RODZINA MICHALINA
Przyjaciółki Marii twierdzą, że syn wybrał przyszłą żonę pod wpływem chwili i wpadł w wir emocji. Michał wraca z wojska, krew w żyłach pulsuje, a w jego życiu pojawia się sprytna dziewczyna i od razu się rozpuszcza Nie sprzeciwia się, zgadza się na wszystko.
Jest niska, krępa, krótkonoga, bez talii, twarz szeroka, oczy małe i wąskie. Według Marii imię Kinga nie pasuje jej przyszłej synowej. Przyjaciółki przytakują.
Dziewczyna nie ma nic, a trzykropek w dolnym rzędzie.
Pedagogika i Uniwersytet Warszawski?.
Michał to przystojny sportowiec, najlepszy uczeń, po demobilizacji od razu wraca na studia. Kinga, z którą ledwie się spotkał, zaraz zachodzi w ciążę
To ona celowo!
Kingę nie potraktuje!
Michał postanawia wziąć ślub. Maria w spotkaniach z dawno niewidzianymi koleżankami z klasy otwiera serce, a w domu w krótkich wymianach zdań z synem decyduje się milczeć. Jego oczy błyszczą zbyt mocno. Bała się, że nocna sowa zakłóci dzienne melodie? Albo nie chciała zasmucić Michała?
Przypomniała sobie, że sama zachodziła w ciążę w dziewiętnastym roku życia, przed dwudziestą rocznicą, a miesiąc przed urodzinami urodziła dziecko.
Chłopiec, który w małym wieku często chorował, dorósł, stał się silny i zajął się sportem. Często zadziwiał, nie tylko chęcią małżeństwa. Maria, choć niezadowolona, stara się tego nie pokazywać. Dziecko nie jest winne błędów rodziców.
Michałowi zależy, by zachować przyzwoitość, nadać imię i nazwisko, być ojcem co Maria popiera. Postanawia nie zachowywać się jak własna teściowa, która od pierwszego dnia nie przyjęła synowej i aż do rozwodu z ojcem Michała nigdy nie wypowiedziała miłego słowa. Nie spotykały się, choć mieszkały w tym samym mieście.
Rozwiedziona Maria z dzieckiem trafia pod opiekę babci Zofii. Zdołała jeszcze przed śmiercią spisać się w rejestrze, ciesząc się, że mieszkanie nie zniknie, a rodzinny kąt zostanie.
Marta, choć nie wierzy w Boga, regularnie zamawia msze za duszę babci w parafii w Krakowie. Wie, że to dla niej ważne, i wspomina staruszkę z wdzięcznością. Nie wyrzuca jej ulubionych zdjęć, trzyma albumy w swoim pokoju. Portret dziadkaweterana powiesza w nowej ramie nad stołem w kuchni. Babcia w młodości przypominała Lubomirę Zawadzka.
Marta zmieniła się, a Michał wyrośnie na przystojniaka. Jesienią syn pyta, czy może na jakiś czas zamieszkać z mamą? Czy trzeba iść do dziekanatu, by wyrobić pokój w akademiku dla rodziny? Gotuje bigos i obiecuje nie robić problemów, jeśli matka odmówi.
Maria wydaje werdykt:
Przeprowadź swoją Kingę. Pokoje zamienimy. Dajemy wam dużą, na troje.
Syn podskakuje, całuje ją gorąco i szepcze:
Mamusiu, jesteś najwspanialszą na świecie! Nie martw się, dorobię się. Nie obciążymy cię!.
Michał wierzy w swoje słowa, nie wyobrażając sobie, co to znaczy mieć dziecko w rodzinie dwójki studentów. Marta nie otwiera oczu szczęśliwemu synkowi. Życie radzi sobie lepiej niż ona.
Jednak codzienne obowiązki w domu teściowej nie zawsze idą po myśli właścicielki mieszkania. Maria Iwanovna pracuje w centralnej bibliotece w Warszawie, kieruje oddziałem, dostaje skromną pensję, ale uważa, że wystarczy, choć z ograniczeniami.
W latach dziewięćdziesiątych wszystko przybiera kształt kryzysu. Obietnice wolności i zmian zamieniają się w codzienne trudy. Przyjaciółki Marii walczą jedna po drugiej, trzymają się, lecz narzekają i kłócą. Mężowie ich piją lub wyjeżdżają po pieniądze i znikają. Nocą przy wejściu słychać strzały, na asfalt pozostaje krew. Fabryki przestają płacić, a wynagrodzenie w bibliotece wyglądają jak mała garść w porównaniu z rosnącymi cenami.
Michał marszczy brwi, uparcie się uczy, nie poddaje się. Weekendy spędza z przyjaciółmi poza miastem, pomaga starszym przy pracach w ogródkach. Kinga, zawsze uśmiechnięta, żartuje, choć przy dużym brzuszku ledwo wchodzi po schodach do czteropiętrowego bloku bez windy. Po trudnym porodzie pierwszego ranka pokazuje mężowi śpiącego chłopca w oknie.
Synu, jak nazwiesz go?.
W jej wnętrzu zapala się żarówka, a światło odbija się w jej oczach.
Szybko zawarła umowę z emerytowanymi żołnierzami z pierwszego piętra panem Iwanem i panią Elżbietą by wspólnie uprawiać ogród. Para nie miała wielu kontaktów, ale Kinga znalazła sposób, by przekonać ich do pomocy przy ziemi pod oknem. Posadziła ziemniaki i marchew. Wiosną tak postąpiło wiele rodzin.
Tam, gdzie Maria czuła się zagubiona i zmartwiona, jej synowa drapie się po karku i myśli, jak się wydostać. Nie poddaje się, nie twierdzi, że wszystko przepadło. Nie ma czasu na filozofię; dziecko, nauka zaoczna Kinga przechodzi na tryb studiów zaocznych i jest zachwycona.
Świetnie! Fantastycznie! Po prostu super!.
Ogród za oknem? Nie trzeba jechać daleko, nikt nie kradnie ziemniaków. Super! Tyle problemów wokół? To doskonałe hartowanie charakteru! Nauka i dziecko? Wspaniale! Nie każdemu tak się układa, że wzięła ślub i urodziła dziecko.
Maria przestaje zwracać uwagę na mankamenty Kingi jej posturę, maniery, dziwaczny styl ubierania się, błędy w wymowie. Koryguje akcenty bez snobizmu, z przyzwyczajenia. Kinga nie obraża się, dziękuje i zapamiętuje.
Radosna, zwinna, energiczna i dziecko rośnie w podobnym tempie. W dziewiątym miesiącu chodzi, w pierwszym roku mówi. Maria spaceruje z nim, zajmuje się z przyjemnością. Maluch nie jęczy, nie krzyczy bez potrzeby; gdy płacze, szukają przyczyny. Słońce w charakterze mamy, przystojny jak ojciec.
Podczas sesji Kingi Dymek przeskakuje między najlepszą przyjaciółką Kingi Leną, weteranami Smirnową rodziną i samą Marią. Jedzonym dobrze, dużo śpi, zachowuje się jak wzorowy niemowlak z podręczników pediatrycznych.
Stąpając po drodze kapryśnego, często chorującego, mieszającego dzień i noc Michała, Maria była przekonana, że spokojne i uśmiechnięte dzieci to wymysł lekarzy. Nie. Witaj w rzeczywistości.
Przed nowym rokiem Maria czuje wstyd, że wciąż nie zna rodziców Kingi. Młode małżeństwo zawarło związek pół roku temu, bez hucznych przyjęć. Pojechali w gości, ale nikogo nie zaprosili na święta. Postanowiła naprawić błąd, zabrała rokrocznego wnuka i wsiadła w autobus regionalny, obiecując synowi, że wróci na weekendy, by odpoczął od małego i od mamy. Kinga i jej krewni telefonowali, odpisywali telegramy, jak przystało.
Na dworcowym w małym miasteczku, przypominającym wioskę, teściowa Kingi zostaje przywitana tłumem. Dziesięć osób macha rękami. Na drzwiach wisi plakat: Witajcie! nie zabrali go ze sobą. Pokój gościnny udekorowali bez żartów, a na drzwiach wieszak z napisem wykonanym wesołymi, jaskrawymi literami: To są dzieci Iwana i Ziny, bracia i siostry Kingi, przybyli na pomoc Marta.
Nagle Marta, stojąc przy drzwiach, zamiera na chwilę. Wnuka wyciągają jej z rąk pod przystankiem i nie chcą oddać. Jak czerwony sztandar, krąży między rodziną Kingi, ciesząc się. Maria płacze przed snem, znajdując na nocnej szafce kieliszek herbaty w pięknym, świątecznym szkle i słodkie ciastko z notatką, wyraźnie napisaną trzema rękami. Pismo i barwa długopisu zdradzają, że to list wujka Fiodora. Treść zachwyca:
Marto, kochana, przytulamy! Słodkich snów w nowym miejscu! Niech ci się przyśni mąż przy narzeczonej!
Krewni wiedzieli, że ich miejscowa kumula jest rozwiedziona i żartowali bez złej woli.
Rano, przechodnie, mijając dom królowej Kingi, śmieją się, pytając: Jak? Przyszedł w snach kawaler?. Dobra babcia Kingi, trzymając ręcznik, tłumaczy:
Czemu się dziwisz? Figura jak u dziewczynki! Warga w kokardkę. Czysta panna! Dzieci postanowiły cię wydać za mąż. Idź, mówię!
Najmłodszy wnuk został wypędzony do szkoły. Babcia usiadła obok gościa, zapraszając na śniadanie co Bóg da.
Gdzie jest Dymek?
Maria przypomniała sobie z opóźnieniem. Babcia Nastasia podrapała się po karku.
U starszych.
Iwana i Ziny?
Nie. Vanya najmłodszy, u Natalki z Siergiem. Pewnie. Co z tobą?
Marta chwyciła się za głowę. Okazało się, że wnuk nocował w innym domu, nie wiadomo gdzie. Czy pozwoliła? Nie nalegała, by go zabrała. Czy zwariowała? Co się dzieje?
Babcia Nastasia objęła ją przy ramionach, pocałowała w policzek, pocieszyła.
Zwrócą twoje skarby, nie płacz! To nasz chłopiec, jak się da. Zjadł i spał całą noc. Zwinęli go w sanie.
W sanie?
Oczywiście. A saneczki to dla moich wnuków i prawnuków, co?
Marta poczuła łzy spływające po stole. Babcia zaczęła namawiać:
Nie martw się, kochana. Herbata dla mnie, a mała dla ciebie, nie przejmuj się. Za twoich zapewniam, wróci w całości!
Marta natychmiast ruszyła szukać dziecka. Po pięciu minutach wyruszyli do Natalii. Sergiusz był już w pracy. Starsza córka babci odłożyła pranie i powiedziała, że mały został oddany Zinie, bardzo prosiła, a wieczorem go zwrócą.
Dokąd go zabrali?
Na wieś.
Marta usiadła na stołku i zapłakana. Czuła nie tyle strach, co wstyd, że jest słabą matką i niewiarygodną babcią. Po chwili herbata z miętą, łyżka miodu i odrobina wódki utuliły ją. Zina wkrótce odprowadziła go z babcią, obiecując kąpiel. Następnego ranka Anastazja Andrzejewska, ta sama babcia, wokół której kręciło się życie rodziny, nalegała, by nieochrzczona Marta poszła do kościoła na mszę.
Wakacje przeciągnęły się z dwóch dni na tydzień. Marta nie puszcza już Dymka. Dlatego oboje jeździli w gościach. Krewni chcieli się poznać i nie odmawiali realizacji planów. W drodze powrotnej autobusem wesoły wnuk, Marta z nieco szerszym brzuchem i okrągłymi biodrami, wsiadają razem, pięciu nie dziesięciu, ale pięcioro dokładnie. Pod siedzeniami zmieściły się cztery ogromne torby z grzybami, konfiturą, ogórkami i ręcznie dzierganymi skarpetkami, swetrami. Dla chłopca, Kingi i jej męża Michała. Proszono, by nie wstydzili się przyjeżdżać częściej!
Lata dziewięćdziesiąte, choć pełne cierpień, przestały być korytarzem strachu. Stały się szkołą życia, gdzie oprócz kopniaków i ukłutych pięści zawsze znajdowało się miejsce na szczęście, nagłe wizyty, ciepłe skarpety i listy od babci Nastasy, uśmiechy, tańce i pieśni przy stole.
Wirując w tym wszystkim Marta zauważa, że rzadziej marszczy brwi, częMarta wreszcie zrozumiała, że prawdziwe szczęście kryje się w prostych chwilach rodzinnych, dzielonych przy wspólnym stole.
