Teraz można żyć
Jagoda stała przy krawędzi grobu, patrząc, jak trumna powoli znika pod ziemią.
Było zimno. Listopadowy wiatr szarpał żałobną wstążkę na wieńcu, wciskał się pod płaszcz, sprawiając, że mimowolnie wzruszała ramionami.
Obok szlochała ciotka Zyta daleka krewna, którą Jagoda widziała ledwie dwa razy w życiu.
Mama trzymała się sztywno, ale jej palce, zaciskające dłoń Jagody, były lodowate.
Tata
Jagoda wpatrywała się w trumnę, próbując zrozumieć, co czuje.
Nic.
Pełna, brzęcząca pustka w środku. Jak w zamrożonym domu, gdzie od dawna w ogóle nie grzeją.
Dobry był człowiek rzucił ktoś za plecami. Niech mu Pan Bóg wynagrodzi.
Jagoda prawie się roześmiała.
Dobry?!
Skąd oni to wiedzą?!
Widzieli go na świętach, trzeźwego, uśmiechniętego, z akordeonem. Złota rączka, dusza towarzystwa, wesoły chłop.
Tyle.
Nie widzieli, jaki był w domu.
Jagoda zamknęła oczy, a pamięć zaraz przyniosła obraz: ma siedem lat, budzi ją nocny łomot. Tata wpada do przedpokoju, ledwo trafiając w drzwi, od niego bije alkoholem i czymś kwaśnym. Mama ciągnie go do pokoju, a on się wyrywa, macha rękami, krzyczy: Nie szanujesz mnie! Jagoda zaciska powieki, naciąga kołdrę aż po oczy, by nic nie widzieć, nic nie słyszeć.
Rano tata siedzi w kuchni z winą w oczach, pije sok z ogórków i mówi: Przepraszam, córeczko. Znowu się zagubiłem. To się już nie powtórzy.
Powtarzało się.
Zawsze się powtarzało.
Jagoda otworzyła oczy. Trumnę już przysypano, na kopcu położono wieńce. Ludzie ruszali w stronę wyjścia z cmentarza. Mama lekko dotknęła jej łokcia:
Chodź, córko. Stypę trzeba przygotować…
Przy żałobnym stole Jagoda czuła się jak obca. Jadła, kiwała głową, odpowiadała na kondolencje. A w środku tłukła się jedna myśl, od której chciało się wyć:
Czemu nic nie czuję? Czemu nie boli?
Wieczorem, gdy wszyscy się rozeszli, została z mamą w kuchni. Piły herbatę, milczały. W końcu mama powiedziała:
Wiesz Teraz przyszło mi coś dziwnego do głowy.
Jagoda spojrzała na nią.
Pomyślałam, że teraz nie trzeba się bać. Że nie upadnie gdzieś na ulicy, nie zamarznie, nie zginie. Że możemy po prostu żyć.
Jagoda patrzyła na mamę i widziała w jej oczach ten sam strach, który czuła sama. Strach, że w środku nie jest żałoba, tylko ulga.
Czy jestem złą matką? spytała cicho mama.
Jagoda przesiadła się bliżej, objęła ją ramieniem.
Nie, mamo. Nie jesteśmy złe. Jesteśmy po prostu zmęczone.
Siedziały tak do świtu. Wspominały. Nie te chwile z alkoholem, ale inne: jak tata budował dla Jagody domek dla lalek, jak uczył jeździć na rowerze, jak przyniósł kiedyś z rynku ogromnego arbuza i jedli go we trójkę, siedząc na podłodze, bo na stole się nie zmieścił.
Był różny. I to też jest prawda.
Potem mama poszła spać, a Jagoda została sama. Wzięła telefon, napisała wiadomość do męża: Ze mną wszystko ok. Jutro wracam.
Złapała się na tym, że pierwszy raz od wielu dni oddycha spokojnie. Bez lęku. Bez oczekiwania telefonu z fatalnymi wieściami. Bez tego stałego, wyczerpującego napięcia.
Tata nie żyje. I wreszcie w domu jest cisza.
Jagoda wiedziała, że ta myśl wróci. Że nie raz jeszcze obudzi się w nocy z poczuciem winy. Że ciotka Zyta i inni krewni długo będą jeszcze szeptali: Jakaś twarda, ani jednej łzy.
Ale teraz, w tej cichej kawalerce, gdzie już nie pachniało alkoholem i nie było nocnych awantur, Jagoda pozwoliła sobie na chwilę szczerości.
Przepraszam, tato powiedziała cicho w pustkę. Kochałam cię. Naprawdę. Ale byłam już tak zmęczona tym wszystkim.
Rano wyjechała.
W pociągu długo patrzyła przez okno na szary listopadowy krajobraz, a potem wyciągnęła notes i zapisała odpowiedź, która przyszła jej do głowy:
Dzieci alkoholików nie płaczą na pogrzebach. One wypłakały się już przez lata życia z tą chorobą. Nie są bezduszne. Po prostu przetrwały.
Jagoda zamknęła notes i pierwszy raz od dawna się uśmiechnęła.
Pociąg zabierał ją do nowego życia. Do życia, w którym nie trzeba się oglądać za siebie.
W końcu zrozumiałem, że czasem ulga po stracie może być większa niż żal i to nie czyni nas złymi, tylko daje szansę na spokojne życie.
