Ludwika Nowak krzątała się w kuchni od świtu: kroiła sałatki, gotowała zupę, wkładała do piekarnika kurczaka z czosnkiem, polerowała kryształową wazę na kwiaty. Dwa razy zbiegła do sklepu – wróciła z tortem i wypchanymi siatkami, przy drzwiach wejściowych natknęła się na sąsiadkę.
— Co, świętujesz coś, Ludka? — zdziwiła się Halina Zawadzka, stara przyjaciółka, która nie schodziła z ławki pod blokiem.
— A jakże, oczywiście! Przyjeżdża Kasia, moja córeczka! — odparła z błyszczącymi oczami Ludwika i, nabierając tchu, wciągnęła siatki po schodach.
— No tak… — mruknęła Halina, nie ruszając się z ławki. — Wszystko dla tej swojej Kasi. A ona nawet do matki nie zadzwoni… Pf!
Przyjaciółka od dawna narzekała, że Ludwika zbyt rozpieszcza dorosłą córkę. Ta nie dzwoniła tygodniami, a matka codziennie wyglądała przez okno.
— Ludka, no serio. Robisz sobie krzywdę. Dziś starzy wszystkim przeszkadzają. Trzeba było ją dawno postawić do pionu, nie biegać z tortami.
Ale dla Ludwiki to nie było takie proste. Serce to nie wyłącznik. Kasia była jedyna, dla której wstawała z łóżka, choć wiedziała, że miłości w zamian dostaje coraz mniej.
Gdy Kasia w końcu zadzwoniła i powiedziała sucho: „Będę wieczorem”, serce staruszki zabiło jak młot. Kręciła się po mieszkaniu, zmieniała pościel, przygotowywała kolejne danie… Wreszcie – dzwonek do drzwi.
W progu stała jej dorosła córka: wysoka, chuda, chłodna, w czarnych okularach i z małym pieskiem na smyczy.
— Cześć, mamo — rzuciła Kasia bez śladu uśmiechu.
— Cześć, córeczko! Wejdź, umyj się, już wszystko nakryte!
Ludwika pomknęła do kuchni, brzęcząc naczyniami, gorączkowo rozkładając jedzenie. Kasia przeszła za nią w milczeniu, rozglądając się z obojętnym wyrazem twarzy.
— Siadaj, kotleciki, sałatka, a tu twój ulubiony tort!
— Mamo, jestem tylko na chwilę. Wyprowadzam się do innego miasta. Na długo. Dojazdy tu są drogie i niewygodne, więc pewnie nie zobaczymy się przez pięć lat. A to – Bela. Dał mi ją były, nie wiem po co. Nie mogę jej ze sobą zabrać. A ty i tak jesteś sama, niech u ciebie zostanie. Ma półtora roku. Nie martw się, nie hałasuje.
Ludwika zamarła. Tort, kotlety, świeża pościel, mleko, konfitury – nagle stały się bez znaczenia. Patrzyła na córkę, która nawet nie zdjęła okularów.
— Dobrze… — wyszeptała.
— Dzięki, mamo. Kocham cię. — Kasia cmoknęła ją w policzek, podała smycz i zniknęła za drzwiami.
Kilka minut później Ludwika stała w przedpokoju z pieskiem na rękach. Nigdy nie lubiła zwierząt. Z chorym kręgosłupem, maleńką emeryturą i ciągłym zmęczeniem – co teraz zrobi z psem?
— Chodź, Beluś… do Halinki… Może ona cię przygarnie…
Lecz gdy sąsiadka otworzyła drzwi, od razu wykrzyknęła:
— Oszalałaś, Ludka? Brakuje mi tylko twojego psa! Popsuje meble, naniesie pcheł!
— Jaka pchłowata… Kasi przecież, ona taka wybredna… Proszę, Halina, ty przynajmniej miałaś na wsi do czynienia ze zwierzętami…
— A ty masz rozum! Mówiłam ci: nie lizaj się do niej. A teraz co? Dostałaś „prezent”. Oddaj go gdzieś – i po sprawie.
Pies milczał, tylko patrzył na staruszkę ciemnymi oczami. Było w nich wszystko: strach, pokora i… znajomy ból.
— Chyba jesteśmy do siebie podobne — szepnęła Ludwika. — Też nikomu niepotrzebne.
— Rób, jak chcesz — burknęła Halina. — Tylko bez mnie.
Odtąd zaczęły się ciężkie dni. Bela wymagała spacerów pięć razy dziennie. Plecy bolały, nogi odmawiały posłuszeństwa. Ale pies jakby rozumiał – cierpliwie czekał, nie wył, nie szczekał. W deszcz – siedział pod drzwiami. W upał – leżał cicho pod łóżkiem. Z czasem Ludwika zaczęła czuć się… mniej samotna.
Nawet gdy Halina przestała się z nią przyjaźnić. Tak, przyjaźń się skończyła, ale w domu pojawiła się dusza.
Minął rok. Ostatni rok życia Ludwiki. Serce nie wytrzymało. Sąsiedzi znaleźli ją w kuchni, a pies przez cały czas nie odchodził od drzwi, nie jadł, nie szczekał.
W tydzień później do mieszkania weszła Kasia. Bez zapowiedzi.
— Fu, co za smród… — powiedziała z obrzydzeniem. Bela zaczęła szczekać.
— Cicho! Nie masz już pani. Będę musiała cię zabrać. Sprzedam mieszkanie – nie będziesz mi tu potrzebna.
Na cmentarzu Kasia podeszła do świeżej mogiły.
— Dzięki za mieszkanie i pieniądze. A twoją Belę zostawię tu.
Rzuciła smycz i odeszła.
Pies podbiegł do kopczyka, obwąchał trawę i położył się obok. Wiedział – to jego dom.
Minęły dwa dni. Bela nie odeszła. Nie jadła. Nie wstawała.
Trzeciego dnia pojawiła się Halina Zawadzka. Z bukietem.
— O, tu jesteś, maluchu… — powiedziała, widząc psa przy grobie. — No cóż, Ludwika… Całe życie dałaś córce. A w końcu… została ci tylko psiak.
Przykucnęła, pogłaskała wychudzoną sierść.
— No dobra. Chodź, zabiorę cię. Nie mogę tak. Skoro Ludka dała radę – i ja dam. Najważniejsze, żeby człowiekiem pozostać.
Po tych słowach wzięła Belę na ręce. Zza zachmurzonego nieba wyjrzało słońce. Pierwszy raz od wielu dni…
