Syn nie dzwonił trzy miesiące, a mi się śniło, że wina leży po stronie czasu, który odgina się jak gałązka wierzby pod zbyt ciężkim śniegiem. Myślałam, że Mateusz po prostu utknął w pracy, w jakimś labiryncie papierów i codzienności, gdzie imiona matek wypierają numery PIN i hasła do EBOK-u. W końcu, otulona mgłą niepokoju, wsiadłam do PKS-u jadącego z Kielc do Poznania, choć stopy miałam we Wrocławiu i nie mogłam sobie przypomnieć, czy dzień to środa, czy święto Matki Boskiej Zielnej.
Klatka schodowa pachniała lakierem i kurzem dzieciństwa przeszłam trzykrotnie przez te same schody, bo zapomniałam, na którym piętrze mieszka mój syn. Brązową wycieraczkę z napisem Witaj, którą kupiłam w Pepco na parapetówkę, zastąpiła bezimienna szarość. Drzwi otworzyła kobieta o imieniu Dorota (a może była to Danuta z kiosku na rogu, zmieszana z moją starą sąsiadką z czasów studiów?), w dresie z trzema paskami, z kubkiem mięty z cytryną.
Czy tu mieszka Mateusz Kowalczyk? zapytałam głosem, który gdzieś się zatracił pomiędzy zeszytem do nut a kartką z przepisem na pierogi.
Nie odpowiedziała. Mieszkam tu od pół roku. Nie znam żadnego Mateusza.
Stałam tam, trzymając torbę z sernikiem i słoikiem dżemu jagodowego, czując, jak pokruszony mak z makowca wysypuje się mi do kieszeni. Dorota wpuściła mnie do salonu, gdzie pod ścianą falowały tapety w barwy, których nie rozpoznawałam. Sofa była inna, nawet światło wydawało się łagodniejsze, jakby ktoś rozwiesił na żyrandolu firankę z dzieciństwa.
Sięgnęłam po numer do agencji nieruchomości podrzucony przez Dorotę niczym stare pocztówki z Gdańska. Mężczyzna po drugiej stronie słuchawki potwierdził, że Mateusz od lutego wynajmuje swoje mieszkanie, a przelewy przychodzą regularnie z banku w Polsce. Adresu nowego nie miał, tylko echo głosu, co zostaje po deszczu.
Wróciłam do Kielc w ostatnim autobusie, podziwiając przez szybę pola rzepaku, które śniły się na żółto pod powiekami. Nie płakałam, bo łzy byłyby zbyt prawdziwe wszystko miało smak snu, wirujące banknoty złotówek w torebce, zagubione klucze do mieszkania, które już nie istnieje.
Przestałam dzwonić, czekając, aż On zadzwoni pierwszy. Po kilku dniach napisałam tylko: Byłam w Poznaniu. Wiem, że nie mieszkasz przy Matejki. Zadzwoń.
Odezwał się po godzinie. Usłyszałam głos, który przypominał echo z telefonu polowego, co dzwonił raz na tydzień, zawsze w porze rosołu. Słyszałam w nim Wrocław, skrawki wrześniowych liści i zmęczenie.
Mamo, przepraszam. Powinienem był powiedzieć.
Gdzie jesteś?
Zapadła długa cisza, ciężka, jakby czas się wywrócił na lewą stronę i stał nieruchomo pod lampą na ulicy.
W Oslo powiedział w końcu. Od marca.
Za oknem sąsiadka Wiesia wieszała białą pościel na sznurku, nie wiedząc, że wszystko się przewróciło. Mateusz tłumaczył, szeptał do słuchawki, że po tacie czuł się osaczony, że telefony i kompoty wiśniowe wysyłane pocztą z Kielc do Poznania dusiły go jak gruby splot szalika zimą. Nie umiał mi tego powiedzieć, wybrał ucieczkę może dlatego sny moich nocy mieszają się teraz z jego milczeniem.
Bałem się, że muszę być tatą, nie mogę być sobą szeptał cicho. Nie uciekłem przed Tobą, mamo. Uciekłem, bo nie mogłem oddychać tym smutkiem.
Chciałam go przytulić przez telefon, ale to możliwe tylko we śnie, więc powiedziałam tylko: Przyjedź na święta.
Obiecał. Wigilijny stół w grudniu śnił mi się tygodniami: Mateusz naprzeciwko mnie, pod lampą, gdzie zawsze siadał tata Staszek. Nie mówiliśmy o Oslo ani o ucieczce przez granicę lodu. Jadłam sernik upieczony na zmianę z makowcem, zawsze wychodzi mi najlepszy w śnie.
Moja przyjaciółka Iga czasem pyta, czy mu wybaczyłam. Nie wiem. Wiem tylko, że niedzielne rozmowy są już krótsze, a ja częściej pytam, co u niego, zamiast opowiadać o mojej codzienności. To niewiele, ale od snów trzeba zaczynać.
Największą miłością matki bywa pozwolenie synowi odejść w nieznane nawet jeśli żadne modlitwy ani przepisy na sernik nie tłumaczą, jak się tego nauczyć.
