A ile twój były płaci alimentów?
Jadwiga zakrztusiła się herbatą. Pytanie wpadło do kuchni jak śnieżka wycelowana prosto w twarz i choć nie było krzywdzące samo w sobie, pozostawiło po sobie nieprzyjemny chłód.
Pani Stefania siedziała naprzeciwko i patrzyła wyczekująco. Na stole pomiędzy nimi stygnął szarlotka, którą Jadwiga upiekła specjalnie na tę wizytę teściowej. Szarlotkę Stefania uwielbiała, choć teraz wydawało się to zupełnie nieistotne.
Radzimy sobie próbowała się uśmiechnąć Jadwiga, lecz usta miała jakby z drewna.
Ja nie o tym pytam.
To jednak dość osobista sprawa…
Pani Stefania odsunęła filiżankę od siebie i ułożyła dłonie na stole. Palce z precyzyjnym beżowym lakierem stukały po obrusie.
Jadziunia, przecież ja z troski pytam, nie z ciekawości. Adaś poszedł w tym roku do szkoły, prawda?
Jadwiga skinęła głową, niby nie rozumiejąc, do czego teściowa zmierza. A przecież doskonale wiedziała. Bardzo dobrze wiedziała, tylko nie chciała tego nazwać.
Mundurek, podręczniki, tornister. Zajęcia dodatkowe, świetlica. To wszystko kosztuje, i to nie mało wyliczała palcami Stefania. Wydatków przybyło, prawda?
Prawda cicho potwierdziła Jadwiga.
No i kto wydaje więcej pieniędzy? Ojciec Adasia czy mój Janek?
W kuchni zapadła gęsta, niewygodna cisza. Za oknem mrugał klakson samochodu, gdzieś nad nimi rozchodził się dziecięcy śmiech, a tu, w tym małym królestwie z wesołymi zasłonkami, które Jadwiga uszyła w zeszłą wiosnę, powietrze zgęstniało jak syrop.
Jadwiga odchrząknęła.
Radzimy sobie powtórzyła, lecz jej własny głos wydał jej się żałosny. Janek nie narzeka.
Stefania prychnęła krótko i ostro, jak obrażona kotka.
Oczywiście, że nie narzeka. Wdał się w ojca, bardzo cierpliwy. Wstała, poprawiła sweter. Bo wygląda na to, że to mój syn was wszystkich utrzymuje. I ciebie, i tego twojego Adasia.
Pani Stefaniu…
Ale teściowa już szła do przedpokoju. Jadwiga szła za nią, nie wiedząc, co powiedzieć, jak się tłumaczyć. I czy w ogóle powinna się tłumaczyć? Przecież są rodziną. Janek sam chciał, sam zaproponował…
Pani Stefania włożyła płaszcz, sprawdziła torebkę. Odwróciła się i w jej spojrzeniu nie było już złości, tylko jakaś zmęczona troska i coś jeszcze czego Jadwiga nie potrafiła nazwać.
Poszukaj sobie pracy dodatkowej, Jadwuniu powiedziała teściowa, a jej głos zabrzmiał łagodniej, choć ta łagodność bolała jeszcze bardziej. Nie po to wychowałam swojego syna, by utrzymywał cudze dziecko.
Drzwi się zamknęły.
Jadwiga została w przedpokoju i patrzyła na wycieraczkę z napisem Witamy.
…Wieczorem mieszkanie rozbrzmiało zwykłymi dźwiękami: Adaś składał klocki w swoim pokoju, Janek grzechotał naczyniami w kuchni, odgrzewając kolację. Normalny wieczór zwykłej rodziny. Ale Jadwiga nie potrafiła przegonić z głowy tej rozmowy i słowa teściowej dudniły w niej jak zacięta płyta.
Czekała, aż Adaś zaśnie, żeby zostać z Jankiem sam na sam w kuchni. Mąż przewijał wiadomości na tablecie i wyglądał tak domowo, tak spokojnie w rozciągniętym podkoszulku, że Jadwidze aż zabrakło odwagi… prawie.
Janku usiadła obok niego. Powiedz czy tobie wszystko odpowiada? To znaczy Czy nie myślisz, że za dużo wydajesz na Adasia?
Janek spojrzał na nią uważnie.
Jadziu, skąd takie pytanie?
Tak tylko pytam…
Odłożył tablet, odwrócił się do niej całym ciałem, a w tym zwrocie było tyle szczerego zdziwienia, że Jadwidze zrobiło się wstyd.
Adaś to mój syn powiedział Janek. Brzmiało to dla niego tak naturalnie jak oddychanie. Co za różnica, co jest w papierach? Ja go wychowuję, kocham go. O jakich wydatkach ty mówisz?
Przytaknęła i posłała uśmiech, bo to były te słowa, które najbardziej chciała usłyszeć. Ale gdzieś głęboko w niej zagnieździł się lodowaty robaczek zwątpienia. Niesprawiedliwe słowa teściowej, choć odpychane, wżarły się jak drzazga.
Minęło pół roku…
Jadwiga siedziała na brzegu wanny i patrzyła na dwie kreski, nie dowierzając oczom. Pokazała Janowi, a on, rozradowany, porwał ją na ręce i wirował po korytarzu jak chłopak. Adaś skakał wokół nich, dopytując, co się dzieje, a gdy dowiedział się, że zostanie starszym bratem, zażądał siostry i obiecał nauczyć ją układać klocki.
Ciąża przebiegała lekko, niemal niezauważalnie. W marcu urodziła się Zosia drobniutka, z oczami Janka i noskiem Jadwigi. Adaś dotrzymał słowa: siadywał przy łóżeczku i pilnował, żeby nikt nie obudził siostry, uciszał każdego, kto mówił za głośno.
Jadwiga myślała, że teraz wszystko się ułoży, całkowicie. Że Stefania zobaczy wnuczkę i zmięknie, zaakceptuje ich rodzinę. Myliła się.
Teściowa przyjechała dwie tygodnie po wyjściu ze szpitala. Zosia spała w łóżeczku, Adaś był w szkole, usiedli więc razem w kuchni Jadwiga, Janek i Stefania.
Nagle pani Stefania odstawiła filiżankę.
Jadwuniu, przecież jesteś teraz na urlopie macierzyńskim, prawda? zagadnęła. A więc dochody rodziny spadły, a wydatki na Adasia pozostały… Jak zamierzasz to wszystko zrekompensować?
Jadwiga poczuła w piersiach pustkę, jakby wszystko powietrze z niej uszło.
Myślę, że powinnaś zadzwonić do ojca Adasia ciągnęła teściowa, nie zwracając uwagi na to, jak Jadwiga pobladła. Niech podniesie alimenty, dorzuci coś. To jego obowiązek. Niech już mój Janek nie musi wszystkiego nosić sam
Janek nagle uderzył dłonią w stół filiżanki podskoczyły, łyżeczka sturlała się na podłogę.
Mamo rzekł, i takim tonem Jadwiga go nigdy nie słyszała dość.
Stefania zadarła brodę, zmieniając się natychmiast z atakującej w obronną, jakby była generałem doświadczonym na niejednym froncie.
Janku, ja tylko troszczę się o ciebie i Zosię jej głos załamał się od urazy. Czy to zbrodnia, być zatroskaną matką?
O co chcesz się martwić? Janek nie ustępował, szczęka mu drżała. O to, że jestem szczęśliwy? Że mam rodzinę?
O to, że wydajesz pieniądze i siły na nie swoje dziecko! Stefania uniosła ręce. Masz przecież teraz swoją córkę, własną! A ty dalej utrzymujesz… tego.
Jadwiga skuliła się na krześle, chciała się zapaść pod ziemię, rozpłynąć. Tego jej Adasia, który był gotów za Janka w ogień skoczyć, który nazywał go tatą, rysował mu laurki na każde święto tego.
Adaś to mój syn wycedził Janek. Nie obchodzi mnie, co jest w papierach! Ja go wychowuję, kocham, jest tak samo mój, jak Zosia. Jesteśmy rodziną, mamo. Jeżeli tego nie rozumiesz, to już twój problem, nie nasz.
Stefania wstała tak energicznie, że krzesło uderzyło o lodówkę.
Marnujesz sobie życie! wrzasnęła, głos jej się załamał. Dla niej i dla JEJ dziecka! Nie po to cię wychowywałam!
Z pokoju dzieci usłyszeli najpierw cichy, potem narastający płacz Zosi. Obudziła się przez krzyki.
Jadwiga zerwała się i pobiegła do córki, zostawiając w tyle kuchnię, teściową i Janka, który jeszcze próbował coś powiedzieć, lecz ona już nie słyszała słów przez szum krwi w uszach. Wzięła Zosię na ręce, tuliła, kołysała, szeptała bezsensowne, czułe słowa.
W oddali rozległ się trzask zamykanych drzwi i ze ścian jakby zeszło powietrze.
Potem nastała cisza.
Zosia uspokoiła się, wtulając nosek w ramie mamy. Jadwiga stała pośrodku dziecięcego pokoiku, bojąc się poruszyć, odwrócić, zaciekawiona, jak to wszystko się skończyło.
Drzwi cicho zaskrzypiały. Do pokoju wszedł Janek, cichy i ostrożny, twarz miał zmęczoną, ale spokojną. Podszedł do żony, objął ją i Zosię, i tak stali chwilę, długą, tylko we troje, w milczeniu.
Mama jest trudna powiedział wreszcie, całując Jadwigę w włosy. Ale nie pozwolę jej cię ranić. Przez jakiś czas nie będzie do nas przychodziła.
Jadwiga podniosła na niego oczy, czuła w nich łzy, choć żadna nie popłynęła. Skinęła głową, nie mogąc wydusić słowa.
Poradzili sobie. Ich mała rodzina przetrwała.
