Piotrek, skończył nam się olej rzepakowy i proszku do prania wystarczy na jeszcze jedno pranie powiedziała Agnieszka, opierając się w drzwiach pokoju i ocierając mokre dłonie o fartuch. Trzeba by zrobić większe zakupy, lista się uzbierała.
Piotr, nie odrywając wzroku od telewizora, gdzie transmitowano mecz Ekstraklasy, tylko westchnął z irytacją.
Aga, przecież wiesz, jak jest mruknął, nawet na nią nie patrząc. W zakładzie znowu opóźnienia z wypłatą. Majster mówił, że w tym miesiącu o premii możemy zapomnieć. Oddałem ci przedwczoraj ostatnie czterysta złotych. Musisz jakoś rozciągnąć.
Agnieszka ciężko westchnęła. Tego “rozciągaj” słuchała od pół roku niemal co tydzień. Jakby budżet domowy można było rozciągać w nieskończoność. Bez słowa wróciła do kuchni i otworzyła lodówkę w środku tylko słoik ogórków kiszonych i resztka zupy na wywarze z kurzych szyjek. O porządne mięso już dawno nie było ich stać.
Agnieszka pracuje jako starsza pielęgniarka w miejskiej przychodni. Zarabia skromnie, ale bezpiecznie, pensja co miesiąc, choć niewielka. Wcześniej, gdy Piotr przynosił do domu porządne pieniądze, żyło im się dobrze: raz w roku jeździli na Mazury, co jakiś czas kupowali sobie coś nowego, a lodówka była zawsze pełna. Potem, według Piotra, w zakładzie zaczęło się kiepsko. Obcięli etaty, zlikwidowali premie i teraz przynosił ledwie tyle, żeby starczyło na czynsz i benzynę do swojego auta.
Większość zakupów jedzenia i potrzeb domowych przeszła na Agnieszkę. Brała dodatkowe dyżury, pracowała w weekendy, żeby dopiąć budżet. Piotr Piotr wracał z pracy zmęczony, siadał na kanapie i narzekał na cały świat, a jednocześnie domagał się obiadu składającego się z trzech dań.
Rozciągnij wyszeptała Aga, patrząc w pustą maselniczkę. Chyba już się urwało.
Następnego dnia po pracy Agnieszka, jak zwykle, wstąpiła do Biedronki. Długo patrzyła na apetycznie wyglądającą karkówkę, ale ostatecznie do koszyka włożyła tackę kurzych żołądków. Tanie i pożywne, można poddusić ze śmietaną i będzie jadło. Przy kasie wyskrobała z portfela ostatnie grosze. Do wypłaty trzy dni, a w portmonetce pustka.
Wieczorem, kiedy żołądki pyrkotały na kuchence, Agnieszka wycierała kurz w przedpokoju. Piotr już spał syty po obiedzie i kilku piwach, które jak mówił kupił “za resztę z portfela”.
Biorąc jego kurtkę do odwieszenia, poczuła w kieszeni coś twardego. W domu nauczyła się sprawdzać ubrania przed praniem. Ręka natrafiła na złożony papierek.
To był rachunek. Nie z Żabki, ale z bankomatu, wyjęty właśnie tego wieczora, o 18:45. Agnieszka rozwinęła karteczkę i prawie ugięły się pod nią nogi.
“Stan konta: 26 980 zł.”
Zmrużyła oczy, czy dobrze widzi. Wyraziste cyfry, w dodatku powyżej widniała linijka: “Wpłata wynagrodzenia: 6 100 zł”.
Sześć tysięcy sto. Do ręki przyniósł czterysta, twierdząc, że to wszystko.
Usiadła w przedpokoju na pufie. Miała szum w głowie. Przypomniała sobie, jak chodziła w nieszczelnych butach całą zimę, bo Piotr mówił: Aga, wytrzymaj, nie ma pieniędzy. Jak ignorowała ból zęba, bo nie starczało na dentystę. Jak kupowała tylko najtańsze mięso.
Gorycz dławiła ją od środka. To nie była już zwykła złość, lecz poczucie zdrady. Gdy ona oszczędzała nawet na kawie, on miał na koncie kilkadziesiąt tysięcy. Na co? Na samochód? Dla innej kobiety? A może po prostu z chciwości, bo żonę uważa za kucharkę?
Agnieszka odłożyła paragon na miejsce. Miała ochotę wszcząć awanturę, wrzucić mu tę karteczkę w twarz, obudzić pół bloku. Ale się powstrzymała. Kłótnia nic nie da. Będzie się tłumaczył, zwalał winę na bank czy na planowany prezent.
Nie, trzeba podejść do sprawy inaczej.
Wróciła do kuchni, wyłączyła gaz. Gotowe żołądki przełożyła do pojemnika, ale nie dała ich do wspólnej lodówki, tylko schowała do torby, którą zabiera do pracy.
Skoro nie ma pieniędzy, to nie ma pomyślała z dziwną satysfakcją.
Rano wyszła wcześniej, nie robiąc mężowi nawet kanapki na śniadanie. Na stole zostawiła pusty talerz i kartkę: Wybacz, skończyły się produkty. Nie mam pieniędzy. Napij się wody.
Cały dzień w przychodni pracowała jak robot, myśląc o wieczorze. W porze obiadowej pierwszy raz od dawna nie jadła tylko sałatki, ale solidny gulasz z ziemniakami i kompot oraz drożdżówkę. Najadła się z przyjemnością.
Po pracy wróciła do domu z pustymi rękami. Bez siatek z zakupami, wyprostowana, pewna siebie.
Piotr znalazł ją w przedpokoju; minę miał niezadowoloną.
Aga, czemu tak późno? Głodny jestem jak wilk. W lodówce hula wiatr, nawet jajek nie ma. Byłaś w sklepie?
Spokojnie zdjęła płaszcz i przeszła do pokoju.
Nie, Piotrze, nie byłam.
Co znaczy nie byłaś? A co na kolację?
Nic nie będzie. Mówiłam ci przedwczoraj nie mam pieniędzy. Wypłata dopiero za dwa dni. Ja dziś w pracy piłam samą herbatę i tyle. Ty też musisz poczekać. Jest kryzys, pamiętasz?
Piotr wytrzeszczył oczy.
Żartujesz? A zupa? A drugie? Zawsze coś wymyślałaś!
Inspiracja się skończyła, kochanie. Nie zrobię niczego z powietrza. Moje pieniądze poszły na rachunki i bilety. Budżet pusty.
Piotr stał, otwierając i zamykając usta. Zapewne liczył, że, jak zwykle, wyczaruje jedzenie: pożyczy od koleżanki, znajdzie jakąś zaskórniak, a może wyszpera coś z szafek.
No, bez przesady wymamrotał w końcu. I co mam zrobić?
Napij się wody. Albo idź spać głodny sen mniej boli.
Piotr wściekle trzasnął drzwiami i poszedł do kuchni. Słyszała, jak grzebie w szafkach, otwiera lodówkę, szeleszczy woreczkami. Najwyraźniej znalazł resztę makaronu, bo wkrótce czuć było gotowaną kluską. Uśmiechnęła się. Puste kluchy bez masła i kiełbasy posiłek dla milionera z pełnym kontem w banku.
Następnego dnia było podobnie. Agnieszka znów porządnie zjadła obiad w pracy, po drodze kupiła kawę i ciastko i zjadła je w parku, ciesząc się ciszą. Do domu wróciła zrelaksowana.
Piotr nie czekał już z pytaniem, za to był wyraźnie rozdrażniony.
To już nie jest śmieszne, Aga! Drugi dzień jem same kluski! Ty się ze mnie nabijasz?! Jesteś gospodynią domu, czy nie?
Jestem żoną, Piotrze, nie czarodziejką odparła spokojnie. Nie kupię jedzenia bez pieniędzy. Daj mi pieniądze, zrobię zakupy i ugotuję zupę, kotlety, co tylko zechcesz. Problem?
Mówiłem nie mam! warknął, uciekając wzrokiem. Znowu opóźnienie!
To ja też nie mam. Siedzimy więc na diecie. Podobno zdrowo.
Wieczorem Piotr wyszedł z domu, wrócił godzinę później, pachnący kebabem. Agnieszka tylko zanotowała w myślach, że na jedzenie dla siebie pieniądze znajdzie, ale nic nie przyniósł do wspólnej lodówki.
Tak minął tydzień. W domu zapanowała lodowata atmosfera. Agnieszka przestała gotować, sprzątać po mężu, a pranie jego rzeczy odłożyła ad acta.
Proszku nie ma powtarzała, gdy narzekał na brudne koszule. Skoro nie ma na nowy, nie ma prania.
Piotr się wściekał, próbował ją wzruszyć, potem mówił, że nie ma sumienia.
Całkiem cię życie wykończyło! krzyczał w piątek Ja pracuję, wracam zmęczony, a w domu chlew! Żadnego żarcia, wszystko niewyprane! Po co mi taka żona?
Po co mi taki mąż? odpowiedziała spokojnie, patrząc mu prosto w oczy. Skoro nie potrafisz zapewnić rodzinie nawet bochenka chleba i proszku do prania? Ja też pracuję, Piotrze. Zmęczona jestem równie mocno. Ale to ja mam się martwić jedzeniem i domem?
Bo jesteś kobietą! To twoje zadanie!
Moje zadanie to kochać i dbać, jeśli ktoś dba też o mnie. Gra “w jedną bramkę” się skończyła.
W sobotni ranek Agnieszkę obudził zapach jajecznicy i podsmażanej kiełbasy. Wyszła do kuchni Piotr siedział, rozkoszując się kolacją, do tego pachnąca kawa i świeże bułki, na stole leżał kawał dobrego żółtego sera.
Na jej widok zakrztusił się, ale szybko odzyskał rezon.
O, wstałaś. Chodź, usiądź, coś się do ciebie znajdzie. Znalazłem trochę drobnych w kurtce zimowej, poszedłem do Lidla.
Agnieszka usiadła na przeciwka. Widziała: na stole produkty, których ostatnio nie kupował. Drobne z kieszeni uśmiechnęła się.
Dzięki, nie jestem głodna skłamała. Ciekawiło ją, jak daleko się posunie. Jedz, jedz, przydadzą ci się siły.
Piotr jadł, unikając jej wzroku.
Aga, może skończymy już ten cyrk. Pożyczyłem od Tomka pięć stówek. Idź do sklepu, zrób normalne zakupy, ugotuj coś porządnego. Przecież tak się nie da żyć.
Położył banknot na stole. Agnieszka spojrzała na niego, potem na męża.
Pożyczyłeś od Tomka? Jak dobrze! A z czego oddasz, jeśli dalej nie dostajesz pensji?
Oddam kiedyś! burknął. Co cię to obchodzi? Idź do sklepu.
Obróciła banknot w dłoniach.
Dobrze. Pójdę. Ale kupię tylko to, czego ja potrzebuję. Ty możesz stołować się u Tomka, skoro taki hojny.
Ty oszalałaś?! Piotr poderwał się, aż krzesło runęło. Przecież to pieniądze na dom!
Na dom? Agnieszka wstała, głos jej drżał jak napięta struna. A trzy dni temu, gdy dostałeś 6 tysięcy ponad, to były czyje pieniądze? Twoje? A prawie 27 tysięcy na twoim koncie, to czyje? Fundusz głodujących mężów?
Piotr zamilkł. Twarz pobladła, potem pokryła się czerwonymi plamami. Otwierał i zamykał usta jak ryba.
Grzebałaś mi w kieszeniach?! Podsłuchujesz?!
Nie odwracaj kota ogonem, Piotr. Znalazłam przypadkiem podczas sprzątania. I wiesz co jest najgorsze? Nie to, że ukrywasz pieniądze. Najgorsze jest, jak patrzysz, jak liczę groszówki na chleb, jak chodzę w starych butach, a ty bez wstydu jesz moją zupę ugotowaną za moje pieniądze! Nie jest ci głupio?
Piotr uderzył pięścią w stół.
Odkładałem! Chciałem nam kupić samochód! Moja stara gruchota zaraz siądzie! Chciałem ci zrobić niespodziankę! A ty tylko o kasie i kasie!
Niespodzianka? Prawdziwa niespodzianka to kupić auto razem, a nie patrzeć, jak żona oszczędza na podpaskach. Ty żyłeś za moje, swoje chowając na kupce. Pasożytowałeś na mnie, Piotr.
A co ty rozumiesz?! Mężczyzna musi mieć auto! Nie będę się przed kolegami wstydził! A twoje żołądki z kurczaka Wielkie mi oszczędzanie! Tydzień przeżyliśmy, nie umarłaś!
Nie umarłam skinęła głową. Ale coś we mnie umarło. Szacunek do ciebie. Zaufanie.
Położyła banknot z powrotem na stole.
Zabierz swoje pieniądze. Kup sobie za nie bilet.
Dokąd? zapytał wytrącony Piotr.
W lepsze życie. Do mamy. Lub na kawalerkę. Nie interesuje mnie to. Już nie chcę być żoną faceta, który uważa mnie za służącą i naiwną głupią.
Wyrzucasz mnie? Przez kasę? Piotr patrzył na nią z niedowierzaniem.
Nie przez pieniądze. Przez brak szacunku. Pakuj się.
Nie wyszedł od razu. Była długa, męcząca kłótnia. Krzyczał, groził, potem przepraszał, obiecywał futro (za te pieniądze!), później znów krzyczał. Agnieszka była nieugięta. Jakby pierwszy raz widziała w nim obcego, małego, zadufanego w sobie człowieka.
Wieczorem spakował torbę.
Pożałujesz! rzucił na progu. Kto cię zechce po czterdziestce? Zostaniesz sama z kotami! Ja znajdę sobie lepszą, która będzie szanować męża!
Powodzenia odpowiedziała spokojnie i zamknęła za nim drzwi.
Siadła na podłodze pod drzwiami. Nie miała ani siły, ani łez. Tylko przejmującą pustkę.
Poszła do kuchni. Na stole wciąż stała paczka ekskluzywnej kiełbasy. Wyrzuciła ją do śmieci. Otworzyła lodówkę: czyściutka, tylko jej pojemnik z drobiowymi żołądkami.
Trudno powiedziała cicho. Przynajmniej wiem, na co wydaję pieniądze.
Minął miesiąc.
Agnieszka wraca powoli z pracy. Jest piękny początek maja, w powietrzu czuć zapach bzu i świeżość. Wstępuje do swojego ulubionego sklepu. Bez pośpiechu wrzuca do koszyka słoiczek czerwonego kawioru (promocja, ale zawsze luksus), kawałek sera z niebieską pleśnią, butelkę białego wina, świeże warzywa, stek z pstrąga.
Przy kasie płaci kartą, na której teraz zawsze są środki. Okazuje się, że życie w pojedynkę bywa dużo tańsze. Rachunki niższe, jedzenia trzeba mniej, odeszły wydatki na piwo, papierosy, daj na paliwo, daj na części.
W domu włącza ulubioną muzykę, gotuje rybę, nalewa sobie wino i siada przy oknie, patrząc na zachód słońca.
Nagle telefon. Wiadomość od Piotra.
Aga, hej. Jak się masz? Może pogadamy? Przemyślałem wszystko. Byłem głupi. Tego auta nawet nie kupiłem. Mam pieniądze. Zacznijmy od nowa? Tęsknię.
Agnieszka patrzy na ekran, upija łyk zimnego wina. Przypomina sobie jego twarz, gdy wykrzykiwał o kurzych żołądkach. O pamiętne proszenie o pieniądze na proszek do prania.
Kasuje wiadomość, blokuje numer.
Ja też tęskniłam, mówi do swojego odbicia w oknie. Za sobą. Za normalnym życiem. I już go nikomu nie oddam.
Następnego dnia kupuje sobie nowe, drogie buty ze skóry, włoskie. I rezerwuje tygodniowy pobyt w sanatorium. Oszczędności wystarczyło.
Życie po rozwodzie nie kończy się. Staje się lepsze. I prawdziwe.
