Wypchnął ją mocno za próg i zatrzasnął drzwi. Jadwiga najpierw poleciała na kołyskę, potem podpakowała się i wpadła na drewniany podłogę podwórza. Otrzepała dłonie, usiadła na mokrych deskach i ostrożnie dotknęła płonącej policzka, po czym zeszła w dół, aż do wargi. Na palcach został czerwonokrwisty ślad. To nie zaskoczyło Jadwigę, tylko potwierdziło jej przypuszczenie znowu mąż ją uderzył. Tym razem jednak ból w policzku był silniejszy.
Stanisław po raz kolejny nie potrafił powstrzymać się. Dzieje się tak u niego dość często.
Jadwiga wróciła do drzwi, przyłożyła czoło do szorstkiego drewna i próbowała złapać oddech. zza drzwi dobiegły głośne, przerażone szlochy. Zosia i Nina, ich córki ze Stanisławem. Serce ściśnęło się jak szpilka, boleśnie. Chciała ich nie ranić… Dotknęła językiem spuchniętej, słonej w smaku wargi. Efekt kolejnej kłótni, kolejnego wybuchu ślepej, nieokiełznanej zazdrości.
Wszystko zaczęło się od jednej głupiej uśmiechu. Na spotkaniu szef, facet pod pięćdziesiąt, wesoły i czerwony w twarzy, powiedział coś żartobliwego o żniwach. Jadwiga, stojąca obok, niechcący się roześmiała tylko z uprzejmości. To zauważyła Grażyna, siostra Stanisława. Jej spojrzenie, ostre i kłujące niczym igła, zatrzymało się na Jadwidze chwilę dłużej niż trzeba. Wystarczyło. Nie zwlekając, Grażyna opowiedziała bratu wszystko, dorzucając pewnie własne uwagi. Zawsze tak robiła, choć doskonale znała temperament Stanisława w gniewie.
Jadwiga odpychając się od progu, drżąc, ruszyła w stronę zagajnika. Usiadła na zimnym kłodzie. Wrześniowy wieczór był jak w dzień ciepły, ale od ziemi już sapała nocna chłód. Przyprawny podmuch wiatru wdzierał się pod cienki szalik. Tak chciała ciepła, przy kominku, przy dzieciach Ale nie było dokąd iść. Do rodziny Stanisława? Grażyna z pewnością przywitałaby ją na progu ostrym słowem. Bliskich nie było. Matki nie było już rok. Serce znów się ścisnęło, a po policzkach popłynęły gorące, gorzkie łzy. Tęskniła za mamą i zapachami, które z nią kojarzyły jabłkowy kompot i dymek z kuchenki, jej ciche, kojące słowa, które mogły złagodzić każdą ból. A teraz nie było już nikogo, kto mogłby ją ukoić.
Jak to tak? myślała, patrząc w nadciągające zmierzchy. Co ja sobie zrobiliśmy, że siedzę przy zamkniętych drzwiach własnego domu jak bezdomny pies i nie widzę ani wyjścia, ani światła?
Aż do siedmiu lat temu Siedem lat. Zamknęła oczy i przez słoneczną łzę pojawił się inny obraz ten, w którym była szczęśliwa. Miał jej ukochany mężczyzna, obie rodziny szykowały wesele.
***
Powietrze było gęste i słodkie, pachniało skoszoną trawą i nadchodzącym zmierzchem. Szli ramię w ramię ona i Wojciech, który ją tak kochał.
Jutro szepnęła Jadwiga, patrząc gdzieś w stronę zachodzącego słońca. Nie mogę w to uwierzyć.
Wojciech mocniej uściskał jej dłoń. Jego duża, ciepła łapa całkowicie otuliła jej delikatne paluszki.
Ja wierzę. Wierzę od dnia, kiedy wpadłaś na tę jarzębię po piłkę i bałaś się zejść. Pamiętasz?
Jadwiga roześmiała się.
Pamiętam. A ty stałeś na dole i wołałeś: Skacz, złapię. I złapałeś.
Ich miłość była wielka. Cała wioska o tym wiedziała. Ale nie zawsze tak było. Na samym początku stała Grażyna Zamojska, siostra tego, który później został jej mężem. Wojciech też się jej podobał. Kto by się nie podobał temu z figlarnymi oczami i kłującym wąsem? Grażyna, dręczona zazdrością, robiła wszystko, by ich rozdzielić. Szeptała za plecami brzydkie rzeczy: że Jadwiga nie jest dla takiego faceta, że ich rodzina nie ma dużo pieniędzy. Namawiała inne dziewczyny, by nie zbliżały się do Jadwigi, nazywała ją niedotykalną i dziwą.
Ale te plotki nie przywarły do Jadwigi. Przeszła przez nie jak przez bezwładne szkło, zostawiając powierzchnię czystą i lśniącą. Grażyna wściekła się jeszcze bardziej, a żółć pożerała ją od środka. Wojciech podchodził do plotek z humorem.
Nie jestem aniołem odrzucał, gdy ktoś chciał mu opowiadać kolejną plotkę. A Jadwiga jest inna. Nie próbujcie mnie oszukać.
Ich relacja, mimo pogłosek, była zaskakująco niewinna. Spacerki do domu, rozmowy przy bramie, rzadkie, zawstydzone pocałunki w policzek. Wszystko zmieniło się miesiąc przed ślubem. Wojciech zdawał się nagle inny.
Dawniej pożegnał ją przy bramie i z lekkim sercem odszedł, machając kilka razy. Teraz trzymał ją tak mocno, jakby chciał wciągnąć w siebie i nie puszczał.
Wojtku, co się z tobą stało? zmartwiła się Jadwiga, czując napięte mięśnie.
Nie wiem odpowiedział cicho, przyciskając twarz do jej włosów. Boję się, że nie zobaczę już nikogo. Serce mi drży.
Głupoty szepnęła, gładząc mu krótko przyciętą głowę. Zawsze razem. Jutro się zobaczymy.
Jutro westchnął, a w tym westchnieniu czuła się nieznana mu tęsknota.
Potem, kiedy wszystko się wydarzyło, mama Jadwigi westchnęła: Czuję to, córeczko. Twoje serce wiedziało, że rozstanie nadchodzi.
Wieczorem przed uroczystością nie wytrzymał.
Wojtku, wytrzymaj jedną noc łagodnie prosiła Jadwiga. Wojciech ogarnęła prawdziwa pasja, a Jadwiga topiła się w jego ustach i dotyku. Leżeli półleżąc pod ogromną wierzbą, której gałęzie ukrywały ich przed wzrokiem przechodniów. Nikt nie przechodził tej ulicy nocą, bo miejsce było szczególnie odosobnione. Szepty Wojtka były gorące i przerywane, a ręce drżały, podnosząc dół jej sukni.
Co tam, nie mogę dłużej czekać. Jutro i tak będziesz moją żoną. Moją żoną! Moją
Nie rezynowała, bo i tak pragnęła tego samego. Nocne niebo, pełne gwiazd, przetaczało się przed jej oczami Jadwiga stała się kobietą pod cieniem tej wierzby, w gęstej woni ziemi i różnorodnych ziół.
A potem, wycierając ręką wilgotne od łez policzki, Wojciech, szczęśliwy i uspokojony, poszedł do domu. Najwyraźniej po drodze, przepełniony emocjami, postanowił się wykąpać. Co się stało w rzece, nikt nie znał. Znaleźli go dopiero następnego dnia, w dniu planowanego ślubu. Jego ciało przytwierdzone do drugiego brzegu.
***
Rozpacz uderzyła Jadwigę z pełną mocą. Zwiotczała, stała się cieniem samej siebie. Dniami siedziała przy oknie, w które Wojciech kiedyś wrzucał małe kamyki, aby przyciągnąć ją, i drapała w rękach ślubną suknię. Białą, jedwabną, z koronkowymi rękawami, którą sama starannie haftowała zimowymi wieczorami. Palce, cienkie i przezroczyste, jak wosk, nieustannie przeglądały koronkę, szukając w tym rytmie odpowiedzi.
Po co? szeptała, ledwie słyszalny, niczym szelest zasłon. Po co?
Matka, patrząc na nią, płakała pod nosem, wycierając łzy krawatem fartucha. Bała się, że córka zaraz się złamie, jak sucha gałąź, i pójdzie za mężem.
W pewnym momencie, kiedy w domu zagościła bezgłośna rozpacz, na progu pojawiła się Grażyna. Ta sama. Stała, spuchnięta od łez, w prostym lnianym sukniaku, a jej zwykle zadziorne oczy były pełne żalu.
Jadwigo Jadwiguś z progu rzuciła się na nią, upadając na kolana i otulając jej chude nogi. Przepraszam! Boże, wybacz mi wszystkie moje okropne słowa! Wojciecha już nie ma i nie mamy już nic do podziału. Zróbmy przyjaźń? Co? Jak w dzieciństwie?
Jadwiga siedziała nieruchomo, jak lalka. Matka, opierając się o framugę drzwi, z niepokojem obserwowała scenę. Nie podobało jej się to. Nie wierzyła, że człowiek może zmienić się w jednej chwili, jakby zdjął starą skórę. Nagle Jadwiga się poruszyła. Cichy, przerywany westchnął wypadło z jej piersi, a potem wyleły się łzy nie milczące jak wcześniej, a gorzkie, lecz uzdrawiające, głośne. Objęła Grażynę, przytuliła się do jej ramienia i płakała, płakała, wymyślając całą swoją ból.
No dobrze wyszeptała matka. Niech tak będzie. Może naprawdę Grażyna jej pomoże. Bo inaczej po Wojtku zniknie.
Tak zaczęła się ta dziwna, niewyjaśniona dla wielu przyjaźń. Grażyna nie opuszczała Jadwigi. Nocowała u nich, całymi dniami siedziały obok, nieustannie szepcząc o czymś. Wydawało się, że Grażyna stała się tarczą Jadwigi przed światem, jej jedynym kotwicem w morzu rozpaczy.
Potem pojawił się Stanisław, kuzyn Grażyny. Przystojny, spokojny chłopak o poważnym spojrzeniu. Zaczął się o Jadwigę starać, przynosił kwiaty polne, przysmaki z miasta. Na początku nie chciała o nim słyszeć, odwracała się, zamykała w sobie.
Nie mogę, Grażyno. To zdrada.
Jaka zdrada? nalegała przyjaciółka, głaszcząc ją po włosach. Życie trwa dalej, Jadwigo. Wojtek nie chciałby widzieć cię taką. Stanisław to dobry, rzetelny człowiek. Zakocha się w tobie, wiem.
Stanisław był zbyt natarczywy i cierpliwy, a Grażyny namowy działały jak balsam na ranioną duszę, więc Jadwiga poddała się. Zgodziła się wyjść za niego za mąż. Ślub był cichy i skromny, bez muzyki i wścibskich oczu.
A potem, dokładnie po dziewięciu miesiącach od śmierci Wojtka, w wiosce rozprzestrzeniły się plotki. Najpierw cicho, potem jak rwąca rzeka. Wszystko obwiniało Jadwigę. Szeptali za plecami, palcami wskazywali.
Zmarła z żalu! Cała się rozbłysła!
Może była niewierna przy Wojtku? Niewiadomo, co się stało w rzece
Zaszczyła rodzinę, hańbiąc ją.
Słowa były ostre niczym sierpy. Najgorsze jednak było to, co usłyszały matka i Jadwiga że źródłem tej nieczystości były usta samej Grażyny, ich najlepszej przyjaciółki, jak myślały.
Grażyna, z oczami pełnymi jadowitej litości, przy studni wzdychała i mówiła sąsiadkom: Biedna Jadwiguś, kocham ją jak siostrę, ale prawdy nie ukryje Wojtek nie zdążył, a Stanisław pospieszył się z ślubem, nie sądzicie? Skąd to wzięło się tak nagle? Może Stanisław chciał ocalić jej honor, bo Jadwiga już… Kto weźmie taką? Tylko dobry chłopak, jak Stanisław Ojej, to już wam opowiadam, przyznajcie się, że to wasza tajemnica. I tak jej zemsta, zimna i wyliczona, w końcu dotarła do celu.
Idylka, którą tak starannie budowała Jadwiga, rozpadła się w proch szybciej niż tort weselny. Stanisław nie okazał się tym cichym, niezawodnym schronieniem. Wszystko zaczęło się od jednej wypowiedzi po pierwszej nocy zdania, które wbiło się w serce Jadwigi jak kawałek lodu.
Jesteś zła wymamrotał z zębami, patrząc na nią z nienawiścią od głowy do nóg. Nie wierzyłem w złe słowa. Teraz rozumiem, dlaczego tak szybko zgodziłaś się położyć przy mnie jako żona.
JadwigaZdecydowała więc, że najważniejsze będzie chronić swoje córki i samą siebie, wychodząc odważnie w nieznane, by zbudować nowy, spokojny rozdział życia.
