Wiosenny słońce zapowiadało, że jest przytulne, huczne błyski magnolii lepiej się dawały. Marta stała przy piecyku, mieszała barszcz i patrzyła na zegarek. Wstawała wcześnie – obiecała mężowi, że upieczone ciasto kremówka będzie gotowe. Sergiusz cały wieczór był chmary, więc postanowiła go ucieszyć.
– Marto, widziałaś moją granatową inicjatywę? – Sergiusz zjawił się w drzwiach kameralnej sypialni, tylko pola przepis.
– W zamku, w prawym pokładzie, wczoraj przestawiłem, – odpowiedziała Marta, nie patrząc na zegarek.
Śniadanie upływało w zwykle ciszy. Sergiusz przeglądał wiadomości w telefonie, a Marta obserwowała, jak on je. Chciała zapytać, co nie daje mu spokoju, ale postanowiła poczekać – jeśli coś poważnego, sam powie.
– Bardzo smacznie, wielkie dzięki – Sergiusz odstawił filiżankę. – Słuchaj, chciałem ci coś powiedzieć… Oto, mój tata przyjeżdża. Dziś. Uśpiemy na nim.
Marta zmarzła z podniesioną filiżanką. Janusz Nowak? Ten, który podczas ich ślubu upierdół się, że żonka „nie jest wystarczająco odpowiednia” dla jego syna? Ten, który przez dwa lata ich zdradził, a nawet nie przywitał się ze swoimi ślubami?
– Kiedy przyjeżdża? – wykonała tylko.
– Wieczorem. Z arrowsiem go spotykam, – Sergiusz uchylił się od patrzenia prosto w oczy. – Wie, po śmierci mamki, wyszedł się na panią młodszej, a teraz ich rozwód się zaczyna.
– Kilka tygodni? – Marta postawiła filiżankę i wstała od stołu. – Serg, nie lepiej wcześniej o tym powiedzieć? To że w ogóle… To co z nim miałeś?!
– Zmienił się – niepewnie rzekł Sergiusz. – Po udarze przyszło dużo refleksji. Nie mogłem mu odmówić, Marto. To mój tata.
– Powinien był zacząć od naszego porozumienia – Marta zaczęła zbierać naczynia z stołu. – Muszę przestawić cały plan tygodnia. Mam ważny projekt, szło mi pracować.
– Przepraszam – Sergiusz podszedł i owinął ją wobec obu. – Wiedziałem, że mogłaś być wściekła.
– I oprzytomnie się raptem – Marta uwolniła się z jego objęć. – Juna, na spotkanie. Wieczorem pogadamy.
Cały dzień przemknął jak zaspanie. Marta próbowała skupić się na pracach, ale myśli wracali na związek z nadchodzącym wizytem. Janusz Nowak był prawdziwym zgiełdą – były naziemnik, przyzwyczajony do wykonywania rozkazów. Po śmierci swojej żony, Sergiusz poznał kobietę na dwadzieścia lat młodszej, i tu również ich związek dawał podstawy do rozwodu.
Wieczorem przemyciła całą mieszkanie, wymieniła narzynkowe w komnacie i upiekła ujarzecione schabowe. „Niech Bóg dowie, co będzie” – pomyślała, stawiając talerze.
Do drzwi zapukał dokładnie o siedem wieczorem. Marta głęboko wciągnęła powietrze i poszła otworzyć.
Na progu stał Sergiusz, a za nim – wysoki, sięgający, starzec w mundurze. W ręce trzymał skorupkowany brązowy walizka.
– Dobry wieczór, Panie Nowak – Marta uśmiechnęła się, mimo iż były zniechcione.
– Dzień dobry, Pani Nowak – głos teście był cichszy, niż się Abram. – Dziękuję, że przyjęli państwo starszego człowieka.
– Weźcie wersję – Marta pozwoliła, że przestawili się. – Obiad prawie gotowy.
W trakcie kolacji mówił głównie Sergiusz. Opowiadał koszmaramy o pracy, jak przyjęli nowy samochód, o planach wakacji. Janusz Nowak kiwał i zadawał pytania, a Marta milcząc wysypywała dania.
– Bardzo smaczne – niespodziewanie stwierdził teść, zwracając się do Marty. – Obiecałaś zawsze tak doskonale gotować?
– Stopniowo się rozwijam – odpowiedziała, zdumiona uznaniem.
– Moja Ola, świętna nieboszczka, też doskonale gotowała – westchnął Janusz Nowak. – A Beata znała tylko półwyrobki. „To nie meritum kobiety – mówiła – obok piecyka siedzieć”. Nowoczesna babka, co z niej wyciągnąć.
Marta spojrzała na Sergiusza. Ten subtelnie pokręcił głową.
– Panie Nowak, pokażę Pana pokój – powiedziała, gdy kolacja się skończyła. – Tu jest oddzielna łazienka i telewizor.
Teść spacerował do pokoju, rozejrzał się i postawił walizkę przy łóżku.
– Bardzo dobrze u państwa – rzekł, grzebyłem się piastą fotela. – Przytulne. Jak w domu.
– Dziękuję – Marta poczuła, że napięcie złagodnie. – Jeśli coś potrzebuje, śmiało.
Rano Marta zbudziła się od dźwięku w kuchni. Zegarek wskazywał sześć rano. Sergiusz jeszcze spał. Nałożyła szlafrok i wyjrzała.
Na kuchni panowała Janusz Nowak. Na patelni kipiały herbatka, a teść, ubrany w portki sportowe, rzucał chleb.
– Dzień dobry – powiedział, zobaczywszy Martę. – Przepraszam, jeśli panią obudziłem. Przyzwyczajenie, że wcześnie wstaje się z armii.
– Nic strasznego – Marta podała się do lodówki. – Zajmę się śniadaniem.
– Nie musi pani, ja sobie zrobiłem toast. Pani i Sergiusz jeszcze śpi, to wcześnie.
Marta obserwowała, jak teść starannie wybiera krochmal z stołu, myje nóż i filiżankę.
– Na przejście do parku – rzekł, kierując się do drzwi. – Ten, co jest tuż przy klatce. Wrócę za godzinę.
Kiedy Janusz Nowak wyszedł, Marta zadzwoniła do koleżanki Agaty.
– Cześć, nie uwierzysz! K nam teść przyjechał. Ten sam. Ale coś się zmienił. Miły, spokojny. Nawet naczynia myje!
– Nie wierzę – roześmiała się Agata. – Może to jego podwójny? Pamiętaj, jak byłasz u was na ślubie? A jak obraził panią, kiedy ich dom kupiłeś bez jego udziału?
– Pamiętam, oczywiście – westchnęła Marta. – Ale ludzie się zmieniają, chyba.
– Czy to podszyty. Zostawaj ostrożnie, koleżanko.
Wieczorem Sergiusz postał na pracy, i Marta została z teściem na łowach. Gotowała kolację, czując na sobie jego wzrok.
– Czy mogę dobić? – niespodziewanie zapytał Janusz Nowak.
– Tak, może pokroić warzywa na sałatkę – Marta podała mu drewniany deski.
Pracowali w milczeniu. Później teść rzekł:
– Marta, chciałem się z pani wybaczyć.
– Za co?
– Za wszystko. Za ślub, zarzewy, za to, że was nie wspierali. Błędną miałem.
Marta ostrożnie odłożyła łyżkę i odwróciła się do niego.
– Co się stało, Panie Nowak? Dlaczego nagle…
– Udar – uśmiechnął się gorzko. – Wiedziała pani, kiedy leżysz pod infuzyjną i nie wiesz, czy przeżyjesz noc, wiele wygląda inaczej. Zrozumiałem, że zostaliem sam. Syn ma do czego, żona… – machnął ręką, „Beata mnie uznaje. A powinienem był wynieść wnuczków, gdybym nie był taki obswagenym koń.
Marta nie wiedziała, co odpowiedzieć. Nowy zdecydowany Janusz Nowak był aż tak inny, niż twór, którego pamięta.
– Wszyscy grzechy popełniają – w końcu rzekła. – Najważniejsze – ich zdrowie zauważyć w czasie.
– Moje może nie zdrowie, ale zauważyłem – Janusz Nowak odłożył nóż. – I wiesz, co najzłe? Beata. Myślałem, że mnie kocha. A okazało – tylko mój emeryt i dom. Jak tylko złapałem kac, natychmiast zaczęła pokazywać dokumenty. A potem przypadkiem usłyszałem, jak mówi po telefonie: „starzec długo nie przeżyje”. Wyobraź sobie?
Marta mogła. Beata, jasnowłosa kobieta w pięćdziesiąt, przypisze się obrzydliwej osobistości.
– A co teraz z tym waszym domem?
– Nic – uśmiechnął się złośliwie teść. – Nie do końca wyjdę na idiotę. Dokumentów nie podpisałem. Powiedziałem Beacie, że jeżdżę do syna na jakiś czas, a sam chcę zobaczyć, jak się zachowuje. Jeśli się zawołam – wrócę. A jeśli nie – to rozwiozę w starej kurnie.
Drzwi zatrzasnęły się – wrócił Sergiusz. Widząc swoje żonę i ojca, spokojnie rozmawiających na kuchni, zamarł w progu.
– Wszystko w porządku? – ostrożnie zapytał.
– Wszystko dobrze, synu – Janusz Nowak poklepał go w ramię. – My z twoją żoną znaleźliśmy język. Dobra, że masz.
Podczas kolacji Janusz Nowak opowiedział Sergiuszowi o tym, co powiedział Marta. Sergiusz słuchał, marszczył się, ale nic nie mówił. Po kolacji odciągnął ją do sypialni.
– Ty mu wierzysz? – zapytał szeptem.
– Nie wiem – szczero odpowiedziała Marta. – Ale wydaje się szczerzy. I wiesz, mogę sobie wyobrazić Beatę jako łowczynię majątku.
– Da, – Sergiusz pokręcił głową. – Zawsze mówiłem, że ja do niej przypadł nie bez racji. Młoda, efektowna – i nagle zamąż za emeryta?
– Niech z nas ostanie, dopóki nie porządkuje spraw – postanowiła Marta. – W końcu, to twój ojciec.
Dni szły za dnia, a Janusz Nowak stopniowo przestawał być ich domem. Wstawał wcześnie, robił rozgrzewkę, gotował sobie śniadanie i schodził na walkę. Pomagał po domu – sztuczki coś naprawił, półki w łazience zawiesił. Zawsze siedzieli tróją, oglądali telewizję lub po prostu rozmawiali.
Któregokolwiek dnia Marta przypadkiem usłyszała rozmowę Sergiusza z ojcem.
– Tato, nie zrozumiał, dlaczego wcześniej tak się do Marta zachowali? – zapytał Sergiusz. – Skoro zawsze była taka sama.
– Powiem ci, synu – głos Janusza Nowaka brzmiał zwinął. – Bałem się. Bałem się, że ją zabierze u mnie. Że przestaniesz być moim synem. Egoizm, oczywiście. Tylko kiedy sam pozostał sam, zrozumiałem, jak był niepraw.
Marta zaszlochała, słuchając tej rozmowy. Zastanowiła się nad słowami swojej babci, która kiedyś mówiła: „Niektóre powody nie są złe, mamo. One tylko ranne i przeradzane”.
W niedzielę nadszła Agata z mężem. Widząc, jak Janusz Nowak pomaga Marta nakrywać na stół, zerwała oczy.
– Tak, ja też nie wierzyłem – szeptem powiedziała jej Marta. – Ale naprawdę się zmienił.
Po kolacji, kiedy mężczyźni odeszli patrzeć na piłkę, Agata odciągnęła Martę na bok.
– Czy nie myślisz, że coś chce? Dom wasz albo pieniądze?
– Mam nadzieję, że nie – pokręciła głową Marta. – Ma własny trzykomnatowy. I świetna emerytura, wojskowa.
– No, obserwuj – prychnęła Agata. – To wszystko wygląda podejrzliwie.
Po dwóch tygodniach przyjazdu Janusza Nowaka zadzwonił telefon. Marta otworzyła drzwi i zobaczyła kobietę w około pięćdziesiąt, efektownie ubraną, z intensywnym makijażem.
– Gdzie mój mąż? – bez wprowadzeń zapytała.
– Panie, to musi być Beata? – odgadnęła Marta. – Proszę wejść, Janusz Nowak jest w domu.
Beata weszła do mieszkania, wstrzeliła się wysokimi kabanami.
– Kole! – zawołała, widząc męża wychodzącego z pokoju. – Wreszcie cię znalazłam! Tak się martwiłam!
– Czy? – sucho zapytał Janusz Nowak. – Ja myślałem, że cieszysz się, że wreszcie z mnie wymknął się.
– Jak możesz tak mówić! – Beata zerwała ręce. – Zadzwoniłam do wszystkich! Nawet chciałam pójść do policji!
– Nie trzeba wykręcać – poprawiła ją Marta. – Wiem, corz zniknęła, czy zmieniłeś zamki w domu i czy dokumenty nie przepadły.
Beata trwała.
– Ja… pytałam się o wasze majątki.
– O mój majątek, chcesz powiedzieć – poprawił ją Janusz Nowak. – No cóż, porozmawiamy po prawdzie. Wszystko usłyszałem, Basia. I to, że „stary długo nie przeżyje”, i plan, by sprzedać mój dom.
Liczba Beaty pociągnęła.
– To fałsz! Źle mnie uznany!
– Właśnie dobrze mnie uznany – Janusz Nowak wyprostował się w całej powadze. – Moje prężne. I zna się, Basiu – powadzę rozwód. Możesz zabierac swoje rzeczy i klejnoty, które mi dostałaś. Reszta moje.
– Jak śmiesz! – zajęczała Beata. – Po tym wszystkim, co dla ciebie zrobiłam!
– A co robiłaś dla mnie, Basiu? – zmęczony zapytał Janusz Nowak. – Gotowała? Nie. Troszczyła się, kiedy byłem chory? Też nie. Kochała? Oczywiście, nie.
Beata przeniosła wzrok na Martę, cicho stojącą w kącie.
– A, rozumiem! To wszystko ona! Zaszantażowała cię przeze mnie! Chcesz nachwytać starego naszego!
– Nie mów głupot – przerwał jej Janusz Nowak. „Marta jest szczęśliwa z moim synem. I, wiedziałeś, właśnie zauważyłem, dlaczego. Bo kochasz jego. Nie jego pieniądze, nie jego perspektywy, a samego jego. Co nigdy nie czułaś do mnie.
Beata, zrozumiając, że przegrała, odrzuciła się od drzwi i wyszła z mieszkania, tak że zadrżała lampa.
– Przepraszam za tę scenę – Janusz Nowak żałował. – Mam nadzieję, że nasza spotkanie została.
– Wszystko w porządku – Marta uśmiechnęła się delikatnie. – Chcesz herbaty?
Wieczorem, kiedy wrócił Sergiusz, opowiedziano mu o odwiedzinach Beaty.
– Czy to wszystko się rozstrzygnęło? – zapytał ojca. – Zaszpiczujesz na rozwód?
– Tak – skinął głową Janusz Nowak. – W końcu, głupstwa robić na wiek. Ufíciożę sam, spokojnie.
– Możesz zawsze zostać z nami – zaproponowała Marta, zaskoczona przez własne słowy.
– Dzięki, córco – zmurowany odpowiedział teść. – Ale nie chcę was mącić. Wam własny życie. Powrócę do swojego mieszkania. Ale będę jeżdżił na wizyty, jeśli pozwolicie.
– Oczywiście, pozwolimy – Sergiusz objął tatę ramieniem. – Zawsze jesteś mile widziany w naszym domu.
Po tygodniu Janusz Nowak zebrał swój walizka. Na progu objął syna, potem odwrócił się do Marty.
– Dzięki ci, – rzekł cicho. – Za to, że przyjęłeś mnie, nie mimo przeszłość. Zato dała szansę wszystko naprawić. Nauczyłem się dużo u was.
– Czego? – zdziwiła się Marta.
– Jak powinna wyglądać prawdziwa rodzina. Bez oszukskich, bez pragnień. Kiedy czują się po prostu kochani.
Kiedy drzwi się zamknęły, Marta przywarła do męża.
– Kto by przypuszczał, że wszystko tak obrośnie, – powiedziała.
– Da, – Sergiusz pocałował ją w czubek głowy. – Czasem ludziom trzeba trochę czasu, by zrozumieć, co naprawdę jest ważne.
Wieczorem zadzwonił telefon. Sergiusz podniósł słuchawkę, wysłuchał i podał Marte.
– To tata, – rzekł.
– Marta, – głos Janusza Nowaka brzmiał poruszone. – Chciałbym powiedzieć… Mam duma, że moj syn taka żona. I… jeśli kiedyś u was urodzisz dzieci… Byłby szczęśliwy być dziadkiem.
Marta spojrzała na Sergiusza i uśmiechnęła się.
– Skoro już, Panie Nowak… Gdzieś około siedmiu miesięcy zostaniemy dziadkiem.
Na linii zapadła cisza, a potem rozległ się zachwycony okrzyk.
– Prawda? Chłopiec czy córka?
– Jeszcze nie wiemy, – roześmiała się Marta. – Ale kiedy się dowiemy, Pan będzie pierwszych, komu to powiemy.
Po rozłączeniu przymknęła się do męża.
– Wiesz, jest mi miło, że tatka do nas przyjechał. Nawet z tym starym walizką.
– I w ten sposób – Sergiusz delikatnie pogładził jeszcze płaski brzuch żony. – Nasz maluch się szczęśliwy z dziadkiem. Nie każdy ma dziadka, który zmieni życie w siódmej dziesiątce.
Poza oknem padał deszcz, ale w domu było ciepło i przytulnie. Czasami życie skręca nieprzewidzianie, niosąc walizki z problemami. Ale najczęściej oferuje szansę wszystko naprawić. Główne – nie ominąć tej szansy.
