Trzymaj się, córeczko! Teraz jesteś w innym domu i musisz szanować zasady tej rodziny. Nie wyjechałaś po to, by gościem być, ale po to, by się ożenić. Jakich zasad, mamo? Wszystko tu jest zawiłe! Zwłaszcza te od teściowej! Ona mną nie lubi, to widać na wprost! Czy kiedykolwiek słyszałaś, że teściowe mogą być miłe?
Chodzi na miasto! Chodzi na miasto! Dość! Stanisława Nowak stała w środku kuchni, twarz jej płonęła gniewem, a oczy kipiały furą. Gdy mężczyzna wychodzi, to wina żony. Co mam ci jeszcze tłumaczyć?
Teściowa tryskała gniewem, krzycząc na swoją synową Zosię, jak szalona. Wszystko przez to, że Zosia podejrzewała jej syna, Borzę, o zdradę.
Zosia, młoda, delikatna dziewczyna o wielkich, naiwnych oczach, stała przy ścianie, próbując uspokoić rozgniewaną kobietę.
Pani Stasio, to jednak niezdrowe. On ma rodzinę, dzieci zaczęła Zosia, lecz teściowa od razu ją przerwała, machając ręką, jakby odganiała uciążliwą muchę.
A to twoja rodzina? Czy to twoje dziecko, które nie wpuszcza mnie i dziadka do domu? drwiła teściowa, patrząc z pogardą. Twoje wychowanie, swoją drogą!
Jakie to wychowanie, Pani Stasio? Iwanowi dopiero rok. On jest jeszcze mały, zupełnie mały cicho zaprzeczyła Zosia.
Mały? zmarszczyła brwi kobieta. U Janków wnuk jest jeszcze mniejszy. A on już sam się podnosi i nie zachowuje się jak ten twój machnęła w stronę pokoju dziecięcego.
Przecież to wasz wnuk odparła Zosia, choć głos jej drżał. Dzieci wyczuwają złe serca. Może dlatego nie chce do was przychodzić.
My jesteśmy źli? To już widać! podniosła głos teściowa. A w kim ty, piękna nasza, żyjesz na darmo? Czyje jedzenie jadasz? Czyje pieniądze wydajesz? Niewdzięczna!
Zosia nie chciała dłużej spierania się z kłótliwą teściową. Już tysiąc razy mówiła Borysowi, że chce mieszkać osobno od jego rodziców, lecz Borys, przyzwyczajony do życia z mamą, nie widział w tym potrzeby.
Lubił mieszkać pod dachem rodziców. Czuł się w domu jak w kozie skórze. Pracował spokojnie, a wszystkie domowe sprawy załatwiali starcy pranie, sprzątanie, gotowanie. To nie było życie, a bajka!
Początkowo Zosia usiłowała nawiązać kontakt z teściową. Pomagała w domu, wspierała ją we wszystkim, nawet wysłuchując niekończących się narzekań na sąsiadów i życie. Z czasem jednak zdała sobie sprawę, że to daremny wysiłek.
Choć chciała być dobrą synową, w sercu żywiła wobec niej nienawiść i nie próbowała tego ukrywać.
Przywiozłaś do domu tę nieudaczną, jakby nie było normalnych dziewczyn opowiadała Stanisława Nowak sąsiadce, gdy Zosia stała za rogiem domu, zbierając rozsypane przez Borzego zabawki.
Aż do innej wsi ją goniły! Gdyby tak wcale nie było! Nasze babcie są lepsze, pracowite i mądrzejsze.
Nie mów! podkreślała sąsiadka, miejscowa plotkarz, babcia Mania, już rozgarniając plotki całej wsi.
Rozumiem, że sama nie potrafi nic zrobić. A ty, Pani Nowak, sama przyznałaś, że ręce nie ma w tym miejscu. Nie da się nic porządnie zrobić.
Nie wyobrażasz sobie, jak to jest! Nie można jej nic powierzyć. Albo zgubi, albo zepsuje. A dziecko, które ma, nie jest takie.
U Janków wnuk to zupełnie inna sprawa. Spokojny, rozgarnięty chłopiec. A ten ciągle coś wymyśla, kaprysi. Geny chyba nie w porządku.
Gdy sytuacja stała się nie do zniesienia, Zosia dzwoniła do matki w sąsiedniej wsi, narzekając i płacząc, a matka odpowiadała:
Trzymaj się, córeczko! Teraz jesteś w innym domu i musisz szanować jego zasady. Nie przyjechałaś jako gość, lecz poślubiłaś.
Jakie zasady, mamo? Wszystko tu jest w chaosie! Zwłaszcza teściowa! Ona mną nie lubi, to widać!
Czy kiedykolwiek słyszałaś, że teściowe mogą być życzliwe? Wszystko przeszliśmy i iść ci będzie trzeba. Najważniejsze nie pokazuj, że ci ciężko. Trzymaj się.
Zrozumiawszy, że matka nie pomoże, Zosia groziła, że zadzwoni do ojca.
Zrób co chcesz, synu! przestraszyła się matka. Wiesz, że on ma warunkowe pozbawienie wolności. Jeden krok w tył i wpadnie w kłopoty!
Zosia wiedziała, że ojciec bardzo kochał swoją jedyną córkę. Dostał warunkowy wyrok za bójkę, którą spowodował, broniąc Zosi w miejscowym sklepie. Wiedziała też, że ojciec nie milczałby, gdyby dowiedział się, jak źle traktują jego kochaną córeczkę w obcym domu. Był człowiekiem o silnym charakterze.
Nie powiem ojcu, odparła Zosia. Ale jeśli będą dalej tak postępować, nie wiem, co zrobię.
Wszystko się ułoży, córeczko powtarzała matka, próbując ją uspokoić. Za kilka tygodni nie będziesz już o tym myśleć.
Zosia chciała o tym nie myśleć, lecz relacje z teściową nie poprawiały się. Stanisława Nowak zdawała się coraz bardziej żywić urazą do synowej, jakby Zosia była przyczyną wszystkich jej nieszczęść. Nawet jej mąż, Iwan Staszczyk, staruszek, zmęczony życiem, nie wytrzymał.
Po co tak krzyczeć na dziewczynę? pewnego poranka, gdy kłótnia osiągnęła szczyt, Iwan próbował się wtrącić. Niech odejdzie od nas! Niech zrobi to, co chce!
Ja jej pójdę! wykrzyknęła Stanisława, kierując całą swoją wściekłość na męża. Zawniosę ją do sądu, odzyskam każdą złotówkę, którą straciłaś przez te lata! I zabiorę dziecko, żeby nie rosło w tej nikczemnej rodzinie!
Zosia rozumiała, że teściowa gada bez sensu, ale i tak bała się. Przecież wciąż kochała swojego męża Borysa.
Plotki o tym, że Borys potajemnie spotyka się z dawną dziewczyną Oksaną, okazały się jedynie wiejskimi pomówieniami, które takie same plotkarskie babcie, jak Stanisława, rozprzestrzeniały po wsi.
Nie wiadomo, jak długo te nękanie miałoby trwać, gdyby nie długie języki teściowej. Pewnego razu, po kolejnej zwycięskiej zrzędzie, opowiadała o swoich bohaterskich czynach przyjaciółce, babci Manie, dodając przy tym nowe szczegóły, które potem przekazywała dalej, a w końcu dotarły do ojca Zosi.
Ojciec Zosi, surowy mężczyzna, wysokiego prawie dwa metry, szerokimi ramionami, pomyślał, że ma już dość. Wziął topór, którym właśnie rąbał drewno, nie zdejmując roboczej kurtki, wsiadł na swój stary motor Ural i bez słowa do żony ruszył do sąsiedniej wsi by uwolnić córkę z upokarzającego pułapki.
W tym czasie w domu Stanisławy wybuchła prawdziwa burza. Młoda matka zostawiła na chwilę małego Władka na nowym, jasnożółtym kanapie, by iść po pieluchy. Gdy wróciła, pod dzieckiem dostrzegła brązowy plamę. W oczach teściowej plama rozrosła się do rozmiarów czarnej dziury, gotowej pochłonąć całe mieszkanie.
Zepsułaś kanapę! Moja ukochana! Wiesz, ile kosztowała? Ręce ci odrywamy, a potem zszywamy, żeby nie bolało!
Naprawię wszystko, wyczyszczę próbowała uspokoić Stanisława Zosia drżąc rękami, trzymając ściereczkę.
Co wyczyścisz? Przecież jest nowa! A skąd wiesz? Nigdy nie kupowałaś niczego za własne pieniądze!
A wy sami nie macie? wybuchła Zosia, i w tej chwili odważyła się przyznać teściowej, że całe życie żyła na karku męża.
Patrzcie na nią! Dość śmiałości! policzona twarz Stanisławy przybrała czerwoną barwę.
Teraz wytrzyj tę plamę, a potem idźcie razem ze swoim synkiem do drzwi! Będziecie u mnie mieszkać i marudzić, dopóki nie nauczymy się zachowywać przyzwoicie!
Zosia łzami ocierała plamę, a brązowy ślad na żółtej tapicerce nie chciał się poddać, jakby drwił z jej bezsilności. Mały Władek, czując matczyny niepokoje, płakał na cały głos, potęgując napięcie w domu.
Stanisława stała nad Zosią, zalewając ją obelgami. Nagle w drzwiach pojawił się nieznajomy ojciec Zosi, Mikołaj. Stał jak pomnik, trzymając mocno drewnianą rączkę topora.
Na moment Stanisława poczuła, że ktoś jest w pokoju, odwróciła się. Jej wzrok spoczął na narzędziu.
Dobrze znała rozgorączkowy charakter Mikołaja i jego przeszłość, w tym warunkowy wyrok. Strach natychmiast przeszył jej ciało.
Zrozumiawszy, że sprawa nabiera powagi, stanęła w obronie, choć głos jej drżał.
O, witaj, Mikołaju! A ja właśnie Zosię wychowuję
Słyszałem, jak ją wychowujesz ryknął ze stanowczością Mikołaj, wchodząc do pokoju w gołej koszuli.
Podniósł topór nad głową, zmuszając Stanisławę do zasłonięcia twarzy. Zamiast ciosu położył go na ramieniu, wyciągnął rękę do córki.
Chodź, Zosiu, nie ma tu nic dla ciebie rzekł i poprowadził ją ku wyjściu.
Stój, szwagrze! odzywała się Stanisława, odzyskując odrobinę kontroli. Co powiem mojemu synowi?
Niech przyjdzie do mnie sam, po swoją żonę. Porozmawiamy po męsku rzucił Mikołaj lodowatym spojrzeniem, które mówiło więcej niż słowa.
Mikołaj zabrał córkę i małego Władka. Borys długo się wahał, czy przyjechać po rodzinę, obawiając się konfrontacji z teściem. W końcu zebrał się na odwagę.
Mikołaj rozmawiał długo z synowym, nie grożąc, nie krzycząc, lecz jego spokojny, twardy głos i leżący na stole topór nadawały słowom wagę. Obiecał Borysowi, że będą mieszkać oddzielnie, że matka nie będzie wtrącać się w ich sprawy i że będzie ich chronił i nie dopuszczał do upokorzeń.
Gdy Mikołaj mocno uścisnął Borysa za rękę, ten poczuł, że żarty z takim mężczyzną nie mają sensu i wszystkie obietnice trzeba dotrzymać.
Od tego dnia Stanisława omijała Zosię i wnuka, nie przywitała się nawet, gdy mijali się na drodze.
Borys i Zosia zamieszkali osobno. Życie ich płynęło w harmonii i zrozumieniu. Czy to były nauki teścia, czy prawdziwa miłość, już dawno pozostaje jedynie wspomnieniem, które snuję dziś przy dymie z kominka.
