Jagodo, usiądź mruknął Wiktor przy stole, w którym rozciągała się już poświecona po kolacji zupa pomidorowa. Nie można było już odkładać tej rozmowy na później.
Jagoda wyłączyła gaz, odwróciła się powoli, a w jej oczach migotało lustrzane odbicie kuchennego światła.
Co jest? zmartwiła się, podnosząc łyżkę.
Wiktor nie spojrzał jej w oczy, jakby wstydliwie ukrywał coś pod powłoką twarzy.
Odchodzę. Mam inną kobietę, Zuzannę. Pracujemy razem. To nie jest zwykły romans, Jagodo. To prawdziwa miłość. Nie mogę już dłużej kłamać ani tobie, ani sobie.
Jagoda przyjęła wiadomość o zdradzie z godnością. Nie płakała, nie rzucała talerzy, nie błagała o pozostanie. Jego wybór przyjęła, choć jedno przyjmować było trudniej: Wiktor chciał, by zabrała dzieci córkę z pierwszego małżeństwa i ich wspólnego syna i wyprowadziła się na swoje podwórko.
Bo przecież miał gdzie załatwiać własne sprawy?
Jagoda nie zamknęła oczu tej nocy. Myślała o siedemnastu metrach mieszkania, o dwójce maluchów, o swojej pensji księgowej, która ledwo starczała, i o pomocy, jeśli będzie można, od człowieka, który właśnie ich zdradził.
Dlaczego mam być ofiarą? szła w kółko w głowie Jagody. Dlaczego mam rozrywać siebie i dzieci dla jego komfortu i nowej miłości?
Rankiem, gdy pierwsze promienie słońca przemykały przez firanki, Jagoda spojrzała Wiktorowi prosto w twarz.
Dobrze, Wiktorze. Zgadzam się wyprowadzić się.
Wiktor rozpromienił się:
To mądre, moja rozumna żona…
Jagoda przerwała:
Mam jeden warunek.
Jaki? zapytał nieufnie.
Zakochałeś się w innej, nie będę tego wykrzykiwać. Serce nie da się zmusić. Nie podzielę mieszkania, choć prawo daje mi połowę. Zostaw ją sobie.
Naprawdę? wykrzyknął Wiktor, zaskoczony. Dzięki!
Naprawdę. Ja i Klaudia wyprowadzamy się do mojego małego kawalerki, tam będzie nam całkiem przytulnie. Zrobimy przestawienie, kupimy łóżko piętrowe i zmieścimy się.
A Tomek? zapytał Wiktor, zerkając nerwowo.
Jagoda spojrzała go wprost.
Syn zostanie z tobą.
Co? Z… mną? nerwowo zaśmiał się Wiktor. To żart? On jest mały! Potrzebuje mamy!
W Polsce prawa i obowiązki rodziców są równe, Wiktorze podkreśliła Jagoda, niczym mantra. Jesteś ojcem. Prosiłeś, żebym go urodziła. Chcę dziedzica, chłopca, żeby grał w piłkę. Będę płacić alimenty, jak nakazuje prawo, i zabierać go na weekend, w miarę możliwości.
Nie możesz tak postąpić! krzyczał Wiktor. Jesteś matką! Jaka matka porzuci dziecko?
Nie porzucam, zostawiam go ojcu. W przestronnym mieszkaniu, blisko przedszkola. Dlaczego miałabym zabierać go w ciasnotę, zmieniać mu przedszkole, odbierać komfort? Sam mówiłeś, że warunki nie są najlepsze. Niech syn mieszka w dobrych warunkach, z tobą i Zuzanną. Niech ona uczy się być macochą, bo zamierza z tobą budować rodzinę.
Mam pracę! ryczał Wiktor. Kto go odprowadzi do przedszkola? Kto go odbierze? Kto go nakarmi, umyje, położy spać?!
Ja też mam pracę odparła spokojnie Jagoda. Nie mam czasu, ale przez cztery lata dało mi radę. Teraz twoja kolej. Chłopiec potrzebuje męskiego wychowania. Zawsze mówiłeś, że go rozpieszczam. Teraz go wychowuj, zrób z niego mężczyznę.
Wiktor łapał się za głowę i biegł po sypialni.
To bzdura! To jakiś szał! Zuzanna nie zgodzi się! Ma dwadzieścia pięć lat, po co jej obcy dzieciak?!
To już twoje problemy, kochanie odparła Jagoda, krzyżując ręce na piersi. Jesteś głową rodziny. Decyduj.
Podwójne standardy go męczyły. Chciał nowego życia weź odpowiedzialność.
***
Pakowanie zajęło dwa dni. Wiktor chodził jakby w wodzie, przechodząc od litości po groźby, odwołując się do sumienia.
Jagodo, pomyśl, co ludzie powiedzą! syczał, gdy Jagoda wkładała ubrania Klaudii do kartonów. Twoi rodzice, moi rodzice
Niech gadają odpowiadała Jagoda, przyklejając karton taśmą. Nie obchodzi mnie to. Nie utrzymam dwojga na jednej pensji i w jednym pokoju.
Najtrudniejsza była rozmowa z mamą, która dzwoniła trzy razy wieczorem, płacząc w słuchawce.
Córeczko, ogarnij się! Jak możesz zostawić Tomka ojcu? To on cię zdradza!
Mamo odpowiedziała zmęczona Jagoda. Jesteście w innym mieście. Co możecie zrobić? Przesłać pieniądze? Wasze emerytury to już nic.
Wszystko była już ustalone. Wiktor miał być ojcem nie tylko w słowach.
W dniu wyjazdu Tomek biegał po mieszkaniu, bawiąc się, jakby to była gra. Jagoda uklękła przed nim, poprawiła mu kapelusz na głowie. Serce jej łamało się na pół, chciała go przytulić i uciec w miejsce, gdzie oczy prowadzą. Wiedziała jednak, że jeśli podda się, Wiktor położy jej ręce na szyi, a ona zostanie sama, z dwójką dzieci, bez pieniędzy, w małym kącie, a on będzie rozkoszował się życiem.
Synku powiedziała, patrząc w jego jasne oczy. Mama z Klaudią zamieszkają gdzieś indziej trochę. Ty zostaniesz z tatą. Będziecie grać, spacerować. Tata cię bardzo kocha.
A przyjdziesz? zapytał Tomek, przyciskając pluszowego królika do piersi.
Oczywiście. W sobotę przyjdę, pójdziemy do parku, zjemy lody. Słuchaj się taty.
Jagoda wstała, wzięła torbę. Klaudia już stała przy drzwiach, w słuchawkach, cicha, ale wspierająca. Wiktor stał w korytarzu, bladą twarzą jak ściana.
Na pewno wyjdziesz? zapytał, drżąc.
Klucze na komodzie rzuciła Jagoda. Lista leków na lodówce, chociaż gardło ma lekko podrażnione, trzeba płukać. W czwartek zebranie w przedszkolu, nie zapomnij.
I odszedła.
***
Pierwszy tydzień po rozstaniu rzucił Wiktora z tropu. Poranki nie zaczynały się od kawy i pocałunku Zuzanny, lecz od krzyku: Tato, chcę jeść!. Potem gonitwa po mieszkaniu w poszukiwaniu skarpetek, które zawsze znikały. Owsianka przypalała się, mleko uciekło. Tomek odmawiał jedzenia, wymagał bajek.
Jedz, kazał! ryczał Wiktor, spóźniony do pracy.
Tomek zaczynał płakać. Wiktor czuł się jak rozbity szklany wazon, chwytał pasek, potem go puszczał, podsuwał synowi czekoladkę, by choć na chwilę ucichł. W przedszkolu patrzyli na niego krzywo. Pani opiekunka zawsze komentowała:
Tato, dlaczego dziecko ma brudną koszulkę?
Tato, zapomniałeś podmienić ubranko.
Tato, trzeba dopłacić za zasłony.
W pracy wszystko spadało z ręki. Szef dwa razy wzywał go do gabarytu, sugerując, że życie prywatne nie powinno zakłócać obowiązków. Wieczory to kolejny akt: odbiór z przedszkola, zakupy, sprzątanie, gotowanie. Po pięciu minutach od sprzątania Tomek rozrzucał zabawki po całym podłogowym terenie.
Trzeci dzień Zuzanna pojawiła się w mieszkaniu, zmarszczyła nos.
Wiktus, mieliśmy iść do kina rzeczona była, nie zdejmując butów.
Jakie kino, Zuzanno? siedział na kanapie w jednej skarpetce, włosy potargane. Tomka nie mogę zostawić.
To weźmy nianię!
Na jaką kwotę? Widzisz ceny niani? Pół pensji idzie na kredyt!
Tomek wybiegł korytarzem, cały pomalowany flamastrem, i podskoczył na Zuzannę, obejmując jej jasne spodnie brudnymi rękami.
Ciociu! Patrz, jestem tygrysem!
Ała! wykrzyknęła Zuzanna, odskakując. Co robisz?! Wiktor, schowaj go! To jest Dolce, kosztują drogą fortunę!
To dziecko, Zuzanno! ryczał Wiktor. Przestań się wyżywać! Pomogłabyś lepiej!
Ja? Pomagać? oczy Zuzanny powiększyły się. Nie jestem nianią! Jestem kobietą, chcę uwagi!
A tu twój były! Twoja była to zaaranżowała!
Moja była, swoją drogą, cztery lata dbała o to, kiedy ja przyklejałem się do biurka! wpadł Wiktor nagle, zdumiony własnym głosem.
Zuzanna pofurkowała, odwróciła się i wytrąciła drzwi z hukiem. Nie wróciła już więcej.
Do soboty Wiktor był cieniem. Zredukował się, zarost wyrosł, pod oczami czarne kręgi. Mieszkanie przypominało pole bitwy.
Kiedy zadzwonił dzwonek, wybrał się do drzwi, potykając się o małe zabawki. Na progu stała Jagoda, a obok Klaudia.
Mama! wykrzyknął Tomek, rzucając się w jej ramiona.
Jagoda podniosła syna, pocałowała go w oba policzki.
Witajcie, kochani. Jak się macie? Żywi?
Wiktor oprzyrósł się o ścianę, kolana drżały. Patrzył na żonę, jakby spotykał ją po raz pierwszy, nagle pojmując tytaniczny ciężar, który nosiła przez lata, uśmiechając się mimo wszystko.
Jagodo wymamrotał.
Ona uniosła brew.
Zabierz go. Proszę. Nie dam rady, zaraz zwolnią mnie z pracy. Zuzanna odeszła. Ja ja
Jagoda położyła Tomka na podłogę.
Idź, synku, pokaż Klaudii swoje nowe rysunki.
Dzieci uciekły do pokoju. Jagoda przeszła do kuchni, popatrzyła na stertę brudnych naczyń, na zeschnięty groch na palniku. Usiadła na tym samym stołku, na którym siedziała tydzień temu.
Nie wrócę tu, Wiktorze powiedziała spokojnie. Po tym, co zorganizowałeś, nie będę z tobą żyła.
Niech już pójdą z Zuzanną! machnął ręką, zakrywając twarz dłonią. Zrozumiałem, byłem w błędzie, wszystko było nie tak. Ale Tomek nie może być ze mną. Jestem złym ojcem, Jagodo
Ucz się odparła Jagoda surowo. Nie chcę, by dziecko cierpiało. Mam więc propozycję.
Wiktor podniósł głowę, patrząc na nią jak na zdesperowanego psa.
Jaka? Zgadzam się na wszystko.
Biorę Tomka, mieszkamy w tym mieszkaniu z dziećmi. Ty wyprowadzisz się.
Gdzie? zapytał zaskoczony.
Do mojej kawalerki, na te siedemnaście metrów. Tam zamieszkaj, przyprowadź kogo chcesz. Przeniesiesz własność na dzieci w równych częściach, by mieć pewność, że nie wyrzucisz nas znowu w imię nowej miłości.
Wiktor otworzył usta, by protestować, że to rabunek, że to też jego mieszkanie Lecz przypomniał sobie tę noc, płacz, gorączkę, kaprysy, niekończący się dzień w kółko. Pusty dom i bezsilność. Spojrzał na Jagodę. Nie blefowała.
Alimenty płacisz stałe kontynuowała, widząc jego wahnięcie. Dodatkowo połowę kosztów przedszkolnych i zajęć. Spotkasz się z synem, kiedy zechcesz, nie będę ci przeszkadzać. My zostaniemy tutaj, bez ciebie.
Wiktor milczał chwilę, potem westchnął.
Dobrze. Zgoda.
Jagoda skinęła głową.
Pakuj rzeczy, Wiktorze. Kawalerka jest wolna. Klucze zaraz dam.
Wstał i ruszył w sypialnię po walizkę. Stracił wszystko: rodzinę, syna, dumę. Lecz zamykając suwak torby, poczuł, że to jedyna słuszna decyzja po siedem lat rozdarcia.
