Goście odeszli, a w sercu zostało uczucie goryczy.
— Mamo, jak możesz tak mówić?! — Kinga cisnęła brudny talerz do zlewu tak, że aż zadźwięczał o krawędź. — Że jestem niewdzięczna? Za co właściwie powinnam być ci wdzięczna?
— Za to, że całe życie ci poświęciłam! Za to, że znosiłam twojego ojca przez wzgląd na dzieci! Za to, że sobie odmawiałam, żebyście wy mieli dobre ubrania i wykształcenie! — Halina Stanisławowa stała na środku kuchni, czerwona ze wzburzenia, kurczowo ściskając ścierkę.
— Mamo, dość! Goście dopiero co wyszli, a ty od razu na mnie napadłaś! Co ja takiego złego zrobiłam? Źle przyjęłam twoje przyjaciółki? Nie nakryłam stołu? Nie upiekłam ciasta?
— Właśnie że nic! — Halina odwróciła się i zaczęła energicznie szorować filiżanki. — Siedziałaś jak obca, kiedy Wanda opowiadała o wnukach. Milczałaś, gdy Danusia pytała, co u Jasia. Nawet “dziękuję” nie powiedziałaś, gdy cię chwaliły!
Kinga przetarła skronie. Głowa bolała ją po trzech godzinach spędzonych przy stole z matczynymi znajomymi. Te wieczne pytania, porównania, rady, jak żyć “jak należy”. Wieczne niezadowolenie ze wszystkiego.
— Mamo, mam trzydzieści pięć lat. Jestem dorosłą kobietą. Nie muszę się uśmiechać i kiwać co minutę.
— Dorosła! — prychnęła matka. — Dorosła kobieta nie mieszka z mamą, tylko na swoim. A nie wisi u szyi w wieku czterdziestu lat.
— Mam trzydzieści pięć, nie czterdzieści! I nie wiszę u szyi! Płacę rachunki, kupuję jedzenie, sprzątam, gotuję!
— Gotujesz! — Halina odwróciła się, a w jej oczach kłębił się gniew. — Co ty gotujesz? Makaron z parówkami? A kto dziś ugotował barszcz? Kto usmażył kotlety? Kto cały dzień sprzątał przed przyjściem gości?
Kinga opadła na krzesło. Siły ją opuściły. Te wieczne pretensje, wyrzuty, próby udowodnienia racji wyczerpywały ją bardziej niż cały dzień pracy.
— Dobrze, mamo. Jestem złą córką. Co jeszcze chciałaś usłyszeć?
— Chciałam usłyszeć “dziękuję”! — Halina uderzyła dłonią w stół. — Zwykłe “dziękuję, mamo, że mnie przygarnęłaś, że nie wyrzuciłaś, gdy mąż odszedł”. “Dziękuję, że zajmujesz się Jasiem, wozić go do lekarza, odbierasz ze szkoły”. Ale nie! Ty uważasz, że mi się to należy!
Kinga poczuła, jak ściska ją w gardle. Tak, mama pomaga z synem. Tak, mieszka w jej mieszkaniu od trzech lat, od rozwodu. Ale czy stara się odpłacić? Czy nie pracuje na dwóch etatach, żeby choć trochę pomóc w domowym budżecie?
— Mamo, każdego dnia ci dziękuję. Może nie słowami, ale czynami. Nie proszę cię o pieniądze, zarabiam sama. Pomagam w domu.
— Pomagasz! — Matka usiadła naprzeciwko, wciąż ściskając ścierkę. — Wiesz, co dziś powiedziała Wanda? Że jej Ewka ma nowego męża. Porządny człowiek, zaradny. I od razu zaprosił ją z dziećmi do siebie. A ty co? Trzeci rok sama, praca–dom, jak wahadło. I żadnego życia osobistego.
— A co to ma do rzeczy? — Kinga uniosła głos. — Nie mogę zamówić sobie faceta ze sklepu! Spotkam odpowiedniego człowieka — wyjdę za mąż. Nie spotkam — będę sama.
— Sama! — Halina wstała i zaczęła chodzić po kuchni. — A ja jestem nieśmiertelna? Mam już siedemdziesiąt dwa lata. Jak długo jeszcze pociągnę? A ty zostaniesz kompletnie sama, z dzieckiem na rękach.
— Jasiek nie jest mały, ma trzynaście lat.
— Trzynaście! Najtrudniejszy wiek! Potrzebuje ojca, męskiej ręki. A co widzi? Matkę, która od rana do wieczora pracuje, i babcię, która go wychowuje.
Kinga wstała od stołu. Rozmowa zmierzała w znanym kierunku. Zaraz matka zacznie wyliczać jej błędy, porażki, niewłaściwe wybory. Opowie, jak powinna była postąpić, z kim nie warto było wiązać się, jaką pracę znaleźć.
— Mamo, idę do siebie. Jutro wcześnie wstaję.
— Oczywiście, idź! — krzyknęła za nią Halina. — Jak zawsze, gdy rozmowa staje się poważna! Uciekasz i chowasz się!
Kinga zatrzymała się w progu. Coś w słowach matki zabolało. Może dlatego, że była w nich cząstka prawdy.
— Nie uciekam, mamo. Po prostu jestem zmęczona tymi rozmowami. Ty zawsze jesteś niezadowolona. Cokolwiek zrobię, wszystko źle.
— Źle! — Halina podeszła bliżej. — A jak powinno być? Może mi wyjaśnisz? Dlaczego w wieku trzydziestu pięciu lat mieszkasz z matką? Dlaczego nie masz własnego domu, rodziny? Dlaczego mój wnuk rośnie bez ojca?
— Bo tak się życie ułożyło! — wybuchnęła Kinga. — Nie wszyscy rodzą się z złotą łyżką w ustach! Trzeba było najpierw zająć się dzieckiem, pracować, a nie latać za facetami!
— Za facetami! — Matka załamała ręce. — Tak nazywasz próby ułożenia sobie życia?
— Mamo, koniec! — Kinga odwróciła się i szybko wyszła do swojego pokoju. Za plecami jeszcze długo słychać było podniesiony głos matki, ale słów już nie dało się rozróżnić.
Kinga zamknęła drzwi i oparła się o nie plecami. W pokoju panowała cisza. Jasiek odrabiał lekcje przy biurku pod oknem. Słysząc kroki matki, odwrócił się.
— Mamo, znowu się kłóciłyście z babcią?
— Nie kłóciłyśmy, synku. Tylko rozmawiałyśmy.
Jasiek spojrzał na nią z niedowierzaniem. W swoich trzynastu latach już dobrze rozumiał relacje dorosłych.
— Słyszałem, jak krzyczała. Ty też.
Kinga podeszła do syna, pogłaskała go po głowie. Ciemne włosy, takie jak jej. Szare oczy — po ojcu. Chudy, wysoki jak na swój wiek. Mądry, spostrzegawczy. Zbyt dojrzały jak na trzynaście lat.
— Dorośli czasem nie potrafią się dogadać. Ale to nie znaczy, że się nie kochają.
— A o co wam poszło?
Kinga usiadła na skraju łóżka. Jak wytłumaczyć synowi coś, czego sama do końca nie rozumiała? Te wieczne pretensje, poczucie winy, żalu?
— Babcia uważa,Kinga spojrzała na syna i uśmiechnęła się przez łzy, wiedząc, że mimo wszystkich trudności mają siebie — i to wystarczy, by znaleźć w sobie siłę na kolejny dzień.
