Wołam przez okno:
Mamo, co tak wcześnie? Zmarzniesz!
Ona się odwraca, macha łopatą na powitanie:
Staram się dla was, leniuszki!
A następnego dnia mamy już nie ma
Wciąż nie potrafię spokojnie przechodzić obok naszego podwórka
Za każdym razem, gdy patrzę na tę ścieżkę, serce ściska mi się jakby ktoś ścisnął je w dłoni. To ja zrobiłam to zdjęcie drugiego stycznia
Po prostu szłam, zobaczyłam ślady na śniegu i stanęłam.
Zrobiłam zdjęcie, sama nie wiejąc po co. A teraz to jedyna pamiątka, która została mi z tamtych dni
Nowy Rok spędzaliśmy jak zawsze całą rodziną.
Mama już trzydziestego pierwszego od rana była na nogach.
Obudził mnie zapach smażonych mielonych i jej głos z kuchni:
Córeczko, wstawaj! Pomóż mi jeszcze sałatki zrobić, bo tata zje wszystkie składniki, jak nie będziemy patrzeć!
Zeszłam w piżamie, z potarganymi włosami. Mama stała przy kuchence, miała na sobie swój ulubiony fartuch w brzoskwinie ten, który dałam jej jeszcze w liceum. Uśmiechała się, policzki miała czerwone od piekarnika.
Mamo, pozwól chociaż kawę wypić najpierw jęczę.
Najpierw sałatka jarzynowa, potem kawa! śmiała się i podała mi miskę z upieczonymi warzywami.
Kroić drobno, tak jak lubię, nie jak ostatnio kostki wielkości pięści!
Kroiłyśmy, gadałyśmy o wszystkim i o niczym.
Opowiadała, jak to u niej w dzieciństwie Nowy Rok świętowali bez tych wszystkich sałatek, tylko śledź pod pierzynką i mandarynki, które dziadek przynosił z pracy po znajomości.
Potem wpadł tata z choinką. Ogromną, niemal do sufitu.
No, panie domu, przyjmujcie królową lasu! wołał od progu z dumą.
Oj, tata, cały las wyciął? aż mnie zatkało.
Mama wyszła, popatrzyła i rozłożyła ręce:
Piękna, ale gdzie my ją wstawimy? W zeszłym roku była mniejsza.
I tak pomagała ją ubierać. Z siostrą Weroniką rozwieszałyśmy lampki, a mama wyciągała stare bombki, jeszcze z mojego dzieciństwa.
Pamiętam, jak wzięła szklanego aniołka i cicho mówi:
Tego ci kupiłam na pierwszy Nowy Rok, pamiętasz?
Pamiętam, mamo skłamałam.
Nie pamiętałam, ale skinęłam głową. Tak się wtedy rozpromieniła, gdy uwierzyła, że pamiętam tamtego aniołka
Brat przyjechał dopiero wieczorem. Z hukiem jak zawsze siatki, prezenty, butelki.
Mamo, mam w tym roku porządnego szampana, nie tę kwaśną podróbę z poprzedniego!
Synku, byleście się nie popili! śmiała się, przytulając go.
O północy wyszliśmy wszyscy przed dom. Tata z bratem odpalali fajerwerki, Weronika piszczała z radości, mama stała obok mnie, obejmując mocno za ramiona.
Patrz, jaka piękna noc, córciu szepnęła. Jakie mamy dobre życie
Objęłam ją też.
Najlepsze, mamo.
Piliśmy szampana z gwinta, śmialiśmy się, gdy petarda poleciała w stronę szopy sąsiada.
Mama, lekko wstawiona, tańczyła w filcowych kapciach do “Pójdźmy wszyscy do stajenki”, a tata porwał ją na ręce. Wszyscy śmialiśmy się do łez.
Pierwszego stycznia cały dzień leżeliśmy do góry brzuchem. Mama znowu coś gotowała pierogi i galaretę.
Mamo, przestań, my się potoczymy! jęczałam.
Nic nie szkodzi! Nowy Rok trzeba świętować tydzień! śmiała się, machając ręką.
Drugiego stycznia wstała jak zwykle wcześnie.
Usłyszałam, jak zamyka się drzwi, wyglądam przez okno mama już na podwórku z łopatą. Odśnieża ścieżkę. Stary puchowy płaszcz, chustka na głowie.
Wszystko dokładnie, od furtki do schodów wąska, równa ścieżka. Śnieg zgarnia pod ścianę domu, tak jak lubiła.
Zawołałam przez okno:
Mamo, po co tak wcześnie? Zmarzniesz!
Ona odwróciła się, pomachała łopatą:
Bo wy, lenie, brodzić po śniegu będziecie do wiosny! Zaparz lepiej wodę na herbatę!
Uśmiechnęłam się i poszłam do kuchni. Mama wróciła po pół godziny, policzki czerwone, oczy świecące.
No, wszystko gotowe mówi, siada do kawy. Ładna, równa ścieżka.
Śliczna, mamo. Dziękuję.
To był ostatni raz, kiedy słyszałam jej głos tak pogodny.
Trzeciego stycznia rano obudziła się i cicho mówi:
Dziewczyny, coś mnie kłuje w klatce. Nie mocno, ale nieprzyjemnie.
Natychmiast się zaniepokoiłam:
Mamo, zadzwonię po karetkę?
Daj spokój, córeczko. Pewnie się przemęczyłam. Tyle się narobiłam, nabiegałam. Położę się, przejdzie.
Położyła się na kanapie, my z Weroniką siedziałyśmy obok. Tata pojechał do apteki po leki. Jeszcze żartowała:
No nie patrzcie tak na mnie żałośnie. Ja jeszcze was wszystkich przeżyję.
I nagle pobladła. Chwyciła się za pierś.
Ojej… coś niedobrze mi… bardzo niedobrze
Wezwałyśmy pogotowie. Trzymałam ją za rękę, szeptałam:
Mamusiu, trzymaj się, już jadą, wszystko będzie
Spojrzała na mnie, wyszeptała:
Córeczko tak was kocham Nie chcę odchodzić.
Lekarze byli bardzo szybko, ale już nic nie mogli zrobić. Zawał. Wszystko trwało parę minut.
Usiadłam na podłodze w korytarzu i ryczałam. Nie mogłam uwierzyć. Przecież jeszcze wczoraj tańczyła pod fajerwerkami, śmiała się A dzisiaj?
Z trudem wstałam i wyszłam na podwórko. Śnieg prawie nie padał. Zobaczyłam jej ślady. Te same drobniutkie, równe. Od furtki do schodów i z powrotem. Takie zawsze zostawiała.
Stałam długo, patrząc na nie. I modliłam się w myślach: Jak to możliwe, że wczoraj człowiek szedł tą ścieżką, zostawiał ślady, a dziś już go nie ma? Ślady zostały, a mamy nie ma.
Wydawało mi się (albo nie), że drugiego stycznia wyszła ostatni raz żeby zostawić nam czystą ścieżkę. Żebyśmy mogli po niej chodzić bez niej.
Nie zamknęłam tych śladów. I wszystkich poprosiłam, żeby nie ruszać. Niech będą, dopóki śnieg ich nie zasypie na zawsze.
To ostatnie, co mama dla nas zrobiła. Jej zwykła troska była widoczna nawet wtedy, gdy już jej nie było.
Po tygodniu spadło mnóstwo śniegu.
Zachowałam tamto zdjęcie z ostatnimi śladami mamy.
Co roku trzeciego stycznia znowu je oglądam, potem patrzę na pustą ścieżkę przed domem. I tak boli wiedzieć: gdzieś pod tym śniegiem ona zostawiła swoje ostatnie ślady.
Po nich wciąż idę za niąCzasem, gdy przychodzi zawieja, zdarza mi się przyłapać na tym, że wbiegam do sieni jakbym bała się, że śnieg znowu przysypie wszystko, jej troskę, ślady, wspomnienia. Ale potem przypominam sobie to zdjęcie i jej głos spod kuchennego okna: Staraj się dla was, leniuszki! i śmieję się przez łzy.
Nauczyłam się rozpoznawać ludzi po śladach te mamy były zawsze równe, spokojne, jakby chciała każdej z nas utorować drogę w białym świecie. Teraz odśnieżam ścieżkę sama. Siostra, kiedy przyjeżdża, wykrzykuje z ganku:
Przesadzasz, jeszcze powiesz, że wiosną śnieg odkopujesz!
A ja się śmieję, przytulam ją i mówię, że trzeba żeby komuś, choćby na chwilę, było lżej.
Czasem wydaje mi się, że czuję obok siebie ciepło jej dłoni, widzę ślady stóp w świeżym śniegu, tam, gdzie przed chwilą nic nie było. Wtedy zamykam oczy i idę przed siebie ścieżką równą, utorowaną troską mamy aby nigdy, przenigdy nie zapomnieć, że kochać można nawet zwyczajną łopatą do śniegu.
