Przy narodzinach Jagody, położna powiedziała jej mamie, że urodziła się w czepku i będzie miała szczęśliwe życie. I rzeczywiście, do piątego roku życia Jagoda była szczęśliwa: mama zaplatała jej warkoczyki, czytała ilustrowane książeczki, tylko czasem denerwowała się, że Jagoda nie chce zapamiętać liter, a tata uczył ją jeździć na rowerze i zabierał na działkę, pozwalając jej prowadzić samochód na wiejskiej drodze.
Gdy skończyła pięć lat, rodzice oznajmili jej, że wkrótce Jagoda będzie miała braciszka.
– Będzie to twój prezent na urodziny.
I faktycznie, “prezent” przybył dokładnie na urodziny, zabierając Jagodzie wszystkie przyszłe święta: od samego początku Kacper zajął szczególne miejsce w rodzinie. Najpierw dlatego, że był mały, a potem, ponieważ okazał się cudownym dzieckiem.
Kacper nauczył się czytać szybciej niż Jagoda, która aż do dwudziestego roku życia czytała z trudem (dziś nazwaliby to dysleksją, ale wtedy tego nie wiedziano i skierowano Jagodę do klasy specjalnej). Liczył w taki sposób, że nauczycielka matematyki, której go pokazano, chwyciła się za głowę i pobiegła zadzwonić do profesora Andrzeja, nie wspominając o tym, że Kacper pisał, co prawda specyficzne, ale bardzo oryginalne wiersze.
I tak skończyło się szczęśliwe życie Jagody – teraz nie tylko musiała dzielić urodziny z bratem, ale i całe życie kręciło się wokół Kacpra. To Jagoda odprowadzała brata do szkoły na angielski, na basen i do profesora Andrzeja, do szkoły muzycznej i na kółko poetyckie. Kiedy postanowiła sama pójść na kółko kulinarne, mama była oburzona:
– Chcesz, żebym zrezygnowała z pracy i sama odwoziła Kacperka do profesora i do szkoły muzycznej? Wiecznie myślisz tylko o sobie!
Jagoda ustąpiła. Szczególnie że jeśli wszystko robiła dobrze: nie myliła się w skomplikowanym planie Kacpra, gotowała dwa różne posiłki (od sześciu lat Kacper był wegetarianinem, a tata nie przeżyłby dnia bez mięsa), a zwłaszcza gdy przynosiła do domu pieniądze (wieczorami wyprowadzała psy sąsiadów), mama ją chwaliła i głaskała po krótko ściętych włosach.
Jagoda miała krótką fryzurę, ponieważ mama nie miała już czasu na zaplatanie warkoczyków, a Jagoda sama robiła niedbały kok z kogutkami, co skutkowało uwagami nauczyciela w dzienniku. Mama nie znosiła uwag i zaprowadziła córkę do fryzjera, gdzie obcięto jej włosy na krótko. Fryzura była całkiem ładna, ale Jagoda mimo to przepłakała całą noc po stracie warkoczyków.
– Jak skończysz szkołę, rób sobie, co zechcesz – mówiła mama, gdy Jagoda próżno próbowała przeciwstawić się kolejnym obowiązkom związanym z bratem. – Dla ciebie to i tak bez znaczenia, tylko przepisy swoje czytasz.
Po szkole, nie tylko swej, ale i Kacpra, nie odzyskała wolności – obowiązki tylko się zwiększyły. Oprócz przygotowywania śniadań, obiadów i kolacji, prasowania i prania ubrań oraz wykonywania drobnych domowych obowiązków, Jagoda stała się jakby jego sekretarką. Prowadziła jego grafik, nadzorowała konkursy i olimpiady, sortowała pocztę. Gdy wspomniała, że chce pracować w schronisku dla psów, mama i Kacper zaczęli ją przywoływać, że bez niej sobie nie poradzą.
I Jagoda znowu ustąpiła.
Ale raz postanowiła sprzeciwić się tej niesprawiedliwości – kiedy poznała Bartka.
Bartek nie był przystojny – był wysoki, tęgi, cały czas siedział przy komputerze i pisał kody. Krewni dali mu psa, mając nadzieję, że może trochę spacerów go ożywi. Zamiast tego, zatrudnił Jagodę – tak się poznali. I jakoś tak wyszło, że po spacerach z jego psem, często zostawała u niego na noc.
Mama dzwoniła, żądając powrotu do domu – nie znosiła prasować koszul, a Kacper uwielbiał w nich chodzić. On też dzwonił i narzekał, że nie ma kto zatemperować mu ołówków, tata przyniósł znowu pierogi, a nic innego nie było do jedzenia, bo mama była na kolejnej diecie.
– Zostawcie mnie w spokoju! – krzyczała Jagoda. – Nie jestem waszą służącą!
Bartek całował jej mokre od łez oczy, obiecując, że pewnego dnia się pobiorą. A potem wyjechał do Ameryki, otrzymawszy korzystną ofertę pracy.
– Przepraszam – tylko tyle powiedział.
Kiedy ogłoszono, że Kacper dostał nagrodę, rodzice pękali z dumy – rozgłosili to wszystkim sąsiadom, mama natychmiast poszła zapisać się do salonu piękności, a tatę szczególnie interesowała sprawa finansowa, bo chciał bardzo kupić nowy samochód, ale nie miał pieniędzy, więc może syn się z nim podzieli.
Zadań przybyło też Jagodzie – oprócz zwyczajowych „posprzątaj-podaj-przynieś”, musiała prowadzić aktywną korespondencję, rezerwować bilety na samolot, szukać hotelu z basenem i wegetariańskim menu. Wyczerpana, gdy przybyli na uroczystość i wszystko było gotowe: smoking, mowa, tłum widzów czekających w sali, – Jagoda w wyczerpaniu pocałowała brata stojącego za kulisami i udała się na salę, licząc na to, że rodzice zajęli dla niej miejsce.
Wysoki ochroniarz przy wejściu na salę zagrodził jej drogę i powiedział:
– Obsłudze nie wolno wstępować na salę.
– Co? – nie zrozumiała Jagoda.
– Proszę poczekać na swojego pana za kulisami – wyjaśnił inny, młodszy, z zuchwałym, oceniającym spojrzeniem. – W takim stroju nie ma co się tam pokazywać.
Jagoda spojrzała na swoją starą sukienkę – nie to, że nie miała innej, po prostu nie zdążyła się przebrać. Ale nie chodziło o sukienkę – wzięli ją po prostu za obsługę. W gruncie rzeczy, byli blisko prawdy – służąca to służąca.
Brat spojrzał na nią długim, zdziwionym spojrzeniem, i przez chwilę Jagodzie wydawało się, że powie tym ochroniarzom: „Przepuśćcie, to moja siostra!”. Ale brat milczał – prowadzący już głośno ogłaszał jego imię, a on ruszył na scenę, nie patrząc nawet w stronę Jagody.
Usiadła na niskim krześle przy ścianie, przymknęła oczy, powtarzając w myślach listę zadań: odebrać garnitur z pralni, zarezerwować hotel i kolację w restauracji, przejrzeć pocztę email – od dwóch dni tam nie zaglądała. Ile teraz nadejdzie gratulacji – moja droga, jak ona to wszystko przeczyta!
Nie słuchała tego, co mówił Kacper – wczoraj przecież już ćwiczył przed nią mowę, i oczywiście była perfekcyjna. Jak zwykle – dziękuję rodzicom, dziękuję nauczycielom, jestem gotów pracować na chwałę kraju i światowej harmonii. Pamięć Jagody była świetna, jednym uchem śledziła ten tekst.
Ale wtedy coś poszło niezgodnie z planem. Zamiast powiedzieć: „I to wszystko zawdzięczam moim kochanym rodzicom (mama dziś w zielonej sukience i kapeluszu z piórkiem, tata w ciemnym garniturze i jasnej koszuli, siedzą w pierwszym rzędzie) oraz niezapomnianemu profesorowi Andrzejowi (ten w niebieskim pochównym garniturze siedzi na obłokach i z radością patrzy na swojego najlepszego ucznia)”, Kacper nagle powiedział:
– Tutaj powinienem powiedzieć coś całkiem innego, ale posłuchajcie… W rzeczywistości jest tylko jedna osoba, bez której dzisiaj by mnie tutaj nie było.
Jagoda wyobraziła sobie, jak mama i tata triumfalnie wymieniają spojrzenia – z pewnością każdy z nich uważał, że to ich wkład jest cenniejszy, a profesor Andrzej musiał w tym momencie spaść z chmurki.
– Całe życie poświęciła na mnie. Długo tego nie zauważałem, brałem to za coś oczywistego. I wiecie co, przyszedł czas, by odpłacić dobrem za dobro, choć, przyznaję, jej rola w moim życiu jest bezcenna i nawet wszystkie skarby świata nie mogą jej w pełni wynagrodzić.
Tata na pewno miał napuchniętą żyłę na czole – tak zawsze było, gdy się złościł, a mama z pewnością była zarumieniona, z oczami pełnymi łez radości.
– Ten dzień dedykuję tobie. I wszystkie te pieniądze, które dziś uzyskałem, chcę przekazać tobie, abyś mogła otworzyć schronisko dla psów, o którym zawsze marzyłaś, i żebyś robiła to, co chcesz.
Te słowa zabrzmiały inaczej, jakby zbliżając się do niej, i kiedy Kacper złapał ją za rękę i wyciągnął na scenę, Jagoda nie od razu zrozumiała, co się dzieje.
– Poznajcie moją siostrę Jagodę. Gdyby nie ona, nigdy bym niczego nie osiągnął.
Rozległy się brawa, jasne światło uderzyło Jagodę w oczy. I dopiero w tym momencie zaczęła rozumieć, co się dzieje. Patrzyła na brata z wdzięcznym wzrokiem, a on na nią patrzył i się uśmiechał. I ten uśmiech leczył wszystko – wyjazd Bartka, nieodbyty kurs kulinarny, tęskne psy w schronisku… Stała w świetle reflektorów, przygarbiona i przerażona, ale stopniowo coś w niej się budziło, coś, co sprawiło, że Jagoda wyprostowała ramiona.
I rzeczywiście oddał jej wszystkie pieniądze. Zatrudnił młodego mężczyznę, którego Jagoda nauczyła wszystkiego, co przez te lata robiła dla brata.
– Już nie będziesz moją służącą – powiedział Kacper. – Wybacz mi, Jagodo, byłem ślepym głupcem.
I Jagoda mu wybaczyła. Rzeczywiście założyła schronisko dla psów, poszła na kurs cukierniczy, otworzyła własną działalność – może niewielką, i za ladą często sama musiała stać, ale wszystko było dokładnie tak, jak marzyła. A pewnego dnia, chłodnego październikowego wieczoru, gdy zamierzała już zamknąć kasę, zadzwonił dzwonek nad drzwiami, sygnalizując przybycie gościa. Jagoda uśmiechnęła się przyjaźnie do wysokiego mężczyzny w czarnym płaszczu, zaczęła pytać, czego by sobie życzył, ale zamarła i zamilkła.
Przed nią stał Bartek. Schudł, wyglądał surowo, zmęczony. Taki znajomy.
– Wróciłeś…
Jagoda poczuła, jak nogi jej słabną, i chwyciła się blatu.
– Jagódka – uśmiechnął się. – Wybacz mi głupca, byłem tak w błędzie…
Cóż, drugi najważniejszy mężczyzna w jej życiu prosi o wybaczenie, czego więcej trzeba?
Nie przeprosił tylko ojciec – on z matką teraz z Jagodą nie rozmawiali, postanowili, że to ona namówiła Kacpra, by oddał jej wszystko. Ale to było nieważne – rodzice są jacy są. A Bartek… Wrócił, i teraz Jagoda wiedziała, że wszystko będzie dobrze.
