Cień Cygana na białym śniegu
Mroźne, krystaliczne powietrze stycznia zdawało się na zawsze wchłonąć zapach palących się świec z choinki i gorzki posmak łez mamy. Ostatnie dni w mieście minęły jak bolesne, rozmazane kadry. Alicja bo tak teraz nazywała się dziewczynka nawet nie zdążyła pójść na szkolny bal. Mama, przez łzy i drżącymi rękami, kończyła dla niej kostium Pani Miedzianej Góry, ozdabiając zieloną sukienkę szklanymi paciorkami, które lśniły jak prawdziwe szmaragdy. Ale święta nie było. Zamiast niego niekończąca się, kołysząca podróż pociągiem, zaśnieżone pola za oknem, przypominające gigantyczną pikowaną kołdrę, i lodowata gula tęsknoty pod sercem.
Tata Po prostu przestał istnieć. Nie fizycznie, nie. Po prostu wyparował z ich życia, jakby go nigdy nie było. A potem przyszła babcia, jego mama, z twarzą ostry i twardą jak siekiera. Jej słowa wyryły się w pamięci Alicji na zawsze, ostre, wycyzelowane, śmiertelne: Znosiliśmy cię tylko przez wzgląd na syna. Drzewo trzeba ścinać pod siebie. Wracaj tam, skąd przyszłaś. Alimenty będzie płacił, ale więcej żadnego kontaktu. Żad-nego.
I oto są na zaśnieżonym placyku przed pochylonym, ale przytulnym domem babci. Rozładowywali skromny dobytek pod czujnym wzrokiem dziesiątek ciekawskich oczu. Sąsiedzi. Wyszli jak na przedstawienie. Jedni patrzyli z cichym, kwaśnym współczuciem. Inni z ledwo skrywaną, złośliwą satysfakcją. A kiedyś, jak pamiętała Alicja ze słów mamy, ci sami ludzie niemalże lizali buty miejskiej, która dobrze wyszła za mąż. Teraz widzieli tylko pokonaną, zdetronizowaną.
Wakacje skończyły się w mgnieniu oka. Nowa szkoła powitała ją lodowatym milczeniem i kolącymi, badawczymi spojrzeniami. Była obca. Biała wrona w miejskiej sukience, z kokardami, które teraz wydawały się jej śmieszne i krzykliwie naiwne. Dziewczyny, stadem wron, rzuciły się na nową dziwaczkę.
Patrzcie, Pinokio w spódnicy! rozległ się czyjś piskliwy śmiech. Nogi, nogi! Jak zapałki!
Alicja skuliła się, próbując stać się niewidzialna, ale ich spojrzenia paliły ją na wylot.
Po lekcjach koszmar się nie skończył. Czysty, puszysty śnieg, który rano tak ją kusił, stał się bronią. Gęste, ulepione z nienawiści śnieżki leciały w nią ze wszystkich stron. Każdy cios był celny i okrutny, odbierał oddech i zdradliwie wyciskał łzy. Upadła na kolana, zakrywając głowę rękami, gotowa zniknąć, rozpuścić się w tym zaspie.
I nagle kakofonia pisków i śmiechu zamieniła się w okrzyki strachu i bólu.
Bij ich, miejska! Żwawiej! rozległ się nad nią dźwięczny, psotny głos.
Podniosła zapłakaną twarz. Przed nią, zasłaniając ją przed śnieżkami, stał chłopak. Z wprawą, niemalże mechanicznie, lepił i rzucał śnieżne kule z taką szybkością i furią, że prześladowcy już uciekali w popłochu.
Uciekajmy! Toż to Cygan! rozniosło się po ulicy.
Obrócił się do niej. Tak, naprawdę wyglądał jak cyganek z książki: śniada skóra, ciemne, niemal czarne, bujne włosy wymykające się spod starej uszanki, i oczy dwa żarzące się węgielki, w których tańczyły wesołe iskry. Starał się zachowywać z przesadną szorstkością, ręce w boki, spojrzenie harde, ale uśmiech, który właśnie pojawił się na jego ustach, był zaskakująco dobry i jasny.
Ty jesteś ta z miasta? Ja Maksym. Dla swoich Maks. Będziesz płakać znowu cię zbiją. Dość. Od dziś jesteś pod moją ochroną. Nikt cię więcej nie tknie.
Ostatnie słowa wypowiedział z jakąś uroczystą, naiwną powagą, wyraźnie gdzieś je podsłuchawszy i zapamiętawszy. I od razu zawstydził się własnego patosu, mocno rumieniąc się pod śniadą cerą.
Tak zaczęła się ich przyjaźń. Maks, oczywiście, nie był Cyganem. Po prostu przezwisko przylgnęło przez niestandardowy wygląd. Byli do siebie zadziwiająco podobni: oboje pochłaniali książki wypożyczane z zapomnianej biblioteki, która pachniała starociami. Maks przeczytał już wtedy wszystkie książki Juliusza Vernea i Jacka Londona. Ich wspólną obsesją były podróże. Mogli godzinami siedzieć na wzgórzu nad Wisłą, czując, jak mocny wiatr uderza im w twarze, i śledzić kolorowe statki odpływające w nieznane. Dzielili się marzeniami: on objechać świat własnym statkiem, ona zaśpiewać na wielkiej scenie, by jej głos usłyszano za oceanem.
Mijały lata. Dziecięca przyjaźń niezauważalnie przetopiła się w coś głębszego, delikatnego i intensywnego. Tata kupił Maksowi motor, i to stało się ich biletem do wolności. Pędzili polnymi drogami, wiatr wył w uszach, zagłuszając słowa, a ona, obejmując go za plecami, krzyczała z zachwytu. Jeździli na odległe jeziora z wędkami, do lasu po jagody, albo po prostu na koniec świata, jak to nazywali.
Alu, ty dzisiaj aż oczy bolą. Piękniejsza niż wczoraj mówił, patrząc gdzieś w bok, ale ukradkiem łapiąc jej wzrok. Tylko mniej kręć się koło tych miejskich fircyków. Lgną do ciebie jak ćmy do światła.
Maks, a ciebie co, zżera zazdrość? śmiała się w odpowiedzi, a jej serce śpiewało od tych prostych, nieporadnych słów.
A jak miał nie zazdrościć? Z brzydkiego kaczątka zmieniała się w pięknego łabędzia. Wykryła w sobie niezwykły, mocny, aksamitny głos. Żaden koncert w wiejskim klubie nie odbywał się bez jej występu. Wygrała regionalny przegląd talentów. I była w niej jakaś magia, wewnętrzne piękno, które przebijało na zewnątrz: oczy ze zwykłych szarych stały się jaskrawozielone, chód lekki, pewny. A on wciąż był tym samym Cyganem Maksem, który przy niej czuł się niezgrabny i zwyczajny.
Nadszedł ten upalny, zakurzony czerwie
