Anioł z Bródna, który ważył sto kilogramów i pachniał kawą z Biedronki
Dzień 17 listopada, Warszawa, Oddział Onkologii Dziecięcej. Znowu trafiłem na dyżur do sali zabaw. Pewnie dlatego, że nie potrafię odmawiać, gdy ktoś z personelu poprosi, by zająć się dzieciakami przez godzinę lub dwie. Zwłaszcza tymi z onkologii tam zawsze jest za cicho. Dzisiejszego popołudnia cisza w pokoju była jak ze szkła, przezroczysta i napięta, taka, w której aż boję się zrobić krok.
Dziecięca sala zabaw, choć pomalowana w piraci, baloniki i kwiatki, jest inna niż wszystkie tu rysujemy Anioła Stróża. Każde dziecko dostało kartkę papieru, plik kredek, a ja schowałem opakowania po Princessie i chłonąłem tę powagę. I nagle zobaczyłem, jak bardzo dojrzałe mogą być skupione buzie siedmiolatków.
Wychowawczyni, pani Edyta, szła między ławkami, cicho komentując kolejne dzieła. Anioły dzieci różniły się u Bartka miał ogromny, srebrzysty miecz, u Ewelinki skrzydła przypominały śnieżnobiałą watę cukrową.
Ale najbardziej zaintrygowała mnie rysunkek Weroniki. Miała może siedem lat, główka gładka przez kolejną chemię, nosiła kolorową bandankę. Rysowała z zacięciem, wysuwając języczek ze skupienia. Zajrzałem przez ramię, i z trudem powstrzymałem śmiech zaskoczenia.
Na kartce nie było typowego anioła. Był tam ogromny, zaokrąglony pan, który zajmował prawie całą przestrzeń. Brakowało skrzydeł, za to brzuch okazały, obcisła biała bluza, łysa głowa jak ziemniak i zabawne, krzywe okulary na nosie.
Weroniko spytałem ostrożnie, przysiadając na dywanie. Kim jest ten pan? Przecież prosiliśmy o anioła
To jest anioł odpowiedziała zupełnie poważnie, nie odrywając kredki od papieru.
Ale nie ma skrzydeł i jest taki wielki! główkowałem, dopasowując słowa.
Ma skrzydła, tylko chowa je pod bluzą, bo tu brudno rzuciła z prostotą, malując dalej obwód brzucha białą kredką.
Westchnąłem cicho. Tak, wyobraźnia dzieci nie zna granic.
Wtedy właśnie, zza szklanych drzwi, usłyszałem znajomy dźwięk: ciężki, sapanie i powolne kroki rozbrzmiewające na kafelkach szpitalnego korytarza. Dźwięk, który wszystkich automatycznie uspokajał jakby przyszedł strażnik nocny w starej kamienicy.
Wszedł ordynator, doktor Stanisław Ratajczak. Z Bródna, ze specyficzną urodą warszawskiego misia ogromny, z trójką podbródka, fartuch napięty na bary szerokie jak tramwaj, łysa głowa, a okulary z pogrubionymi szkłami zsuwały mu się ciągle z nosa. Pachniał fajkami, potem i najmocniejszą rozpuszczalną kawą z Biedronki. Trzecią dobę nie opuszczał oddziału, spał po godzinach na zniszczonej kanapie w dyżurce.
Dla mnie był tylko zmęczonym facetem, który od lat powinien być na emeryturze, a przynajmniej pod prysznicem.
No co, artyści, żyjemy? zahuczał głosem głębokim jak piwnica za dawnych lat.
Żyjemy, panie doktorze! odegrał rozbity chór dzieci.
Stasia przeszedł przez salę, opierając się ciężko o oparcia krzeseł, dotarł do Maćka chłopca blado-zielonego od chemioterapii, pod kroplówką. Położył swoją ogromną dłoń na czoło chłopca.
Wytrzymaj, dzielny mruknął z czułością. Wyniki przyszły, będzie lepiej.
Podszedł do Weroniki. Zobaczyłem, jak jej oczy rozświetlają się nadzieją.
Rysujesz? zapytał, a ja nagle dostrzegłem za grubymi szkłami nie oczy starego człowieka, lecz czysty, niewyspany błękit.
Ciebie odpowiedziała Weronika.
Ratajczak prychnął, poprawiając okulary.
Mnie nie rysuj, papier nie wytrzyma.
Nagle korytarz przeszył dźwięk alarmu. Aparatura. Chwilę później doktor zmienił się nie do poznania nie było już sapnięć ani ślamazarności. Obrócił się błyskawicznie i wybiegł z sali z nieoczekiwaną zręcznością.
Siedzieć po miejscach! rzucił przez ramię, już na korytarzu. Hania, reanimacja szybko!
Zawiesiłem się w napięciu; za ścianą rozbrzmiewały twarde komendy, brzęk narzędzi medycznych i coraz bardziej stalowy doktorowy baryton.
Oddychaj! Zostań z nami! Oddychaj, dawaj, walcz!
Minęło czterdzieści minut. Nieskończone. W sali nikt już nie rysował, wszyscy patrzyli w stronę drzwi.
Gdy się otwarły, doktor wszedł chwiejnym krokiem, trzymając się framugi. Koszula przyfantazyjnie mokra od potu, na rękawie plama krwi. Zdjął okulary, przetarł oczy i usiadł na małym czerwonym stołku, który aż zaczął skrzypieć pod ciężarem.
Udało się wychrypiał. Śpi.
Patrzyłem na niego, potem na rysunek Weroniki, i coś we mnie pękło. Już nie widziałem spoconego, ciężkiego faceta, lecz siłę. Siłę, która niczym wielka kotwica trzyma te wątłe dzieci przy życiu, gdy mogłyby ulecieć lekko jak balonik.
Nie trzeba nam wzniosłych, złotych aniołów lekkość tu nie pomaga. Potrzeba kogoś, kto jak Stanisław, własnym ciężarem przechwyci uciekające życie i szepnie: Nie puszczę.
Jego łysa głowa świeciła się w świetle jarzeniówki, jak aureola nie złota, lecz szpitalna, mokra od wysiłku.
Weronika zeszła z krzesła i objęła grubą nogę doktora wyżej jej rączki nie sięgały.
Wiedziałam powiedziała cicho, patrząc mi prosto w oczy, z powagą dorosłej kobiety. On chowa skrzydła. Żeby nam nie wiało.
Doktor położył rękę na jej łysej głowie, palce mu zadrżały.
Dajcie radę, kochani jeszcze trochę wyszeptał.
Odwróciłem się do okna. Nie mogłem dłużej patrzeć. Łzy, których się wstydziłem, popłynęły same. Zrozumiałem, jak ślepym można być, zapatrzonym w swoje wyobrażenia szukałem piękna w aureoli i blichtrze. A ono leżało przede mną, zmęczone, ciężkie, prawdziwe, najświętsze.
Tego dnia zrozumiałem, że prawdziwe piękno często przychodzi bez skrzydeł, bez złotych refleksów. Czasem ma postać spoconego, nieco niezdarnego, lecz niezłomnego Anioła z Bródna, który pachnie kawą z Biedronki i nigdy nie pozwala, by dzieci uleciały za wcześnie.
