Zdecydowałam. Przepiszę mieszkanie na Maksa. Nie masz nic przeciwko, córko?
Helena odłożyła łyżeczkę. Metal twardo stuknął o spodek.
Na Maksa? On ma trzy lata.
Żeby wyrósł na kogoś z zabezpieczeniem. A ja się do ciebie przeprowadzę. Mieszkasz sama, miejsca ci starczy.
Pani Antonina stała w przedpokoju, nie zdejmując płaszcza. W rękach trzymała torebkę, z której wystawał róg jakiegoś papieru. Czuć było jej ukochane perfumy Pachnący Wieczór, kupowane od ponad dwudziestu lat w tym samym sklepie na Marszałkowskiej. Ten zapach zawsze u Heleny wywoływał niewytłumaczalny niepokój. Słodki, ciężkawy, rozchodził się po całym ich dwupokojowym mieszkanku na Słowackiego.
Helena bez słowa wstała od stołu i weszła do kuchni. Włączyła czajnik. Ręce automatycznie poruszały się po kuchni, wyciągając kubki, łyżeczki i cukiernicę. W głowie brzmiało tylko jedno: przepisać.
Napijesz się herbaty? spytała beznamiętnie.
Tak, dziękuję, córko. Mama weszła do pokoju, wreszcie zdjęła płaszcz, odwiesiła go na krzesło i usiadła na kanapie, zerkając wokół w swoim stylu. U ciebie chłodnawo. Grzejniki dobrze grzeją?
W sam raz.
Jakoś zimno. U nas na Mickiewicza cieplej, Tomek pilnuje. Jak coś nie gra, to od razu zgłasza administracji.
Helena podała matce kubek z herbatą. Usiadła na wprost, patrząc na znajomą twarz, zmarszczki, usta zaciśnięte w cienką kreskę. Sześćdziesiąt osiem lat, siwe włosy ułożone w koczek. Nowa bluzka w odcieniu błękitu Tomek kupił w zeszłym tygodniu i chwalił się przez telefon: Mamie prezent sprawiłem, aż się popłakała.
Notariusz jutro na nas czeka, powiedziała pani Antonina, mieszając herbatę, o dziesiątej. Tomek wszystko zorganizował. Cały komplet dokumentów. Spryciarz.
Spytałaś mnie o moją połowę?
Mama podniosła wzrok, lekko zdziwiona.
Połowę? Przecież jesteś moją córką. To wszystko rodzina. Mieszkanie i tak zostaje w rodzinie, tylko zapiszę je na wnuka. Maksymilian jak podrośnie, dobrze mu się przyda.
Pół mieszkania jest moje, mamo. Na papierze. Pół.
No i co z tego? mama upiła łyk herbaty i się skrzywiła. Za gorąca. Przecież i tak tam nie będziesz mieszkać. Tomkowi, Marcie i dziecku potrzebne jest więcej miejsca. Ja się do ciebie wprowadzę i po sprawie. Przecież ci nie będzie trudno, co?
Helena przeniosła wzrok na stare rodzinne zdjęcie na ścianie: ojciec, matka, ona i Tomek. Ona jedenastoletnia, Tomek osiem, Helena na samym skraju, prawie obcięta przez ramkę. Tomek w centrum, na rękach u mamy chociaż już był wyrośnięty. Śmieje się, ojciec patrzy gdzieś w bok. Ona poważna, ręce wzdłuż ciała.
Nawet mnie nie spytałaś, powtórzyła cicho.
Czego mam cię pytać? mama odstawiła kubek ze stuknięciem. Jestem twoją matką. Lepiej wiem, co trzeba.
Zawsze wiedziałaś najlepiej.
Otóż to. Antonina pokiwała zadowolona głową. Tomek się tak ucieszył. Powiedział, że jestem mądra, że nie każda matka tak dba o rodzinę.
Helena weszła do kuchni i wylała herbatę. Patrzyła za okno: listopadowy wieczór, latarnie, na chodniku sterty mokrych liści. Pan cieć w pomarańczowej kamizelce zamiata liście ku krawężnikowi.
Muszę pomyśleć, rzuciła przez ramię.
Nie ma o czym myśleć, córeczko! Jutro o dziesiątej, zapisz adres notariusza.
Mówiłam, pomyślę.
Mama zamilkła. Helena usłyszała, jak ta zbiera rzeczy, wkłada płaszcz. Kroki do drzwi. Pauza.
Denerwujesz mnie, Hela. Zawsze jesteś uparta. Nie to co Tomek.
Drzwi trzasknęły. Helena dalej patrzyła w okno, aż usłyszała odjazd windy. Wróciła do pokoju, położyła się na kanapie w ubraniu. Wpatrywała się w sufit, gdzie cienka rysa biegła od kąta do żyrandola. Wiedziała, ile razy wieczorami liczyła te wygięcia zamiast baranów.
Telefon zawibrował. Wiadomość od Marysi.
Jak tam? Wpadnij do ‘Przystanku’, mam dla ciebie świeże ciasteczka owsiane.
Helena spojrzała w ekran. Odpisała: Dzięki, jutro zajrzę.
Położyła telefon. Zamknęła oczy.
Przypomniał się dzień z dzieciństwa. Miała osiem lat. Urodziny Tomka, goście już poszli. Został duży kawałek tortu z różą z kremu. Helena patrzyła, oblizywała usta. Mama nałożyła kawałek na talerz i podała Tomkowi.
Dla ciebie, synku. Jesteś solenizantem.
A Hela? spytał Tomek z ustami wypchanymi tortem.
Hela już duża. Podzieli się innym razem, prawda, Helusia?
Helena kiwnęła głową, wstała od stołu, poszła do swojego pokoju. Położyła się, patrzyła w sufit. Później przyszedł ojciec, usiadł na brzegu łóżka, pogłaskał ją po głowie.
Nie gniewaj się, powiedział cicho. Mama bardzo kocha Tomka. Jest młodszy, wiesz.
Nie gniewam się, odparła.
Ojciec westchnął. Wyszedł. Została liczyć niewidzialne rysy na suficie. Kiedyś sufit był gładki. Ale i tak coś liczyła. Może bicie własnego serca.
Rano Helena obudziła się z bólem głowy. Prysznic, śniadanie. Do pracy miała dwadzieścia minut piechotą. Lubiła te spacery, szczególnie jesienią. Powietrze rześkie, liście szeleszczą pod butami, ludzie pogrążeni w myślach. Można iść i rozmyślać. Nikt nie zaczepi, nie zatrzyma.
W pracy pachniało kawą i papierem. Pani Nina, główna księgowa, już sprawdzała faktury.
Dzień dobry, Helu. Wyglądasz dziś jak śmierć.
Oj tam, po prostu nie wyspałam się.
Musisz łykać witaminy. Ja teraz biorę “VitaPlusa”* codziennie, pomaga!
Helena kiwnęła głową, włączyła komputer. Otworzyła arkusz, wpisywała dane. Cyferki jak mrówki po ekranie. Praca rutynowa, kojąca. Nie trzeba myśleć, wystarczy wpisywać i wklepywać.
Na obiad nie poszła do kantyny. Założyła kurtkę i wyszła na spacer. Dwa bloki dalej był mały park z fontanną. Latem tryskała woda, teraz tylko betonowa misa pełna liści. Usiała na ławce, wyjęła kanapkę nawet nie jadła, tylko patrzyła na drzewa.
Telefon zadzwonił Tomek.
Nie odebrała, wetknęła telefon z powrotem do torby. Po minucie przyszła wiadomość: Hela, no co jest? Mama cała roztrzęsiona. Oddzwoń do niej.
Helena skasowała wiadomość. Odgryzła kawałek kanapki. Chleb był suchy, szynka nijaka. Przeżuwała powoli, patrząc na fontannę. Przypomniała sobie, jak matka kiedyś przy przeziębieniu Tomka zostawiła ją samą. Ona targała w deszczu chleb pod kurtką, żeby nie zmókł. Oddała, matka nawet nie spojrzała.
Wieczorem, wróciwszy do mieszkania, znowu zadzwonił Tomek tym razem odebrała.
Hela, co ty? Mama mówi, że nie chcesz podpisać papierów.
Nie powiedziałam, że nie chcę. Powiedziałam, że pomyślę.
Nie ma nad czym myśleć. Przecież i tak tam nie mieszkasz. Maksowi się przyda. To nasz bratanek przecież.
No i mój bratankiem jest.
Właśnie. To podpiszesz. Notariusz jutro czeka.
Helena słuchała ciężkiego, podenerwowanego oddechu brata.
Hela, słyszysz mnie?
Słyszę.
No więc co powiesz?
Nie przyjadę jutro.
CO?!
Nie przyjadę do notariusza.
Kpisz?! Mama cały tydzień dokumenty zbierała! Termin załatwiłem! Ty…
Tomek, to moja połowa mieszkania. Zgodnie z prawem. Nie wyraziłam zgody.
Jakiej zgody?! Jesteśmy rodziną!
Głos przeszedł w krzyk. Helena odsunęła telefon od ucha i słyszała jego słowa: egoistka, bez serca, zawsze taka byłaś.
Tomek, uspokój się.
Nie uspokoję się! Ty zawsze mi zazdrościłaś! Zawsze! Bo mama mnie bardziej kochała!
Helena położyła telefon na stole. Słyszała, jak dalej wrzeszczy, już cicho, gdzieś z oddali. Poszła do kuchni, nalała wody i wypiła duszkiem. Ręce jej się trzęsły. Patrzyła na dłonie: czterdzieści trzy lata, szczupłe palce, krótkie paznokcie. Ani jednego pierścionka. Nigdy nie było.
Gdy wróciła do pokoju, telefon zamilkł. Wiadomość: Pogadamy, jak się uspokoisz. Ale i tak masz jutro przyjechać.
Położyła się na kanapie bez rozbierania. Przykryła się pledem i zwinięta w kulkę gapiła się na deszcz na szybie. Wspomnienia mieszały jej się w głowie jak kadry z VHS-u.
Miała szesnaście lat, kiedy dostała list z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie! Stypendium, akademik, miejsce po konkursie! Skakała w pokoju jak pijana radością, pobiegła do kuchni do matki.
Mamo, dostałam się! Przyjęli mnie do Krakowa!
Antonina mieszając garnkiem na gazie, uniosła brwi, spojrzała na list i oddała.
Nie.
Jak to nie?
Nigdzie nie pojedziesz. Kto zostanie ze mną i Tomkiem? Ojciec w pracy, Tomek egzaminy. Zostawiłabyś mnie z tym wszystkim?
Mamo, przecież to szansa życia! Moje marzenie!
Marzenia… Ty dziewczyna jesteś. Wyjdziesz za mąż, urodzisz dzieci, tutaj ci dobrze. Po co ci ten Kraków?
Ale…
Powiedziałam nie. Ojcu nie wspominaj, bo mnie poprze. Znam go.
Stała z listem jak głupia. Matka wróciła do garnka, wymieszała kaszę i temat zakończony. Wieczorem spaliła list nad wanną. Papier sczerniał i poszedł z wodą.
Na drugi dzień matka powiedziała ojcu przy kolacji:
Hela zostaje. Idzie do technikum, na rachunkowość. Dziewczynie tu dobrze.
Ojciec spojrzał na Helenę, kiwnęła tylko głową. Zjadł do końca zupę i tyle.
Tomek spytał:
Hela, odrobisz ze mną jutro matmę? Kontrolne mam.
Pomogę.
W nocy szła po wodę, uderzyła się w taboret. Zagryzła usta, by nie krzyknąć, bo i tak nikt by nie wysłuchał. Rano noga była spuchnięta. Mama: Posmaruj jodem.
Poranek szare niebo, podkrążone oczy w lustrze, rozczochrane siwe już włosy. Próbowała je gładzić, ale sterczały jak zawsze.
W pracy czas płynął powoli. Pani Nina pokazywała zdjęcia wnuków. Hela kiwała, uśmiechała się. Na przerwie znowu poszła do parku. Przeglądała stare zdjęcia. Rodzinne znowu jej prawie nie było. Gdzieś z boku, czasem tylko podpis Hela robiła zdjęcie.
Telefon zawibrował. Mama.
Nie odebrała. Po minucie przyszła wiadomość: Córko, notariusz czekał. Tomek się zdenerwował. Przenieśli na pojutrze. Przyjedziesz?
Helena skasowała wiadomość i wróciła do pracy.
Wieczorem, gdy otworzyła mieszkanie, usłyszała w klatce znajome głosy. Tomek i Marta. On sapiący w górę schodów, ona cicha, przygarbiona.
Helena, wreszcie! Czekamy tu z godzinę!
Po co?
Musimy pogadać. Wpuścisz?
Otworzyła milcząco drzwi. Weszli do pokoju, Tomek rozsiadł się szeroko na kanapie, Marta usiadła po cichu na rogu fotela.
Herbaty? mruknęła Helena.
Daruj sobie herbatę. Po co to przeciągać? Słuchaj, masz duże mieszkanie, mama się do ciebie przeprowadzi, a to na Maksa przepiszemy i po sprawie.
Mieszkanie nie należy do Maksa, Tomek.
A do kogo? Do ciebie? Przecież nie siedzisz tam od lat!
Połowa jest moja. Na papierze.
Co za różnica na papierze? Przecież jesteśmy rodziną! Rodzina nie rozdziela się na udziały!
Helena patrzyła na brata: czerwona, zirytowana twarz, gestykulacja, brzuch opięty pasem. Ma czterdzieści lat, pracuje gdzie chce i ile chce, żyje u mamy, żona gotuje, matka pierze, pieniędzy daje.
Tomek, pracujesz obecnie?
Zamilkł.
Co to ma do rzeczy?!
Po prostu pytam.
Oczywiście, że pracuję! Wczoraj byłem na budowie!
Ile zarabiasz?
Wystarczająco. Nie twój interes.
Płacisz czynsz?
Mama płaci. Jej mieszkanie.
Od piętnastu lat płacę połowę rachunków.
Cisza. Marta tylko spojrzała szybko na Helenę i jeszcze szybciej spuściła wzrok.
No i co z tego? wykrztusił Tomek. Masz pieniądze, jesteś sama. My mamy dziecko. To logiczne…
Dlatego chcecie przepisać mieszkanie na Maksa?
No co w tym złego? To wnuk! Babcia wnukowi zostawia, normalna sprawa!
Babcia może zostawić tylko swoją połowę. Mnie trzeba zapytać.
Co za typ z ciebie! wrzasnął Tomek, zrywając się z kanapy. Zawsze byłaś chytra! Zawsze mi zazdrościłaś! Mama miała rację!
Co mówiła mama?
Że jesteś zimna. Bez uczuć. Dlatego nie masz męża. Bo nikt z tobą nie wytrzyma!
Cisza. Marta zapadła się w fotel, Helena patrzyła na brata.
Proszę wyjść powiedziała cicho.
Co?
Proszę wyjść z mojego mieszkania.
Wyganiasz mnie? Swojego brata?!
Wyjdźcie. Teraz.
Tomek otworzył usta i zamknął. Spojrzał na Martę. Ta zerwała się z miejsca, chwyciła kurtkę.
Tomek, chodź szepnęła.
No to świetnie! rzucił na odchodne do siostry. Mama zobaczy, jak traktujesz rodzinę. Zobaczy, kim naprawdę jesteś!
Drzwi trzasnęły. Helena została na krześle. W kuchni napiła się wody. Tym razem ręce się nie trzęsły. W środku była pustka. Wielka jak ich mieszkanie.
Przypomniała sobie, jak Tomek przyprowadził pierwszą żonę Sylwię. Głośna, bardzo wyrazista. Mama od razu ją polubiła.
Zamieszkacie z nami powiedziała przy kolacji. Tomuś sam nie może być.
Mieszkali trzy miesiące, Helę przeniesiono na rozkładane łóżko do salonu. Tymczasowo, córko. Po kilku miesiącach wynajęła pokój na Pradze ze swojej pensji i płaciła połowę czynszu za Mickiewicza, bo emerytura niska, Tomek ma rodzinę.
Gdy Sylwia odeszła, Tomek bekał do słuchawki, że był przez rok męczony. Hela słuchała, robiła mu herbatę. Mama pogłaskała go po głowie i szeptała: Nic, synku. Znajdziemy ci dobrą. Nie to co ta.
Dwa lata później była Marta. Spokojna, cicha, zajęła się domem, rodziła Maksa, stała się całkiem niewidoczna.
Helena pojawiała się sporadycznie, od święta. Przynosiła prezenty, jadła za stołem, słuchała pochwał na temat wnuka. Tomek opowiadał o pracy, Marta nosiła półmiski. Helena znikała pierwsza, tłumacząc się zmęczeniem.
Matka machała ręką: No, przecież ty masz swoje życie.
Własne życie dwupokojowe mieszkanie na Słowackiego, praca w CiepleDomie, spotkania z Marysią w kawiarni Źródełko. I tyle.
Przed snem długo nie mogła zasnąć. Słowa Tomka krążyły po głowie: Bezduszna, chytra, zazdrościłaś mi.
Może rzeczywiście zazdrościła? Że kochali go bardziej? Że zawsze mu wybaczano. On mógł być słaby, płakać, wybrzydzać. Ona nigdy.
Rano zadzwonił dzwonek do drzwi. Hela zarzuciła szlafrok, otworzyła. Przed drzwiami stała Antonina z torbą od której pachniało szarlotką.
Upiekłam ci ulubioną oznajmiła, wchodząc kuchni, rozwijając ciasto. Tomek prosił, ale tobie chyba też się należy.
Helena usiadła przy stole. Odkroiła kawałek, zjadła. Słodki, jak kiedyś, tylko smakował już zupełnie inaczej.
Smakuje? spytała matka.
Dobre.
A widzisz. Mama dolała herbaty. Dziecko, no co ty wczoraj z Tomkiem nabroiłaś? Marta mówi, że go wyrzuciłaś.
Poprosiłam by wyszedł.
Po co?
Był chamski.
Tomek? To dobry chłopak! Martwi się. Mieszkanie dla Maksa to ważna sprawa, rozumiesz?
Rozumiem.
Więc podpiszesz papiery?
Helena odstawiła kubek, spojrzała matce w oczy.
Nie, mamo.
Co nie?
Nie podpiszę.
Antonina zamarła, z filiżanką zawieszoną w powietrzu.
Żartujesz?
Nie żartuję.
Ale… czemu? Przecież jesteś moją córką! Ja stara jestem! Co ja mam zrobić?
Nie jesteś stara, mamo. Masz sześćdziesiąt osiem lat, emeryturę, jesteś zdrowa. Możesz mieszkać sama.
Sama?! Z Tomkiem, Martą i dzieckiem?
Sama jak chcesz. Ich wybrałaś. Ja nie muszę.
Ale to rodzina! Rodzina się nie rozdziela!
Jak trzeba podzielić miłość, to się da. Podzielić mieszkanie też. Dlaczego wszystko dla Tomka i Maksa? Moja połowa? Jestem gorsza?
Matka zbledła i odstawiła filiżankę tak gwałtownie, że herbata wylała się na obrus.
Ty… mnie zostawiasz?
Nie zostawiam, tylko nie pozwalam decydować o moim majątku bez mojej zgody.
To nie majątek! To dom! NASZ dom!
W którym zawsze byłam obca.
Skąd ty to wzięłaś?
Mamo, wiesz ile razy powiedziałaś mi, że mnie kochasz?
Cisza.
Ani razu odpowiedziała Helena sama. Tomkowi codziennie, słyszałam.
Ale ty wiesz, że cię kocham!
Nie wiem, mamo.
Matka wstała, twarz jej drżała, usta zaciśnięte.
Jesteś niewdzięczna. Tyle ci dałam, karmiłam, wychowałam, a ty…
Tomka wychowywałaś. Ja byłam dodatkiem.
Jak możesz?!
Bo to prawda. Wiesz o tym dobrze.
Antonina chwyciła torebkę, szarlotkę zostawiła na stole. Odeszła do drzwi.
Jeszcze pożałujesz, Helena. Kiedy zostaniesz całkiem sama. Zobaczysz, co znaczy nie mieć rodziny.
Drzwi zatrzasnęły się. Helena posprzątała po rozmowie. Umysł miała i pusty, i pełen. W głowie szumiało.
Wieczorem wiadomość od Marysi: Jak tam? Długo się nie widziałyśmy, chodź do ‘Przystanku’, pogadamy.
Helena odpisała: Jutro wpadnę. Schowała telefon, spojrzała przez okno. Na ulicy paliły się lampy, ludzie spieszyli na kolację do domów. Każdy miał rodzinę, ciepło, kolację. U niej cisza.
Przypomniał się jej jedyny chłopak, którego zaprowadziła do domu. Informatyk, poznali się w pracy, zaprosił do kina. Po kilku tygodniach odważyła się przedstawić go rodzinie.
Matka nakryła stół, wywołała Tomka z pokoju. Siedział z nosem w telefonie, matka całe spotkanie rozmawiała z synem. Andrzej siedział cicho, a Helena wysilała się, by go wciągnąć w dyskusję. Bez skutku.
Po wyjściu matka tylko rzuciła: Zobaczysz, ile on wytrzyma…
Andrzej na pożegnanie powiedział: Twoja mama… dziwna osoba.
Wiem odpowiedziała Hela.
Ona chyba nieszczególnie mnie lubi.
Ona właściwie lubi tylko Tomka.
Po kilku tygodniach rozstali się bez dramatu. Helena nawet nie płakała. Przestała przyprowadzać chłopaków do domu. Mówili jej: Jesteś zimna, zamknięta. Z czasem przestało jej zależeć. Przyzwyczaiła się.
Rano poszła do Przystanku. Marysia układała towar za ladą.
Helena! Już myślałam, że chorujesz.
Dużo spraw ostatnio.
Prawda, jak życie? Marysia spojrzała uważnie.
Rodzinne sprawy…
Znowu mama?
Helena kiwnęła głową.
Powiedz mi, musisz cokolwiek jej? spytała Marysia.
Nie wiem. Chyba nie. Ale czuję się winna.
To ona ci tę winę wpoiła. Żebyś była zawsze uległa.
Marysia była konkretna, ale prawdziwa. Trudno było to przyznać, bo cały czas Hela znała zasadę: rodzina jest święta, matka zawsze ma rację, dzieci mają pomagać rodzicom.
Jestem po prostu zmęczona, Marysia.
Odpocznij. Powiedz jej w końcu nie. I żyj po swojemu.
Powiedziałam.
I co?
Obraziła się. Tomek nazwał mnie egoistką.
Bo mu wygodnie. Zawsze był pod spódnicą matki. Tobie wygodnie już nie jest.
Marysia objęła ją ramieniem.
Jesteś dzielna, Hela. Pierwszy raz w życiu postąpiłaś słusznie.
Helena podziękowała, przytuliła się.
Dzień minął po staremu. Wieczorem zadzwonił Tomek, tym razem ton uspokajający.
Hela, słuchaj, dogadajmy się. Jesteśmy dorośli, nie ma sensu się obrażać. Przepraszam, że się wydzierałem.
Okej.
Mama mówi, nie chcesz zrzec się udziału. Może inaczej podpisz darowiznę na Maksa. Pomyśl, przecież to twój bratanek.
Tomek, nie podpiszę żadnych papierów.
Cisza, potem głos twardszy.
Co to znaczy?
Znaczy, że nie wyrażam zgody na przepisanie mieszkania.
Helena, wiesz, co robisz? Dziecko zostanie bez mieszkania!
Nie zostaje. Mieszka tam, jak mieszkał.
Ale nie jego!
Należy do mamy i do mnie.
Co za różnica, czyje! Przecież rodzina!
Rodzina, czyli wszyscy są równi. U nas zawsze było odwrotnie.
Ty się nudzisz? Ja pracuję!
Żyjesz u mamy jak król. To ona zarabia i gotuje.
Dałabyś spokój! wrzasnął i rozłączył się.
Helena oparła głowę o ścianę i popatrzyła przez okno na deszcz.
Tydzień minął bez wieści. Wieczorami pustka w mieszkaniu, wiadomości od Marysi, ani słowa od matki i Tomka.
W sobotę rano Helena otworzyła drzwi. Na progu stała Antonina przemoknięta, drżąca, z reklamówką pełną papierów.
Mogę wejść? powiedziała cicho.
Helena skinęła głową. Mama ściągnęła mokry płaszcz, usiadła przy stole.
Nie podpiszę wyszeptała.
Helena czekała.
Tomek… wczoraj mnie popchnął. Gdy powiedziałam, że nie podpiszę. Popchnął do ściany. Wykrzyczał, że jestem mu niepotrzebna. Że mam się wyprowadzić.
Jej głos drżał, gdy patrzyła na Helenę.
Przyszłaś do mnie powiedziała Hela cicho.
Tak. Mogę zostać na chwilę? Póki czegoś nie znajdę.
W środku miała chaos: złość, litość, rezygnację.
Możesz. Ale tymczasowo.
Matka skinęła głową.
Dziękuję, córeczko.
Helena zrobiła herbatę. Ręce robiły swoje, głowa pusta. Nie wiedziała, czy czuć ulgę czy żal.
Usiadły naprzeciw siebie. Po chwili matka powiedziała:
Przepraszam.
Za co?
Za wszystko. Za to, że kochałam Tomka bardziej. Za to, że cię nie dostrzegałam. Że wykorzystywałam.
Słowa spadały powoli. Helena patrzyła na matkę pierwszy raz od lat widziała w niej nie wroga, a po prostu zmęczoną kobietę.
Już wystarczy powiedziała.
Nie, Hela. Muszę. Byłam złą matką. To zrozumiałam, gdy Tomek mnie wyrzucił jak śmiecia.
Usta matki drżały, łzy spływały po twarzy. Helena czekała.
Ty byłaś silna, córeczko. Potrafiłaś powiedzieć “nie”. Ja całe życie się bałam, że Tomek mnie nie pokocha.
Helena podeszła do okna i patrzyła na miasto po deszczu.
Nie zrobiłaś z niego potwora powiedziała. Dałaś mu wszystko. A on się przyzwyczaił.
Co teraz?
Teraz żyjemy dalej. Możesz zostać, ale tylko tymczasowo. Każda żyje po swojemu.
Zgoda.
W wieczornej ciszy każda siedziała osobno. Ciężko, ale bez wrogości.
Nocą Helena obudziła się, bo ktoś płakał po cichu w kuchni. Zatrzymała się w drzwiach. Matka łkała pochylona nad stołem.
Przepraszam, że cię obudziłam szepnęła Antonina.
Nic nie szkodzi.
Nie mogę spać.
Ja też nie.
Myślisz, że kiedyś mi wybaczysz?
Nie wiem. Naprawdę nie wiem.
Rozumiem.
Idź spać. Jutro nowy dzień.
Rano Hela nalewała kawę do kubka, gdy matka spytała:
Co zamierzasz?
Żyć. Pracować.
A życie prywatne?
Jakie życie prywatne? Mamo, mam czterdzieści trzy lata. Ja już nie szukam nikogo.
Nigdy nie jest za późno.
Dla mnie już tak.
Matka spojrzała na nią smutno.
To moja wina.
Nie wracaj do tego. Przeszłości nie zmienisz.
Z czasem matka znalazła pokój na wynajem na Marszałkowskiej.
Wyprowadzę się za tydzień oświadczyła pewnego wieczoru.
Dobrze.
Dziękuję ci, Heleno.
Nie ma za co.
Nienawidzisz mnie?
Nie. Po prostu już nie czuję nic.
Matka skinęła głową.
W noc przed wyprowadzką Helena usłyszała pukanie do drzwi. Tomek, pijany.
Gdzie jest mama? warknął.
Śpi.
Obudź ją. Muszę z nią pogadać.
Idź. Albo zadzwonię po policję.
Na brata? W głowie ci się poprzewracało!
Wychodź.
Tomek zamachnął się, ale opuścił rękę. Matka wyszła z pokoju.
Tomek, nie wrócę z tobą. Mam dość.
Zwariowałaś, jestem twoim synem!
Tak. I właśnie dlatego nie wrócę.
Tomek spojrzał na siostrę z pogardą i wyszedł. Matka osunęła się w ramiona córki i zapłakała. Hela pogładziła ją po plecach.
Przepraszam wyszeptała matka.
Nic się nie stało, mamo. Jesteś tylko człowiekiem.
Rano matka spakowała się.
Dziś idę powiedziała.
Tak szybko?
Tak trzeba.
Zadzwoń.
Zadzwonię, jak będzie trzeba.
Zamknęła za sobą drzwi. Została cisza. Taka prawdziwa. Może pierwszy raz w życiu dobre miejsce na nowy początek.
