Piątek, późne popołudnie
Jeszcze nawet nie zakończyłam sprzątania mieszkania, a już usłyszałam natarczywy dzwonek do drzwi. Uchyliłam je i zobaczyłam w progu Justynę siostrę mojego męża ze swoimi synkami: siedmioletnim Jasiem i czteroletnim Krzysiem. Oni już od wejścia zostawili na wycieraczce czarne ślady po błocie, a Justyna zaczęła bez opamiętania trajkotać:
Zosiu, ratuj! Proszę cię, to naprawdę sprawa życia i śmierci! Mama jest na działce, ciśnienie jej szaleje, nie mogę jej martwić. Tylko ty zostałeś-aś mi na świecie, mój najlepszy kopalniu wyrozumiałości! Muszę na chwilę dosłownie zostawić dzieci. Dam radę szybciutko wrócić, to tylko do wieczora! Wyświadczysz mi ogromną przysługę wypluwała jednym tchem, nie dając mi dojść do słowa.
W jednej ręce ściskałam szmatkę do kurzu, drugą mocno trzymałam smycz, bo Fafik nasz jamnik próbował się wyrwać i głośno szczekał na Justynę i rozbrykanych chłopaków, którzy już grzebali pazurami w ścianie korytarza.
Justyna, ale poczekaj… Jaki wieczór? Dziś przecież piątek. My z Tomkiem zaplanowaliśmy wyjazd nad jezioro do Spały, rezerwacja w pensjonacie, czekamy na to od dwóch miesięcy… próbowałam przerwać jej potok słów.
Justyna teatralnie rozłożyła ręce, ledwie nie upuszczając torby wypchanej dziecięcymi rzeczami.
Och, dajcie spokój z tym jeziorem! Jesteście młodzi, jeszcze się napatrzycie jezior. Ja mam właśnie rozmowę kwalifikacyjną, świetna praca, do tego w Gdańsku! Elastyczny grafik, pieniądze wymarzone nawet ci nie powiem. Jak teraz nie pojadę, przepadnie! Robię to dla dzieci, żeby je utrzymać. Znasz sytuację, alimenty od Sebastiana to grosze.
Zrobiła pełne rozpaczy oczy, w czym osiągnęła już mistrzostwo. W tym momencie z kuchni wyszedł Tomek, mój mąż, przeżuwając kanapkę. Na widok siostry i jej dzieci zaniemówił.
Justi, co ty tu robisz? Przecież za godzinę mieliśmy wyjechać…
Tomciu! Braciszku, ocal mnie! zawołała i rzuciła się mu na szyję. Muszę pilnie wyjechać, tylko na dobę. Wrócę jutro do obiadu, przysięgam! Jasiu i Krzyś posiedzą u was. Są ciche jak myszy, włączysz im bajki, dasz herbatniki i nawet nie zauważysz, że są.
Tomek spojrzał na mnie z mieszaniną żalu i strachu. Był dobrym, ufnym facetem, niestety Justyna bardzo często to wykorzystywała.
Zośka, może… zaczął niepewnie przesuniemy ten wyjazd? Dla Justyny to ważne…
Tomek, przecież zaliczka za pensjonat przepadnie. Poza tym jestem zmęczona jak nigdy powiedziałam cicho i stanowczo.
Oddam wam wszystko! wtrąciła się Justyna. Jak tylko dostanę pierwszą wypłatę! Nawet ciasto upiekę i postawię porządną kolację. No proszę! Co mam zrobić, dzieci do domu dziecka oddać na weekend?
W tym momencie Krzyś kichnął donośnie i wytarł nos w rękaw bluzy; Jaś już zniknął w salonie i ustawił telewizor na najwyższy poziom głośności.
Dobrze, westchnęłam, czując narastające podskórne zdenerwowanie. Do obiadu jutro, max do czternastej. Jeśli nie wrócisz, zawieziemy ich do twojej mamy na działkę, nie dbam o jej ciśnienie.
Jesteś aniołem! Justyna zostawiła mi ślad szminki na policzku, ściągnęła kurtki z dzieci, dała Tomkowi siatę z ubraniami i, nie żegnając się nawet z synami, wybiegła. Jestem pod telefonem! Kocham was!
Drzwi trzasnęły. W mieszkaniu zapanowała cisza, przerywana tylko reklamą w TV.
I to tyle z odpoczynku Tomek próbował się uśmiechnąć.
Wytrzymamy. Byle tylko nie zrujnowali mieszkania udałam się do kuchni, ignorując brudne ślady na korytarzu.
Pierwsze godziny były znośne, chłopcy zajęli się bajkami i cukierkami z miseczki. Kiedy rozpakowałam tobołek od Justyny, znalazłam dwie pary bielizny na zmianę, jedne rajstopy dla obu, tablet z pękniętym ekranem i paczkę tanich chipsów. Ani leków, ani zabawki, ani porządnej przekąski.
Nawet piżam im nie spakowała. Ani szczoteczek do zębów podsumowałam z niedowierzaniem.
Skoczę szybko do Biedronki, kupię szczotki, mleko i płatki. Muszą coś jeść rano zaoferował się Tomek.
Wieczór przestał być sielanką, kiedy Krzyś obżarł się słodyczy i nie chciał tknąć kolacji.
Nie chcę zupy! darł się, rozmazując ziemniaki po stole. Chcę nuggetsy, mama zawsze kupuje nuggetsy!
Nuggetsy się skończyły, są kotleciki, spróbuj spokojnie wyjaśniałam, próbując zebrać resztki cierpliwości.
Bleee! talerz wylądował na podłodze.
Fafik z radością pożarł kotleta, a ja z zaciśniętymi zębami poszłam po ścierkę. Jaś odsunął talerz i zażądał pizzy.
Mama mówi, że gotować to tylko frajerzy, lepiej coś zamówić wyznał filozoficznie.
Wymieniliśmy z Tomkiem spojrzenia pełne rezygnacji. Wieczór zapowiadał się długi.
Na koniec dnia dzieci zasnęły na rozkładanej sofie (piżamy zastąpiły stare koszulki Tomka). My padliśmy do łóżka po północy.
Jutro o drugiej odbierze, przynajmniej pójdziemy do kina powtarzałam sobie jak modlitwę.
Jasne Tomek objął mnie Wybacz, że tak wyszło. Justi taka już jest… chaotyczna.
Sobota rano, siódma. Jaś wywalił z szafki słoik z kaszą gryczaną. Podłoga była pokryta równą warstwą brązowych ziarenek.
Niechcący mruknął, gdy weszłam do kuchni cieniem człowieka.
Nic się nie stało, bierz zmiotkę i pomagaj poprosiłam.
Nie umiem! Mama albo babcia sprzątają. Ja jestem facet odburknął.
Do drugiej mieszkanie przypominało pobojowisko. Z braku zabawek budowali fortece z poduszek, wycinali magazyny i próbowali tresować kota, który schował się na kredensie.
Wszystko było już gotowe do wyjścia, ja nerwowo zerkałam na zegarek.
14:00 nic.
14:30 cisza.
Zadzwoń do niej powiedziałam do Tomka.
Wykręcił numer. Długie sygnały, potem: Abonent chwilowo niedostępny.
Może jest w trasie, często nie ma zasięgu próbował uspakajać.
Jakie rozmowy kwalifikacyjne w sobotę? Wierzysz w to jeszcze? skrzyżowałam ramiona.
Czekaliśmy do wieczora. Telefon Justyny milczał. Krzyś marudził, gdzie mama. Jaś awanturował się o tablet (oczywiście rozładowany, bez ładowarki).
Dziś jej nie będzie powiedziałam spokojnie. Tomek, to jest świństwo.
Może się coś stało? Może autobus się zepsuł? pytał, coraz bardziej blady.
Noc była ciężka. Krzyś popuścił w łóżko, trzeba było zmieniać pościel i czyścić sofę; Jaś domagał się światła w korytarzu, bo bał się potworów. Nie zmrużyłam oka.
Niedziela. Telefon dalej martwy.
Dzwonię do twojej mamy powiedziałam przy śniadaniu.
Nie! przestraszył się Tomek. Miała ostatnio nadciśnienie, jak się dowie, że Justyna zniknęła, to się rozchoruje. Czekajmy do wieczora. Nie zostawi dzieci na zawsze.
Tomek, jutro idziemy do pracy. Ja mam ważne podsumowanie, muszę być o ósmej. Kto z nimi zostanie?
Wezmę wolne obiecał.
Popołudniu wydarzyło się to, czego się obawiałam Krzyś biegając przewrócił wazon, prezent od moich rodziców na ślub. Dźwięk rozbitego szkła był jak grom z jasnego nieba.
To nie ja! To Krzyś! wrzasnął Jaś.
Bez słowa zmiotłam odłamki i umyłam podłogę. Łzy nie przyszły, tylko zimna, głęboka złość.
Poszłam do sypialni:
Jeśli Justyna się nie zjawi do rana, jadę na policję i piszę zawiadomienie o porzuceniu dzieci. Albo dzwonię do opieki.
Zosia! rzucił się z krzykiem Tomek. To moje rodzeństwo! Nie możesz oddać dzieci do domu dziecka!
Żądam odpowiedzialności od twojej siostry! My nie jesteśmy wiecznymi opiekunkami! Mamy własne życie, własne plany. Nie będę poświęcać wszystkiego, bo ona zapragnęła wyjechać.
Ale ona jest w pracy!
Tak? To popatrz! pokazałam mu zdjęcie znajoma wrzuciła do relacji.
Na fotce Justyna w modnym kostiumie kąpielowym, z drinkiem przy basenie, na terenie SPA Słoneczna Polana. Opis: Dziewczyny, zasłużony relaks!.
Tomek zaczerwienił się.
Może stare zdjęcie…
Dzisiejsze, nowa kolekcja, sama z nią oglądałam ten strój w galerii ucięłam. Okłamała nas. Odpoczywa, a dzieci zostawiła na nas.
Usiadł na łóżku, ukrył twarz w dłoniach.
Co teraz?
Rano zabieram dzieci do mojego biura i zamknę w sali konferencyjnej. Ty dzwonisz do mamy. Albo niech matka Justyny wyciąga ją z wanny. Mam dość.
Najgorsza była ostatnia noc. Krzyś dostał gorączki, 38,5. Podałam mu ibuprofen, chłodziłam głowę, całą noc nie zmrużyłam oka. Tomek też nie spał.
O siódmej rano w poniedziałek telefon Justyny w końcu się odezwał.
Justyna jest online piknęło mi powiadomienie.
Tomek natychmiast zadzwonił.
Gdzie jesteś?! wrzasnął tak, że Jaś aż się obudził. Co ty sobie myślisz?!
O co tyle wrzasku o świcie? wymamrotała Justyna. Rozmowa kwalifikacyjna się przeciągnęła, zostałam dłużej. Mówiłam, że poważna sprawa.
Jakie rozmowy kwalifikacyjne w SPA?! Widziałem zdjęcia! Syn ci choruje, a ty się pluskasz!
Zapadła cisza.
Śledzicie mnie? Nie wolno człowiekowi mieć życia osobistego? Poznałam faceta, układam sobie życie! Krzyś chory? Czym go nakarmiliście? Zostawiłam wam zdrowe dzieci! Jak coś mu będzie, pozwę was!
Masz być natychmiast powiedział Tomek lodowato.
Jadę, jadę! Histerycy!
Przyjechała po trzech godzinach. Musiałam wziąć urlop na żądanie, bo nie zostawiłabym chorego dziecka samego nawet za skarby. Justyna weszła pachnąca perfumami i świeżością, wypoczęta. Natychmiast zamruczała nad Krzysiem pod kocem:
Kochanieńki! Co oni ci zrobili? Głodzili, przeziębili? spojrzała na mnie z nienawiścią. Wiedziałam, że ci dzieci nie można powierzać! Sama dzieci nie masz, to co ty wiesz!
Zakręciło mi się w głowie. Od trzech lat staramy się z Tomkiem o dziecko, leczyliśmy się, a Justyna o tym wiedziała.
Wynocha powiedziałam cicho.
Co? zbaraniała.
Zabieraj dzieci i znikaj z mojego domu, już na zawsze.
Dla mnie lepiej! zaczęła wrzucać rzeczy chłopcom do siatki. Chodźcie, kupię wam zabawki, lepsze niż u tych paskudnych ludzi…
Oddaj pieniądze powiedział Tomek, zagradzając drzwi.
Za co?
Za rozbity wazon dwa tysiące. Za zakupy spożywcze półtora tysiąca. Za leki dla Krzysia trzysta. Za straty moralne nie licz, odpuszczam. W sumie trzy tysiące osiemset. Przelej mi teraz.
Powariowałeś? Od własnej siostry?
Na SPA ci wystarczyło, to i na rachunki znajdziesz. Albo dzwonię do mamy i wszystko jej wyjaśnię, ze zdjęciami.
Wykrzywiła się, sięgnęła po telefon, burknęła masz i kliknęła przelew usłyszeliśmy dźwięk. Złapała Krzysia, pociągnęła Jasia, trzasnęła drzwiami.
Usiadłam ciężko na krześle. W powietrzu unosił się zapach lekarstw i dziecięcego potu, na podłodze walały się papiery po cukierkach, a na ścianie tłuste ślady po kotlecie.
Tomek przysiadł obok, chwycił mnie za rękę.
Przepraszam cię. Jestem idiotą.
Nie jesteś, jesteś tylko bratem. Ale już znasz wartość jej słów.
Już więcej tego nie będzie. Obiecuję.
Siedzieliśmy tak długo w milczeniu, potem wzięliśmy się za sprzątanie. Oboje, po cichu, równo. Z każdym ruchem odchodził stres tych trzech fatalnych dni.
Wieczorem zadzwoniła teściowa, pani Barbara.
Zosiu, kochana, Justynka do mnie dzwoniła i płakała. Mówi, że odprawiliście ją z kwitkiem, wymuszaliście pieniądze… Proszę, to chyba nieprawda? Przecież jesteście rodziną…
Westchnęłam ciężko. Kiedyś tłumaczyłabym się, żałowała. Teraz czułam, że w środku wszystko się zmieniło.
Pani Barbaro, Justyna nie opowiada całej prawdy. Jeśli chce pani wiedzieć, niech zapyta, jak nazywało się SPA, gdzie miała rozmowę kwalifikacyjną w bikini. Lepiej przyjedźcie do nas, jak będzie się pani lepiej czuła. Mamy nawet filmik, jak Jaś mówi, że gotować to tylko frajerzy. Chętnie opowiem wszystko.
Zapadła cisza, a potem cichy głos teściowej:
Zosiu… Rozumiem. Nie miejcie mi za złe. Sama ją tak wychowałam.
Nie gniewamy się, pani Barbaro. Po prostu wyciągnęliśmy wnioski.
Odłożyłam telefon.
Wiesz co? zwróciłam się do męża. Zamówmy tę pizzę. Wielką, niezdrową. I nalejmy sobie wina. Naprawdę na to zasłużyliśmy.
A jezioro?
Pojedziemy w przyszły weekend. I wyłączymy telefony. Oboje.
I tak zrobiliśmy. A tydzień później, gdy Tomek zobaczył Justyna na ekranie komórki, po prostu nacisnął wycisz. Przyszedł czas na własne granice.
Niech ta historia będzie przestrogą: rodzina to nie darmowa opieka. Ale kiedy szanuje się siebie relacje też stają się silniejsze. Szczególnie wtedy, gdy wreszcie przestajemy udawać, że nie mamy dość.
