Wysłali do domu opieki
Nawet tego nie próbuj, Irenka, i nie waż się o tym wspominać! Stanisława Gałkowska z rozmachem odepchnęła od siebie talerz z owsianką. Chcesz mnie oddać do przytułku państwowego?
Tam to nafaszerują czym popadnie i poduszką przyduszą, żebym nie krzyczała?
Nie doczekasz się!
Irena wzięła głęboki oddech, starając się nie patrzeć na drżące ręce babci.
Babciu, jaki znowu przytułek? To prywatny dom opieki. Blisko lasu, pielęgniarki są na miejscu całą dobę. Będziesz miała towarzystwo, jest tam wielki telewizor.
A tutaj całe dnie sama siedzisz, kiedy tata w pracy.
Słyszałam już o tym towarzystwie zacharczała staruszka, poprawiając się na poduszkach. Rozkradną wszystko, mieszkanie przejmą, a mnie wyrzucą do rowu.
Powiedz Marcinowi jasno żywa z tego mieszkania nie wyjdę. Sam niech mnie pielęgnuje. Jest moim synem, czy nie?
Ja go wychowywałam, czuwałam po nocach, kiedy miał odrę. Teraz jego kolej.
Tata zapieprza na dwóch etatach, żeby kupić ci leki! Ma pięćdziesiąt trzy lata, ciśnienie u niego szaleje, od trzech lat ani razu nie był w kinie, nie mówiąc już o urlopie!
Nic nie szkodzi ucięła Stanisława zdecydowanie, zaciskając usta. Młody jest jeszcze, poradzi sobie.
A ty się nie wtrącaj, kurczak nie uczy kury. Idź, zetrzyj tę kaszę. Brud wam wszędzie!
Irena wyszła na korytarz, wypuszczając powietrze głośno. Jak z nią rozmawiać?!
Ojciec wrócił do domu o siódmej wieczorem. Nawet się nie rozbierał, tylko usiadł ciężko na stołeczku w przedpokoju i przez kilka minut wpatrywał się w podłogę.
Tato, jak się czujesz? Irena podeszła po cichu, zabierając ciężką torbę z zakupami.
Dobrze, Irenko. W magazynie zawierucha, zaraz bilans roczny. Jak babcia?
Jak zwykle. Kolejna awantura o dom opieki. Twierdzi, że chcemy ją wykończyć.
Tato, nie tak się da. Policzyłam rachunki na jedzenie zostaje nam trzy tysiące złotych.
A jeszcze za akademik muszę zapłacić i książki kupić na uczelnię.
Damy sobie radę Marcin powoli się podniósł i ściągnął buty. Wziąłem dorabianie. Nocki w ochronie, co drugi dzień.
Zwariowałeś? Kiedy ty śpisz? Przecież gdzieś się połamiesz!
Marcin nie odpowiedział, poszedł do kuchni, nalał sobie wody do rondla i postawił na gazie.
Jadła?
Połowę wylała na łóżko. Pościeliłam od nowa.
Dobra. Ty się ucz, sesja zaraz. Ja ją sam nakarmię i umyję.
Irena patrzyła, jak ojciec utykając idzie do pokoju matki.
Bardzo jej było żal ojca. Widziała, jak z niegdyś silnego, żartującego człowieka robi się cień samego siebie.
Żarty zniknęły, zainteresowanie życiem też.
***
Po tygodniu było jeszcze gorzej ojciec wrócił później niż zwykle, chwiał się na nogach. Irena od razu zrobiła się niespokojna.
Tato? Źle ci?
Już w porządku, Irenko. Kręciło mi się w metrze w głowie, duszno tam.
Usiądź. Zmierzę ci ciśnienie.
Na ciśnieniomierzu pojawiło się 180/110. Irena w milczeniu podała ojcu leki.
Jutro nigdzie nie idziesz. Dzwonisz po lekarza.
Nie mogę skrzywił się Marcin. Jutro mają kontrolę. Bez mojej obecności premii nie przyznają. A teraz przyszło nam podwyższone podatki za mieszkanie po mamie.
Sprzedaj je, tato! Irena szepnęła, by babcia nie usłyszała. Sprzedaj tę jedynkę na przedmieściach.
Sześćset tysięcy złotych przecież to dla nas majątek. Spłacimy długi, zatrudnimy dobrą opiekunkę.
Ojciec westchnął:
Mama nie zgadza się
Tato, ona tam od pięciu lat nie była! Po co jej to mieszkanie, skoro nie wstaje z łóżka?
Zza ściany rozległ się gwałtowny stukot.
Stanisława waliła kubkiem w szafkę, domagając się uwagi.
Marcin! Marcin, chodź tu! Z kim tam szepczesz? Znów mnie obgadujecie? zabrzmiał jej skrzekliwy głos.
Marcin westchnął, łyknął podane przez córkę tabletki i poszedł do matki.
***
Jeszcze sześć lat temu ojciec miał kobietę. Helena, cicha, serdeczna, wpadała do nich z ciastem, wspólnie z ojcem planowali weekend w pensjonacie za miastem.
Skończyło się, gdy babcia przestała wstawać z łóżka. Helena próbowała pomagać, ale staruszka zrobiła z jej życia piekło.
Patrzcie ją! Na gotowe przyszła! Synka mi zabrać chce! darła się po całym domu, udając ataki serca zawsze, gdy Marcin szedł na randkę. Won mi stąd z nią!
W końcu Helena wycofała się, a ojciec nawet nie próbował jej zatrzymać.
Telefon zadzwonił wieczorem, gdy Irena szykowała się do nauki. Ojca nie było jeszcze w domu.
Halo?
Czy mogę rozmawiać z panem Marcinem Gałkowskim? zapytał męski głos.
Tutaj jego córka. Co się stało?
Panienko, to z kadr. Tata dziś na zebraniu zasłabł. Wezwaliśmy pogotowie, jest w szpitalu miejskim. Proszę zapisać adres.
Irena nerwowo notowała adres na marginesie notatek. Ledwie odłożyła słuchawkę, babcia zażądała uwagi.
Irenka! zawołała z pokoju. Kto to dzwonił? Gdzie Marcin? Niech herbatę przyniesie, chce mi się pić!
Irena weszła do pokoju. Babcia półleżała, obstawiona poduszkami, z grymasem niezadowolenia.
Tata jest w szpitalu powiedziała krótko.
W szpitalu? Stanisława na moment zamilkła, lecz od razu dodała: No i widzisz! Przekrzyczał się na mnie wczoraj, to i Bóg go ukarał.
Nikt mnie już nie szanuje! Kto mnie będzie karmić? Idź, wstawiaj czajnik.
Irena wyszła bez słowa.
***
Przez trzy dni Irena biegała między szpitalem a domem.
U taty stwierdzono przełom nadciśnieniowy z silnym wyczerpaniem nerwowym.
Lekarze zabronili mu nawet wstawać z łóżka.
Irenko, jak mama? zapytał od razu, gdy weszła do sali.
Spokojnie, tato. Sąsiadka zagląda, pomaga mi trochę. Myśl o sobie. Masz leżeć minimum dwa tygodnie.
Dwa tygodnie… Zwolnią mnie… Pieniędzy
Śpij poprawiła mu kołdrę. Ja się wszystkim zajmę. Obiecuję.
Czwartego dnia, gdy wróciła do domu, babcia przywitała ją lawiną pretensji.
Gdzie się szlajasz? Brudna tu leżę, Marcin się obija, a ja tu gni…ję!
Irena zacisnęła pięści, mówiąc celowo spokojnym tonem.
Słuchaj, babciu. Posłuchaj uważnie. Tata jest w ciężkim stanie. Jak jeszcze raz się tak zdenerwuje dostanie udaru.
Nie gadaj głupot! prychnęła staruszka. Silny jest. W ojca się wdał. No już, przerzuć mnie na bok, boli mnie już biodro.
Nie Irena usiadła na krześle. Nie będę cię przekładać. I nie będę cię karmić.
Stanisława wlepiła w nią rozszerzone ze złości oczy.
Co to za nowości? Zwariowałaś, dziewucho?
Nie. Nie mamy już pieniędzy. W ogóle. Tata nie pracuje, premii nie dostanie. Na twoją emeryturę nie starcza nawet na pampersy i leki.
Kłamiesz! Marcin zawsze miał coś odłożone!
Już nie. Wszystko poszło na twoje badania w zeszłym miesiącu. Masz dwie opcje: podpisujesz teraz umowę na sprzedaż swojego mieszkania na przedmieściach albo jutro dzwonię po opiekę społeczną i zabierą cię do państwowego domu starców. Za darmo.
Nie ośmielisz się! wrzasnęła Stanisława. Ja matka jego! Tu rządzę!
Czym? Własnego syna niszczysz. Nie obchodzi cię, że może nie wyjdzie ze szpitala. Tylko byle ci było wygodnie i ciepło.
Dzwoniłam dziś do tego domu opieki, o którym kiedyś mówiłyśmy. Mają miejsce, pieniądze ze sprzedaży starczą na pobyt. Opieka doskonała.
Nie jadę! staruszka zakaszlała.
To głoduj. Ja jutro idę do pracy, wrócę późno. Woda stoi przy łóżku. Przemyśl to sobie.
Irena wyszła i zamknęła drzwi. Trzęsły się jej ręce. Nigdy nie była okrutna, ale teraz wiedziała: jeśli nie postawi granic, straci ojca.
A babcia babcia wszystkich ich przeżyje, jeśli będą pozwalać dalej wysysać z nich życie.
Noc minęła w ciszy. Irena nie zaglądała do pokoju, choć słyszała, jak babcia na przemian wołała, płakała, przeklinała. Weszła dopiero rano.
Daj się napić wychrypiała staruszka.
Irena podała kubek.
No i co? Podpisujemy? Notariusz przyjedzie na dwunastą.
Łotry wyjęczała Stanisława, już bez złości. Wszystko chcecie mi zabrać No, niech ci będzie. Pisaj te swoje papiery.
Tylko powiedz Marcinowi powiedz, żeby mnie odwiedzał.
Będzie odwiedzał. Jak już będzie chodził. I ja będę przyjeżdżać. Obiecuję.
***
Marcin przesiadywał na ławce w ogrodzie domu opieki. Wyglądał lepiej przybrał trochę na wadze, odzyskał kolor.
Obok, na wózku, siedziała jego mama czysta, nowa chusta na głowie, dokładnie przeżuwała jabłko.
Marcinku? No, Marcinku zawołała.
Tak, mamo?
A z tą swoją Heleną to się pogodziłeś już? Rozmawialiście?
Marcin spojrzał zdziwiony.
Tak, rozmawiałem. Obiecała wpaść w sobotę.
No i dobrze Stanisława odwróciła się w stronę kwietnika. Niech wpada. Tu taka pielęgniarka jest, Lenka, bardzo szorstka, cały czas mi dogaduje.
Niech twoja Helena zobaczy, jak się ze mną obchodzą.
Ty patrz, Marcinku, nie krzywdź już jej! Niedobrze, jak mężczyzna kobietę doprowadza do łez.
Twój tata
Marcin uśmiechnął się i ścisnął rękę matki. Od alei biegła Irena, machała energicznie i promieniała uśmiechem.
Tato! Babciu! krzyknęła z daleka. Przyznali mi grant! I w pracy dostałam lepszą umowę!
Marcin wstał i rozłożył ramiona. Stanisława spoglądała na nich spod przymkniętych powiek.
Wciąż uważała, że niesprawiedliwie zabrano ją z rodzinnego gniazda, ale już nie wyrażała na głos pretensji.
Gdy pielęgniarka zaproponowała masaż, staruszka tylko wyniośle kiwnęła głową.
Chodź, dziecko. Ale uważaj na mnie, ja już słaba jestem. Wczoraj ten wasz masażysta tak mi wykręcił nogę
Powiedz mu, żeby był ostrożniejszy. Niczym niedźwiedź, mówię ci
Pielęgniarka odjechała z wózkiem, Irena objęła ojca i stali długo, patrząc na wysokie sosny.
Po raz pierwszy od bardzo dawna cała trójka czuła prawdziwą radość.
***
Stanisława Gałkowska doczekała prawnuka Irena skończyła studia, wyszła za porządnego człowieka, urodził im się syn.
Marcin ożenił się z Heleną, druga synowa została zaakceptowana, relacje z matką były już życzliwe Helena wybaczyła jej te wszystkie przykrości z początków znajomości.
Stanisława odeszła spokojnie, we śnie, nie chowając żalu ani do wnuczki, ani do syna.
