnię: dziewiętnaście lat tej płyty, tego stołu, tego samego porannego zapachu.
Zamknęłam drzwi. Zeszłam na dół i wyszłam na ulicę.
Śniegu już nie było. Było zimno, jasno, to niebo szarawo-błękitne co mają późne polskie jesienie. Szedłam na przystanek i myślałam, że dziewiętnaście lat to ogrom czasu. Pół życia. I pół życia czułam, że dostaję tylko tyle, ile pozwolą mi dostać. Nie więcej.
W domu rodziców przywitał mnie zapach mięty i ciepłe światło z przedpokoju. Mama tylko zobaczyła torbę, wpuściła i nic nie pytała. Przytuliła mocno, krótko. Trwałam w tym uścisku i czułam, że coś we mnie odpuszcza.
Zostaniesz? spytała.
Na parę dni. Jeśli można.
Co znaczy jeśli można spojrzała z lekką naganą. To jest twój dom.
Spędziłam u rodziców cztery dni. Codziennie rano jeździłyśmy do taty. Każdego dnia było odrobinę lepiej. Już mówił pełnymi zdaniami, złościł się na kroplówki chciał prawdziwego jedzenia. Lekarz powiedział, że prognozy umiarkowanie dobre potrzeba czasu i rehabilitacji.
Spałam dużo, chyba pierwszy raz od dziesięciu lat tak spokojnie bez budzika, aż się sama obudziłam. Jadłam maminy barszcz, kaszę z masłem, szarlotkę z antonówki przywiezionej z działki zwyczajną, prostą, domową. Pachniała tak, że aż mnie ścisnęło w gardle.
Co się dzieje? zapytała mama, zauważywszy.
Nic. Po prostu dobre.
Uśmiechnęła się. Nie ciągnęła dalej.
Marek dzwonił. Pierwszy raz w piątek późnym wieczorem. Głos napięty.
Kiedy wrócisz?
Jeszcze nie wiem.
Iwona, jutro jubileusz. Cała rodzina przyjdzie.
Wiem.
Mama w panice. Magda próbuje gotować, wszystko przypala.
Niech zamówią jedzenie. Mówiłam.
Mama jest obrażona.
Przykro mi, ale jestem tutaj.
Cisza.
Zmieniłaś się odezwał się jeszcze, ze śladami zdziwienia i pretensji.
Może.
W sobotę nie pojechałam na jubileusz.
Rano z mamą zawiozłyśmy tacie rosół w termosie i bułkę. Zjadł wszystko, pochwalił bułkę, rzucił, że jak szybko nie wróci, to sam zacznie gotować, bo mama odzwyczaiła się w szpitalnym tempie. Mama się roześmiała, powiedziała: Jeszcze zobaczymy. Siedziałam obok i słuchałam ich kłótni, która była tylko na niby, dla żartu, zwyczajem ludzi, którzy są razem całe życie.
Wieczorem siedziałam w fotelu z książką. Nie czytałam, patrzyłam przez okno na spokojny, grudniowy śnieg. Telefon kilka razy wibrował. Magda napisała: Totalna kompromitacja, goście przyszli, a jedzenia prawie nie było, wstyd. Pani Janina nie napisała nic. Marek: No i?.
Odłożyłam telefon, wzięłam książkę.
Rozmowa z Markiem odbyła się kilka dni później, kiedy wróciłam do mieszkania na Budowlanych. Wróciłam po rzeczy, dokumenty, po własną prozę życia tata był już na zwykłej sali, zdrowiał, mama radziła sobie.
Marek siedział w kuchni. Gdy weszłam, spojrzał na mnie. Wyglądał jakby coś się w nim przez ten czas przestawiło.
Pogadamy? zapytał.
Pogadamy.
Rozmawialiśmy długo. Bez awantur. Po prostu rozmawialiśmy. Może pierwszy raz od lat nie o pracy czy kolacji. Tłumaczyłam, że jestem zmęczona. Że przez dziewiętnaście lat funkcjonowałam wyłącznie jako wygodna część układu i to dużo mnie kosztowało. Marek słuchał. Trochę się tłumaczył, że nie chciał zamieniać mnie w kelnerkę, że samo tak wyszło, że mama, wiadomo, jest jaka jest. Nie kłóciłam się. Po prostu mówiłam.
Chcesz się rozwodzić? spytał wprost, nagle.
Zamieszałam chwilę.
Chcę żyć inaczej odparłam. Jak to się nazywa zobaczymy.
Pokiwał głową, nalał sobie wody.
Zadzwonię do Ani.
Dobrze.
Ania przyjechała po dwóch tygodniach. Bez zapowiedzi, z dużą torbą, z tą swoją poważną, czułą miną do rozmów o ważnych rzeczach.
Mamo, wszystko ok?
Naprawdę.
Tata mówił, że… jest ciężko.
Jest uczciwie poprawiłam. To inne słowo.
Została trzy dni. Najpierw złościła się na mnie, potem na ojca, na końcu odpuściła i po prostu była. Kiedy wyjeżdżała, przytuliła mnie jeszcze w drzwiach i powiedziała:
Pierwszy raz od lat wyglądasz na wypoczętą.
Widać?
Bardzo.
Rozwód przeprowadziliśmy spokojnie. Marek został w mieszkaniu na Budowlanych. Spakowałam swoje rzeczy, parę pudełek, i przeniosłam się na moment do rodziców, póki nie znalazłam czegoś swojego. Mama nic nie komentowała. Zrobiła miejsce w pokoju, położyła świeże prześcieradło i postawiła na szafce drewnianą ptaszynę tę samą, co mi tata wyrzeźbił wiele lat temu. Wzięłam ją do ręki. Lekka, gładka, cała w drobnych nacięciach po nożu.
Tata wyszedł ze szpitala na początku grudnia. Poruszał się wolno, z laską, ale sam. Na progu spojrzał na mnie:
No, jesteśmy wszyscy w domu.
Sylwestra spędziliśmy we czwórkę: ja, mama, tata i Ania, która specjalnie przyjechała. Była niewielka choinka, oglądaliśmy Czterech pancernych, jedliśmy maminą sałatkę jarzynową i pieróg z kapustą. Zwykły pieróg, bez udziwnień. Pomagałam lepić przy stole z mąką i myślałam: to jest gotowanie dla ludzi. Nie dla listy. Nie dla tradycji. Dla ludzi.
W lutym wynajęłam małe mieszkanie kawalerkę na piątym piętrze z widokiem na spokojne podwórko z paroma brzozami. Prawie nieumeblowane, pachniało świeżą farbą i nieznanym. Weszłam tam z pierwszymi rzeczami i długo stałam na środku, zanim ruszyłam do okna popatrzeć na drzewa.
Magda zadzwoniła raz, w marcu. Była obrażona, ale i pogodzona, taki miks.
Iwona, no jak tam? Mama się martwi, chociaż nie powie, wiesz jaka jest.
Wiem.
Jak teraz się czujesz?
Dobrze, Magda. Normalnie żyję.
Mogłabyś przyjeżdżać czasem? Na święta. Sami sobie nie radzimy.
Uśmiechnęłam się lekko, choć tego nie widziała.
Zastanowię się odparłam. Zobaczę.
Mogłabyś chociaż zrobić galaretkę… U nas zawsze wychodzi mętna.
Magda, wyślę ci przepis. Najważniejsze: bulion przez dwa razy złożoną gazę. Spróbuj.
Serio?
Serio. Dasz sobie radę.
Wysłałam jej przepis. Przysłała buźkę zdziwioną i już nie dzwoniła.
Tata zdrowiał powoli, ale systematycznie. Na wiosnę rzucił laskę, niespokojnie przebierał nogami, chciał jechać na działkę. Lekarze: Zobaczymy. On: Patrzcie, ja i tak pojadę. Pojechał w maju, kiedy ziemia trochę się nagrzała. Zawiozłam go, pomogłam otworzyć dom, ogrzać. Siedzieliśmy na werandzie, piliśmy herbatę z blaszanych kubków w niebieskie paseczki. Za płotem kwitła czeremcha.
Pamiętasz, jak robiłeś mi drewniane ptaszki?
Jasne. Wszystkie gubiłaś.
Jedną mam do dziś.
Wiem. Mama mi mówiła. Zrobił pauzę. Jesteś dzielna, Iwonka.
Za co?
Po prostu dzielna. Postawił kubek na poręczy i patrzył przez chwilę na kwiaty. Życie jest długie. Szkoda je marnować nie w tę stronę.
Pokiwałam głową. Za działką pachniało wilgocią i czymś słodkim. Było cicho, tylko gdzieś w oddali kukała kukułka.
Tej wiosny zaczęłam pracę. Znowu księgowość poprzednio miałam długi urlop, bo pani Janina uważała, że dom ważniejszy, Marek się nie sprzeciwiał. Teraz trafiłam do małej firmy, spokojny zespół, konkretna robota. Na początku było dziwnie wrócić do tego rytmu, ale potem znów poczułam, że dzień należy do mnie.
W weekendy odwiedzałam rodziców. Czasem zostawałam na noc. Z mamą piekłyśmy ciasta, nie dla czterdziestu osób, tylko jedno na próbę, z tego, co było. Tata komentował, nikt się nie przejmował. Mama odpowiadała, że i bez wskazówek da radę. Drewniany ptaszek stał spokojnie na szafce.
Pewnego wieczoru, już latem, Ania zadzwoniła ot tak, żeby pogadać.
Mamo, jak się masz?
Dobrze. Naprawdę dobrze.
Wiesz zatrzymała się na chwilę cieszę się. Jesteś zupełnie inna.
Inna?
Tak po prostu lepsza.
Zaśmiałam się.
A ty?
Wszystko dobrze. Może w sierpniu przyjadę.
Słuchałam jej głosu i patrzyłam przez okno na brzozy już w pełni liści. Zieleń była tak gęsta, że wydawało się, jakby całe podwórko pękało od zieleni.
Przyjedź, ugotuję barszcz.
Zwykły barszcz?
Mamin przepis.
Lepszego nie ma powiedziała. Umowa stoi.
